Quyết định mở kho lưu trữ của Ukraine về thảm sát Wołyń
Ngày 21/4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy công bố kế hoạch mở toàn bộ kho lưu trữ liên quan đến các sự kiện thảm sát tại Wołyń, cũng như gia tăng việc cấp phép cho các hoạt động tìm kiếm và khai quật hài cốt của các nạn nhân người Ba Lan. Quyết định này được đưa ra sau cuộc họp bàn về chính sách của Ukraine đối với Ba Lan, nhằm thúc đẩy đối thoại và làm sáng tỏ lịch sử chung giữa hai nước.
Ý kiến của Giáo sư Antoni Dudek về động thái chính trị
Giáo sư Antoni Dudek, nhà sử học và chuyên gia chính trị, chia sẻ trên báo "Fakt" rằng ông vui mừng vì các kho lưu trữ được mở ra, vì đây là nguồn tài liệu quý giá cho giới nghiên cứu. Tuy nhiên, ông cũng đánh giá đây là một bước đi có ý nghĩa chính trị rõ nét, nhất là trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao giữa Ba Lan và Ukraine gần đây.
Dudek cho biết ông có thái độ thận trọng trước tuyên bố này, bởi nhiều tài liệu liên quan đến hoạt động của các cơ quan an ninh Xô Viết giai đoạn đó đã được các nhà sử học khai thác trước đây. Ông cũng tỏ ra bất ngờ vì một số chứng cứ đã được giải mật từ lâu, do đó ông nghi ngờ Ukraine có thể công bố những tư liệu mới chưa từng có.
Khả năng tồn tại tranh luận về nguồn gốc sự kiện lịch sử
Giáo sư nhấn mạnh có thể các tài liệu công bố sẽ gây ra tranh cãi, khi có nguy cơ có những giả thuyết cho rằng không phải Tổ chức Quân sự Ukraine (UPA) chịu trách nhiệm chính trong vụ thảm sát mà là các cơ quan an ninh Xô Viết, giống như những thuyết âm mưu từng xuất hiện trước đó. Đây là yếu tố cần được nghiên cứu kỹ càng dựa trên các bằng chứng mới.
Phản ứng từ phía Ba Lan và bối cảnh chính trị căng thẳng
Tuyên bố của Zelenskiy nhanh chóng nhận được phản hồi tích cực từ Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người bày tỏ ông đón nhận thông tin với sự hài lòng và hy vọng về một cuộc đối thoại nghiêm túc và xây dựng giữa hai quốc gia. Tusk nhấn mạnh mối quan hệ giữa Warsaw và Kyiv cần được xây dựng dựa trên sự tôn trọng và sự thật.
Quyết định của Zelenskiy diễn ra trong bối cảnh quạn hệ Ba Lan - Ukraine rơi vào khủng hoảng từ nhiều tuần nay, nổi bật là tranh cãi liên quan đến việc Ukraine phong tặng danh hiệu "Anh hùng UPA" cho một đơn vị quân đội, khiến chính phủ Ba Lan phản ứng mạnh mẽ. Thậm chí, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng được trao cho Zelenskiy năm 2023, làm gia tăng căng thẳng lệch lịch sử giữa hai quốc gia.
Việc mở cửa kho lưu trữ và tăng cường hội thoại lịch sử là một bước ngoặt được kỳ vọng sẽ giúp làm dịu căng thẳng, cũng như làm sáng tỏ các khía cạnh phức tạp của lịch sử đen tối tại khu vực Đông Âu trong thế kỷ 20.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố mở toàn bộ kho lưu trữ liên quan đến thảm sát Wołyń và cấp phép thêm cho hoạt động tìm kiếm, khai quật nạn nhân Ba Lan.
- Giáo sư Antoni Dudek nhận định quyết định này chủ yếu có ý nghĩa chính trị, trong bối cảnh quan hệ Ba Lan-Ukraine đang căng thẳng do tranh cãi lịch sử liên quan đến OUN và UPA.
- Nhiều tài liệu về hoạt động của cơ quan an ninh Xô Viết từ thời kỳ này đã được giới sử học khai thác trước đó, khiến giới chuyên gia nghi ngờ có tư liệu mới mang tính đột phá.
- Có nguy cơ tài liệu mới có thể gây tranh luận khi có giả thuyết cho rằng trách nhiệm vụ thảm sát không thuộc về UPA mà là các cơ quan an ninh Xô Viết.
- Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hoan nghênh động thái này và nhấn mạnh cần đối thoại dựa trên sự tôn trọng và sự thật để cải thiện quan hệ song phương.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.












