Một bước ngoặt lớn hơn câu chuyện thay thế nhiên liệu
Điện không phải một nguồn năng lượng sơ cấp như than hay khí đốt, mà là phương tiện đưa năng lượng đến nhà máy, phương tiện giao thông và gia đình. Vì thế, phát biểu “kỷ nguyên điện năng” của Fatih Birol không có nghĩa nhiên liệu hóa thạch đã biến mất. Nó mô tả sự thay đổi trong cách năng lượng được sử dụng: những công việc từng đốt xăng, dầu hoặc khí trực tiếp ngày càng có thể vận hành bằng động cơ điện, bơm nhiệt và hệ thống số. Đó là một khác biệt thiết yếu giữa tốc độ điện hóa và mức giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch thực tế.
Theo các tài liệu của IEA và ban tổ chức COP31, điện hiện chiếm khoảng 23% mức tiêu thụ năng lượng cuối cùng toàn cầu. Mục tiêu “35-by-35” đặt ra ngưỡng 35% vào năm 2035, đòi hỏi tiến bộ nhanh hơn đáng kể so với lịch sử. Đây là mục tiêu chính sách đang được vận động và đàm phán, không phải kết quả đã được tất cả chính phủ thông qua. Điện hóa giúp giảm khí thải khi kết hợp nguồn phát ít carbon, nhưng vẫn có thể kéo theo phát thải lớn nếu được đáp ứng chủ yếu bằng than và khí.
Ba động lực đẩy nhu cầu điện đi lên
Birol chỉ ra ba động lực nổi bật. Thứ nhất là các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo, đòi hỏi nguồn điện liên tục và hạ tầng truyền tải mới. Thứ hai là giao thông: xe điện và mạng lưới sạc đang thay thế từng phần nhu cầu xăng dầu.















