Khái quát về hiện tượng "khoảng cách đàm phán lại" trong lương thưởng
Bất bình đẳng tiền lương giữa nam và nữ đã được nhiều nghiên cứu đề cập. Mới đây, một nghiên cứu tại Đại học Uppsala (Thụy Điển) tập trung vào việc khai thác cơ hội đàm phán lương khi nhân viên có lựa chọn công việc ngoài công ty. Nghiên cứu cho thấy nam giới thường sử dụng hiệu quả cơ hội này để tăng lương tại vị trí hiện tại, trong khi phái nữ lại ít khai thác chiến thuật này hơn và thường chọn thay đổi công việc khi muốn tăng thu nhập.
Hiện tượng này được các nhà khoa học gọi là “Nachverhandlungslücke” – tạm dịch là “khoảng cách đàm phán lại”. Theo đó, nam giới thường tận dụng áp lực từ lựa chọn bên ngoài làm công cụ đàm phán với cấp trên, còn phụ nữ có xu hướng chấp nhận rời bỏ vị trí hiện thời để tìm cơ hội mới hơn là sử dụng nó như một công cụ thương lượng.
Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu phân tích
Nhóm nghiên cứu gồm Peter Fredriksson, Doğan Gülümser và Lena Hensvik đã phân tích dữ liệu hành chính của Thụy Điển có quy mô lớn, ghi nhận thông tin nơi làm việc, lương bổng, thời điểm chuyển việc và mối quan hệ trong gia đình của người lao động. Họ xác định một cơ hội tuyển dụng bên ngoài là khi một công ty nơi cha mẹ hoặc anh chị em của người lao động làm việc tuyển thêm nhân viên trong cùng ngành nghề.
Giả thuyết là qua quan hệ gia đình, người lao động sẽ dễ dàng biết về các vị trí tuyển dụng này.
Nhóm nghiên cứu so sánh các cơ hội việc làm bên ngoài dựa trên mức lương, năng suất và vị trí địa lý của các công ty tuyển dụng, kết quả cho thấy tính hấp dẫn của các cơ hội bên ngoài giữa nam và nữ tương đương.
Kết quả phân tích về sự khác biệt trong thái độ đàm phán lương
Dữ liệu cho thấy ở trường hợp nam giới có cơ hội bên ngoài, họ thường sử dụng điều này để đàm phán tăng lương tại nơi làm việc hiện tại. Mức lương của nam giới trong những tình huống này cũng có xu hướng tăng nhiều hơn so với nữ giới có cơ hội tương tự nhưng không dùng chiến thuật đàm phán này.
Trong khi đó, phụ nữ khi được tiếp cận các cơ hội bên ngoài lại có xu hướng chuyển sang công việc mới hơn là sử dụng nó làm áp lực để thương lượng tăng lương tại chỗ làm cũ. Tỉ lệ chuyển việc giữa hai giới không khác biệt rõ rệt, song sự khác biệt thể hiện ở cách tiếp cận và sử dụng cơ hội để yêu cầu tăng lương.
Ý nghĩa của phát hiện đối với khoảng cách lương giới tính
Theo các tác giả, “khoảng cách đàm phán lại” này giải thích được khoảng một nửa phần chênh lệch trung bình về lương thành ra trong quá trình làm việc giữa nam và nữ. Mặc dù phụ nữ và nam giới làm cùng vị trí với năng lực tương tự, nhưng sự khác nhau trong chiến thuật đàm phán và sử dụng cơ hội bên ngoài khiến mức thu nhập của họ vẫn còn khoảng cách.
Nghiên cứu được thực hiện cho Quỹ Rockwool tại Berlin và được đăng tải bởi báo Die Welt, với thông tin chuyên sâu về các xu hướng thay đổi trong môi trường lao động và xã hội do Tobias Kaiser biên tập.
Phát hiện này gợi ý rằng để thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ, cần khuyến khích phụ nữ sử dụng hiệu quả hơn các cơ hội đàm phán lương dựa trên các “đòn bẩy” bên ngoài thay vì chỉ lựa chọn chuyển việc.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Phái nữ ở Thụy Điển ít sử dụng áp lực từ cơ hội công việc bên ngoài để thương lượng lương so với nam giới.
- Nam giới thường đàm phán tăng lương thành công dựa trên việc có lựa chọn bên ngoài, còn phụ nữ thường chọn thay đổi công việc.
- Dữ liệu từ Thụy Điển chỉ ra khoảng nửa chênh lệch lương giới tính có thể liên quan đến khác biệt trong chiến thuật đàm phán lương.
- Nghiên cứu dựa trên dữ liệu bổ sung từ mối quan hệ gia đình để gián tiếp đánh giá cơ hội nghề nghiệp bên ngoài.
- Khuyến nghị nâng cao kỹ năng đàm phán và tận dụng cơ hội bên ngoài cho phụ nữ nhằm giảm bất bình đẳng thu nhập.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








