Khởi nguồn của âm nhạc hợp xướng tại Cuba

Đến thế kỷ 19, Cuba đã hình thành các học viện âm nhạc trên khắp cả nước, giảng dạy đa dạng các môn học âm nhạc. Việc nghiên cứu hợp xướng đa âm đã trở nên phổ biến, với nhiều dàn hợp xướng tập trung biểu diễn trong các buổi lễ tốt nghiệp, chương trình hòa nhạc tại nhà hát, trường học và nhà thờ. Sự phổ biến này phản ánh sức sống mạnh mẽ của nghệ thuật hợp xướng trong xã hội Cuba lúc bấy giờ.

Phát triển và đa dạng hóa các dàn hợp xướng

Trong giai đoạn phát triển, nhiều tổ chức công và tư nhân tại Cuba đều thành lập dàn hợp xướng riêng cho mình. Các cơ quan như lực lượng chữa cháy, cảnh sát, các trường đại học, quân đội cùng các hội nghề nghiệp như kỹ sư, kiến trúc sư, bác sĩ đều có Ban Hợp xướng.

Advertisement300 × 250

Điều này không chỉ thúc đẩy việc học tập và nâng cao nghệ thuật hợp xướng mà còn dẫn đến việc phát triển một lĩnh vực hoàn toàn mới: các nhà soạn nhạc chuyên về hợp xướng.

Những tên tuổi như Esteban Salas đã mở đầu xu hướng này vào thời kỳ lịch sử và âm nhạc đặc thù của Cuba. Đến thế kỷ 20, truyền thống này được tiếp nối bởi các nghệ sĩ như Olga de Blanck, Gisela Hernández và Cuca Rivero – người được biết đến với biệt danh “Giáo sư vô hình”. Dự án do bà khởi xướng dành riêng cho học sinh tiểu học được phát thanh trên sóng radio, phối hợp với giáo viên tại lớp học, kéo dài đến cuối những năm 1980. Chương trình này không chỉ giúp phổ biến kho tàng tác phẩm hợp xướng rộng lớn mà còn nâng cao nhận thức và gu thưởng thức âm nhạc cho học sinh.

Giai đoạn tiến triển trong thập niên 1960 và vai trò của các nghệ sĩ nổi bật

Song song với dự án giáo dục quy mô lớn, thập niên 1960 chứng kiến sự ra đời của Dàn Hợp xướng Quốc gia Cuba, quy tụ các ca sĩ từ các thể loại âm nhạc khác nhau, bao gồm các công ty opera và dàn hợp xướng lâu đời như dàn hợp xướng của hệ thống radio CMQ. Ở miền Đông Cuba, Orfeón Santiago khẳng định vị thế lớn mạnh trong lĩnh vực này, cùng với sự nở rộ của nhiều nhóm hát thính phòng như tứ ca trong âm nhạc dân gian.

Cần nhắc đến công lao của các nhạc trưởng Serafín Pro và Electo Silva, những người đã hướng dẫn kiên trì và sáng tạo các dự án hợp xướng của mình. Đặc biệt, Electo Silva không chỉ giữ vai trò nhạc trưởng của Orfeón mà còn được nhớ đến như nhà soạn nhạc tạo dựng phong cách độc đáo trong âm nhạc hợp xướng Cuba, với những sáng tác đậm đà bản sắc dân tộc như các ca khúc "Juramento", "Mercedes" hay "Bilongo" từ dòng nhạc trova và son. Ngoài ra, ông còn phổ nhạc các bài thơ pha trộn của nhà thơ Nicolás Guillén, với những tác phẩm nổi bật như "Canción", "Muchacha recién crecida", "A veces" và "Yo nunca digo", được ghi âm trong album tưởng niệm nhà thơ này.

Những tên tuổi và đóng góp quan trọng khác trong âm nhạc hợp xướng Cuba

Âm nhạc hợp xướng Cuba còn ghi dấu nhiều tên tuổi nổi bật như Octavio Marín, người từng làm nhạc trưởng Dàn Hợp xướng của Đài Truyền hình và Phát thanh Cuba (ICRT); cùng với José Antonio Méndez, Digna Guerra, Alina Orraca, María Felicia Pérez, Zenaida Romeu, Carmen Collado, Carmen Rosa López, Beatriz Corona, Corina Campos và nhiều nghệ sĩ khác. Danh sách dài này tạo nên một truyền thống âm nhạc hợp xướng phong phú, góp phần làm nên bản sắc văn hóa vững chắc của đất nước này qua hơn 200 năm.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Âm nhạc hợp xướng tại Cuba có lịch sử phát triển lâu dài gắn với giáo dục.
  • Nhiều tổ chức công, tư tại Cuba đều có dàn hợp xướng riêng.
  • Electo Silva được biết đến với phong cách độc đáo và sáng tác đậm đà bản sắc dân tộc.
  • Dự án giáo dục của Cuca Rivero giúp phổ biến âm nhạc hợp xướng đến học sinh tiểu học.
  • Nhiều tên tuổi kiệt xuất đã góp phần duy trì truyền thống hợp xướng xuyên suốt 200 năm.

Đăng ký bản tin QMVN