Tổng thống Azerbaijan gợi ý hợp tác quốc phòng với Nhật Bản

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev vừa mở ra triển vọng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng - một tín hiệu đáng chú ý trong bối cảnh cả hai nước đều đang tích cực phát triển năng lực quốc phòng nội địa.

Phát biểu tại cuộc họp báo trong khuôn khổ một diễn đàn tổ chức ở thành phố Shusha hôm thứ Hai, Tổng thống Aliyev cho biết hai nước có thể khai thác nhiều lĩnh vực hợp tác tiềm năng, bao gồm năng lượng, công nghệ và đặc biệt là công nghiệp quốc phòng.

Ông Aliyev nhấn mạnh rằng Azerbaijan và Nhật Bản, với tư cách là hai quốc gia đang song song xây dựng nền công nghiệp quốc phòng, hoàn toàn có thể "trao đổi kinh nghiệm và thậm chí cùng nhau thiết lập các cơ sở sản xuất chung". Đây là lần hiếm hoi một nhà lãnh đạo Azerbaijan đặt vấn đề hợp tác quốc phòng với Tokyo một cách công khai và trực tiếp như vậy.

Tuy nhiên, ông Aliyev cũng thừa nhận rằng số lượng dự án hợp tác chung giữa hai nước đã giảm so với giai đoạn 5 đến 6 năm trước. Nhắc lại những công trình nhà máy điện quy mô lớn mà các doanh nghiệp Nhật Bản từng xây dựng tại Azerbaijan, ông bày tỏ mong muốn dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản sẽ sớm phục hồi và tăng trở lại.

Trong bối cảnh bất ổn leo thang tại Trung Đông, vai trò của Azerbaijan trên bàn cờ năng lượng toàn cầu đang được định giá lại. Tổng thống Aliyev khẳng định dầu thô Azerbaijan "có tầm quan trọng hơn trước" đối với an ninh năng lượng của Nhật Bản, khi nguồn cung từ khu vực Vịnh Persian trở nên kém ổn định hơn.

Thực tế đã chứng minh điều này: vào tháng 5 vừa qua, Nhật Bản đã nhập khẩu dầu thô từ Azerbaijan như một phương án thay thế cho dầu Trung Đông, sau khi Iran thực hiện phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz. Đây là tín hiệu cho thấy mối quan hệ kinh tế giữa hai nước đang bước vào một chu kỳ mới, với năng lượng đóng vai trò đầu tàu.

Theo nhận định của Tổng thống Aliyev, tiềm năng hợp tác giữa hai bên là có thực, song cần được thúc đẩy thêm thông qua các cuộc gặp gỡ thường xuyên hơn giữa quan chức chính phủ, giới doanh nghiệp và các công ty cụ thể để tìm ra những lợi thế bổ sung cho nhau.

Diễn đàn truyền thông toàn cầu Shusha là sự kiện thường niên mà Azerbaijan tổ chức từ năm 2023, thu hút cả phóng viên trong nước lẫn quốc tế. Cuộc họp báo của Tổng thống Aliyev đã trở thành một phần cố định của diễn đàn này.

Shusha không phải là một thành phố bình thường. Đây là đô thị chiến lược tại vùng Nagorno-Karabakh - khu vực tranh chấp từng là tâm điểm xung đột nhiều thập niên giữa Azerbaijan và Armenia. Azerbaijan đã giành lại quyền kiểm soát vùng này trong cuộc xung đột quân sự năm 2020, và việc chọn Shusha làm nơi tổ chức diễn đàn quốc tế mang ý nghĩa biểu tượng rõ ràng về chủ quyền và vị thế của Baku trên trường quốc tế.