Khi chữ “nhân tạo” bị gạch bỏ

Tuần trước, ông Trump ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan liên bang Mỹ thay “artificial intelligence” bằng “Super Intelligence” trong các văn bản chính thức, trang web và tài liệu chính sách. Theo ông, chữ “artificial” khiến công nghệ nghe như giả tạo.

Nhà Trắng cho biết thuật ngữ mới phản ánh tốt hơn năng lực đang tiến bộ nhanh chóng và những “cơ hội vô hạn” của công nghệ này. Quyết định được đưa ra chỉ ít ngày sau cuộc họp về siêu trí tuệ tại Nhà Trắng với sự tham dự của các lãnh đạo công nghệ hàng đầu.

Trí tuệ do con người làm ra

Theo bà Shuang Frost, phó giáo sư tại Đại học Aarhus chuyên nghiên cứu về dịch thuật thuật ngữ AI tiếng Trung, tên gọi rengong zhineng mang những tầng nghĩa đặc biệt:

  • Thuật ngữ được Trung Quốc tiếp nhận từ tiếng Nhật jinkō chinō, vốn dùng cùng các chữ Hán.
  • Hai chữ đầu rengong kết hợp ren (con người) với gong (công việc, lao động).
  • Zhineng nghĩa là trí tuệ, nên cả cụm có thể dịch sát là “trí tuệ do con người làm ra”.

Theo bà Frost, dù không phải người nói tiếng Trung nào cũng nghĩ đến lịch sử ấy khi dùng từ, về mặt ngôn ngữ, rất khó tách con người ra khỏi rengong zhineng so với “artificial intelligence”.