FIFA chi tiền World Cup cho các câu lạc bộ Nga có chủ sở hữu bị trừng phạt

Theo kết quả điều tra của trang Follow the Money công bố ngày 18/7, FIFA đang chuẩn bị phân bổ các khoản tiền thu được từ World Cup cho nhiều câu lạc bộ bóng đá của Nga, trong đó có những đội bóng thuộc sở hữu của các doanh nghiệp ngành dầu khí và gas bị cộng đồng quốc tế áp đặt các lệnh trừng phạt. Việc này diễn ra tiếp sau lần phân phối tương tự sau giải bóng đá World Cup tổ chức tại Qatar năm 2022.

Cuộc điều tra cho thấy việc chi trả này có thể vi phạm các biện pháp trừng phạt do các câu lạc bộ tại Nga thuộc sở hữu của những thực thể bị Mỹ và Liên minh châu Âu cấm vận. Chương trình tài trợ mang tên Club Benefits Programme hình thành cơ chế cung cấp kinh phí cho các liên đoàn bóng đá quốc gia, sau đó phân chia cho các câu lạc bộ địa phương có cầu thủ tham gia đội tuyển quốc gia trong các giải đấu World Cup.

Các câu lạc bộ Nga hưởng lợi và bối cảnh trừng phạt

Trong số các đội bóng được nhận kinh phí từ chương trình này có Spartak Moscow – đội bóng thuộc quyền sở hữu của Lukoil, nhà sản xuất dầu lớn thứ hai của Nga. Lukoil vốn bị chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump áp lệnh trừng phạt nhằm tạo áp lực cho Moscow phải ngồi vào bàn đàm phán về tình hình Ukraine.

Advertisement300 × 250

Doanh thu từ nhiên liệu hóa thạch là nguồn tài chính quan trọng, góp phần duy trì chiến tranh của Nga; sản lượng dầu của Lukoil chiếm khoảng 2% nguồn cung toàn cầu.

Sau World Cup Qatar 2022 tổ chức vào tháng 11 năm ngoái, câu lạc bộ Zenit St. Petersburg – thuộc sở hữu Gazprombank, một đơn vị của tập đoàn khí đốt Nga Gazprom bị trừng phạt – cũng nhận khoản tài trợ gần 500.000 USD. Những đội bóng khác như Dynamo Moscow, CSKA Moscow, Rubin Kazan, và Lokomotiv Moscow cũng được cấp số tiền lên tới 361.000 USD dù chủ sở hữu, nhà tài trợ chính hoặc giám đốc điều hành trong danh sách đen trừng phạt của Mỹ hoặc EU.

Tổng cộng các câu lạc bộ bóng đá Nga nhận về khoảng 1,2 triệu USD từ Liên đoàn bóng đá Nga (Russian Football Union) – tổ chức trực tiếp quản lý bóng đá nước này với sự chỉ đạo của Alexander Dyukov, một lãnh đạo Gazprom bị Mỹ áp trừng phạt cá nhân.

Vấn đề pháp lý và áp lực quốc tế lên FIFA

Tiền chi trả dự kiến tiếp tục được phân bổ sau khi World Cup 2026 kết thúc. Theo luật sư Hà Lan Heleen Over de Linden, việc cấp kinh phí cho các cá nhân hoặc thực thể đang chịu lệnh trừng phạt là hoàn toàn không được phép. FIFA có trụ sở tại Thụy Sĩ nên phải tuân thủ các quy định trừng phạt của Liên minh châu Âu. Tuy nhiên, tổ chức bóng đá này trong quá khứ từng nhiều lần vướng vào tranh cãi liên quan tới việc tuân thủ các lệnh cấm vận quốc tế và các hạn chế ngân hàng.

Việc FIFA từng gây sức ép buộc các câu lạc bộ châu Âu thanh toán các khoản phí chuyển nhượng cho Nga dù có nguy cơ vi phạm trừng phạt đã được Follow the Money điều tra và công bố. Ngoài ra, tuy 2022 FIFA đã loại Nga khỏi mọi giải đấu trên phạm vi toàn cầu sau khi cuộc chiến tại Ukraine bùng phát, tổ chức này vẫn bị chỉ trích vì những hành động liên quan đến Nga sau đó.

Chính sách FIFA gây tranh cãi liên quan Nga và Ukraine

Tháng 12/2024, FIFA gây phẫn nộ khi sử dụng bản đồ tại lễ bốc thăm World Cup 2026 không hiển thị Crimea thuộc lãnh thổ Ukraine. Năm 2023, tổ chức này cũng bị lên án khi dỡ bỏ lệnh cấm các vận động viên dưới 17 tuổi của Nga tham gia thi đấu quốc tế.

Đầu năm nay, chủ tịch FIFA Gianni Infantino tuyên bố ủng hộ việc dỡ bỏ lệnh cấm Nga tham gia các giải đấu bóng đá quốc tế, gây phản ứng dữ dội từ phía Kyiv. Gần đây, các tổ chức thể thao quốc tế cũng dần nới lỏng các hạn chế với vận động viên Nga, sau khi Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) rút bỏ cấm vận đối với Nga và Belarus.

Tuy nhiên, nhiều vận động viên Nga thi đấu dưới danh nghĩa "trung lập" vẫn bị phát hiện có quan hệ với Kremlin hoặc ủng hộ chiến tranh tại Ukraine. Trong khi đó, hàng trăm vận động viên và huấn luyện viên Ukraine đã thiệt mạng do các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga, cùng với việc nhiều cơ sở thể thao của nước này bị phá hủy.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • FIFA chi tiền World Cup cho các câu lạc bộ Nga dù chủ sở hữu bị cấm vận bởi Mỹ và EU.
  • Lukoil và Gazprom, hai tập đoàn dầu khí Nga bị trừng phạt, sở hữu các câu lạc bộ nhận tài trợ.
  • Tổng số tiền các câu lạc bộ Nga nhận từ Liên đoàn bóng đá lên đến 1,2 triệu USD.
  • FIFA chịu áp lực tuân thủ quy định trừng phạt của Liên minh châu Âu do trụ sở tại Thụy Sĩ.
  • Chính sách của FIFA liên quan Nga gây tranh cãi, đặc biệt sau lệnh cấm và dỡ bỏ cấm vận vận động viên Nga.

Đăng ký bản tin QMVN