Bối cảnh nghiên cứu và phương pháp thực hiện
Một nghiên cứu quy mô lớn do các chuyên gia từ Đại học Ewha Womans (Seoul) và Đại học Giáo Hoàng (Seoul) tiến hành đã chỉ ra rằng hút thuốc lá làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ ở người trưởng thành trẻ tuổi từ 20 đến 39 tuổi tại Hàn Quốc. Công trình này dựa trên phân tích dữ liệu sức khỏe của 3.496.144 người tham gia khám sức khỏe từ năm 2004 đến 2007, được theo dõi liên tục đến năm 2022 để đánh giá sự phát triển của gan nhiễm mỡ.
Gan nhiễm mỡ được xác định dựa vào chỉ số gan nhiễm mỡ (Fatty Liver Index - FLI), tổng hợp từ chỉ số khối cơ thể (BMI), vòng eo, triglyceride và men gan GGT. Điểm số FLI dao động từ 0 đến 100, trong đó giá trị trên 60 được coi là có nguy cơ cao bị gan nhiễm mỡ.
Kết quả nghiên cứu về tác động của hút thuốc
Kết quả cho thấy nam giới hút trên 20 điếu thuốc mỗi ngày có nguy cơ bị gan nhiễm mỡ cao hơn 41% so với người không hút thuốc. Đối với nhóm nam hút thuốc từ 10 đến 19 năm, nguy cơ cũng tăng 15%.
Ở nữ giới, mặc dù tỷ lệ hút thuốc thấp hơn đáng kể, nhưng nhóm hút thuốc từ 10 đến 19 năm lại ghi nhận mức tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ đến 55%, vượt trội so với nam giới.
Điều đáng chú ý là mối liên hệ này rõ ràng hơn ở những người có BMI dưới 25 và uống rượu dưới 25g mỗi ngày, tức là những người không béo phì và ít hoặc không uống rượu. Trong khi đó, những nhóm có cân nặng cao hoặc uống rượu nhiều thì nguy cơ do hút thuốc không được thể hiện rõ ràng.
Cơ chế tiềm năng và ý nghĩa y tế
Nhóm nghiên cứu giải thích rằng nicotine và các thành phần trong thuốc lá có thể gây rối loạn chuyển hóa lipid trong gan, làm tăng tích tụ mỡ. Hút thuốc cũng có thể làm tăng tình trạng kháng insulin, góp phần hình thành gan nhiễm mỡ. Ngoài ra, tác động của hút thuốc lên viêm toàn thân, stress oxy hóa và thiếu oxy mô cũng được cho là làm gia tăng tình trạng tổn thương gan, thậm chí ảnh hưởng đến quá trình xơ gan.
Giáo sư Ji Yong-ho từ Đại học Ewha Womans đánh giá cao tính dài hạn và quy mô lớn của nghiên cứu sử dụng dữ liệu khám sức khỏe quốc gia để theo dõi sức khỏe của người trẻ. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ngăn chặn thói quen hút thuốc sớm nhằm bảo vệ sức khỏe gan trong nhóm tuổi này, đồng thời đề xuất phát triển các mô hình dự đoán và chiến lược phòng ngừa dựa trên các yếu tố lối sống như hút thuốc, béo phì và uống rượu.
Nghiên cứu và công bố khoa học
Công trình nghiên cứu được hỗ trợ bởi Quỹ Nghiên cứu Hàn Quốc (Korea Research Foundation) dưới sự quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ, và đã được đăng trên tạp chí quốc tế chuyên về tiêu hóa – gan mật Journal of Gastroenterology and Hepatology. Trong nhóm tác giả còn có sự tham gia của ông Lee Sun-joo (Viện Trí tuệ nhân tạo, Bảo hiểm y tế quốc dân Hàn Quốc) và giáo sư Jeon Ho-soo từ khoa Nội tiêu hóa, Đại học Ewha Womans.
Nguy cơ gia tăng gan nhiễm mỡ do hút thuốc ở người trẻ là cảnh báo sức khỏe cộng đồng quan trọng, nhất là khi hiện có một số nhóm thanh niên có lối sống lành mạnh, không uống rượu nhưng vẫn hút thuốc nên cần thúc đẩy các chiến dịch cai thuốc hợp lý và nâng cao nhận thức phòng bệnh gan.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Hút thuốc làm tăng 41% nguy cơ gan nhiễm mỡ ở nam giới hút trên 20 điếu mỗi ngày.
- Nữ giới hút thuốc từ 10 đến 19 năm có nguy cơ gan nhiễm mỡ tăng 55%, cao hơn nam giới.
- Mối liên hệ giữa hút thuốc và gan nhiễm mỡ rõ ràng hơn ở người không béo phì và uống ít rượu.
- Hút thuốc tác động tiêu cực đến chuyển hóa lipid và tăng viêm, ảnh hưởng đến gan.
- Nghiên cứu nhấn mạnh cần can thiệp sớm và phát triển mô hình dự đoán dựa trên lối sống để bảo vệ sức khỏe gan người trẻ.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.


