Tình trạng tăng các vụ cứu hộ trên núi ở Nhật Bản

Mùa leo núi tại Nhật Bản mới bắt đầu song những con số cứu hộ trên các ngọn núi đang tăng lên đáng kể. Theo dữ liệu từ Cơ quan Cảnh sát Quốc gia, năm ngoái Nhật Bản ghi nhận 3.623 người phải được cứu hộ và 332 ca tử vong trong các sự cố liên quan đến leo núi. Đặc biệt tại đỉnh núi Phú Sĩ – biểu tượng nổi tiếng của Nhật, nhiều du khách không được chuẩn bị kỹ càng, gây nguy hiểm cho bản thân và gây áp lực cho đội cứu hộ.

Tatsuo Nanai, cựu tổng thư ký câu lạc bộ Fuji-san, cho biết ông rất lo ngại trước việc nhiều người đánh giá thấp độ khó của núi Phú Sĩ. Dù thời tiết ở trung tâm thành phố Tokyo có thể nóng bức, nhiệt độ tại đỉnh núi cao 3.776 mét có thể xuống dưới 0 độ C. Nhiều du khách thậm chí bắt đầu leo núi với trang phục không phù hợp như giày vải nhẹ, quần đùi và không mang đủ thiết bị cần thiết.

Những hiểu lầm về vai trò của du khách nước ngoài

Mặc dù truyền thông địa phương thường nhắm vào khách nước ngoài khi sự cố xảy ra, dữ liệu cho thấy họ chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số các vụ cứu hộ. Vào năm ngoái, các nạn nhân người nước ngoài chỉ chiếm dưới 2% số vụ tử vong (6 người), với 264 người nước ngoài gặp sự cố, tương đương 1 trong 14 vụ. Tuy vậy, những trường hợp du khách ngoại quốc phải trực thăng cứu hộ thường được phản ánh rộng rãi, góp phần tạo nên cái nhìn tiêu cực về “du khách gây rối” và tình trạng quá tải du lịch.

Ví dụ, một sinh viên Trung Quốc bị cứu hai lần trong vòng 4 ngày trên núi Phú Sĩ đã trở thành chủ đề tranh cãi trên mạng. Hay hai du khách Anh bị cứu trên núi Yotei ở Hokkaido trong trang phục gợi ý họ không chuẩn bị đầy đủ, bị xem là coi nhẹ nguy hiểm.

Ý kiến và giải pháp từ chính quyền và chuyên gia

Ông Hidetada Sudo, thị trưởng Fujinomiya – một trong các thành phố cửa ngõ lên núi Phú Sĩ, đã đề xuất cấm leo núi ngoài mùa an toàn. Mặc dù sau đó ông giảm nhẹ quan điểm này, ông vẫn ủng hộ việc yêu cầu các leo núi phải có bảo hiểm cứu hộ hoặc tự chi trả chi phí cứu hộ.

Advertisement300 × 250

Cựu tổng thư ký Nanai cũng tán thành biện pháp này, nhất là với những trường hợp được trực thăng cứu hộ.

Đại diện chính quyền tỉnh Shizuoka, ông Naoki Kobayashi, cho biết nguyên nhân chính các tai nạn là do thiếu kiến thức và chuẩn bị không đầy đủ. Tỉnh này đang phối hợp với tỉnh Yamanashi để giới thiệu hệ thống bảo hiểm bắt buộc. Tuy nhiên, ông cũng lo ngại nếu người bị nạn phải tự trả chi phí, việc cứu hộ có thể bị trì hoãn do vấn đề tài chính.

Tầm quan trọng của thông tin đầy đủ và chính xác

Các chuyên gia leo núi chỉ ra rằng việc cung cấp thông tin rõ ràng, nhất quán và đa ngôn ngữ về những rủi ro và thời gian leo núi sẽ giúp giảm thiểu số vụ cứu hộ, đặc biệt với du khách nước ngoài. Kentaro Hirokawa, phó chủ tịch Hiệp hội Leo núi và Thể thao Leo núi Nhật Bản, nhấn mạnh những thông tin hiện có còn phân tán và không nhất quán giữa các ngôn ngữ và nguồn cung cấp.

Chính vì vậy, những người nước ngoài dễ bị rơi vào tình huống hiểm nghèo do không hiểu rõ điều kiện và yêu cầu leo núi tại Nhật. Đồng thời, tai nạn cũng xảy ra với cả người Nhật trung niên trở lên, nên biện pháp không thể chỉ nhắm riêng vào khách nước ngoài mà cần nâng cao kiến thức chung cho tất cả mọi người.

Phản ứng trái chiều của cộng đồng mạng với các vụ cứu hộ

Các vụ cứu hộ gây tranh cãi gần đây cho thấy phần nào tâm lý phân biệt đối xử với khách nước ngoài trên mạng xã hội. Chẳng hạn, tháng 7, ba phụ nữ Malaysia và Singapore bị cứu tại núi Hakuba và bị chỉ trích gay gắt vì trang phục không phù hợp và thiếu kinh nghiệm. Họ bị lên án vì được cho là không tôn trọng núi Nhật Bản và bị đề nghị áp dụng các quy định giới hạn, bảo hiểm bắt buộc, thậm chí phí leo núi cao.

Trong khi đó, một trường hợp tương tự với người Nhật bị gãy chân ở núi Hotaka lại được cộng đồng mạng đồng cảm và khen ngợi, cho rằng kêu cứu là quyết định khôn ngoan. Paul Christie, nhà sáng lập công ty du lịch Walk Japan, nhận định sự khác biệt này xuất phát từ định kiến cho rằng người Nhật luôn tuân thủ quy định và có trách nhiệm hơn.

Chính sách cần cân bằng và công bằng cho tất cả

Ông Christie cũng nhấn mạnh rằng vấn đề leo núi nguy hiểm không chỉ dành cho người nước ngoài hay riêng Nhật Bản và biện pháp quản lý mới đang là điều tất yếu. Ông cho rằng mô hình thu phí cứu hộ như ở Pháp là biện pháp khả thi, đồng thời cần cảnh báo rõ ràng về nguy hiểm cũng như chi phí có thể phát sinh khi cần cứu hộ.

Ông cảnh báo không nên biến cuộc tranh cãi thành cuộc đối đầu giữa người Nhật và du khách nước ngoài. Cả hai bên đều cần được chuẩn bị kỹ hơn khi tham gia leo núi tại Nhật Bản cũng như các quốc gia khác.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Năm 2022, Nhật Bản ghi nhận 3.623 người phải cứu hộ và 332 người tử vong liên quan đến leo núi.
  • Du khách nước ngoài chiếm dưới 2% tổng số vụ tử vong và 1/14 số vụ cứu hộ trên núi tại Nhật Bản.
  • Các đề xuất mới nhằm bắt buộc bảo hiểm cứu hộ hoặc người leo núi tự chi trả chi phí cứu hộ đang được xem xét ở Nhật.
  • Thiếu kiến thức và chuẩn bị kỹ lưỡng được xác định là nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn leo núi.
  • Phân biệt đối xử và định kiến với du khách nước ngoài trên mạng xã hội đang gia tăng trong các vụ cứu hộ núi.

Đăng ký bản tin QMVN