Hồi chuông cảnh tỉnh về nguy cơ mất việc làm diện rộng
Tại phiên khai mạc Diễn đàn Kinh tế Mới Bloomberg 2026, bà Gina Raimondo đã thẳng thắn so sánh viễn cảnh gián đoạn lao động do trí tuệ nhân tạo gây ra với cuộc khủng hoảng nhập khẩu hàng giá rẻ từ Trung Quốc những thập niên trước. Trong quá khứ, làn sóng hàng hóa giá rẻ đã quét sạch hàng triệu việc làm tại các nhà máy công xưởng trên khắp nước Mỹ, để lại những vết sẹo kinh tế - xã hội dai dẳng và châm ngòi cho sự phân cực chính trị sâu sắc giữa hai cánh tả - hữu vẫn đang gây bất ổn cho đất nước.
Theo cựu Bộ trưởng Thương mại, bài học đau đớn nhất từ lịch sử là nước Mỹ đã bước qua các giai đoạn chuyển dịch cơ cấu kinh tế mà hoàn toàn thiếu vắng sự chuẩn bị mang tính chiến lược cho người lao động.
Với sự trỗi dậy của các mô hình AI ngày càng hoàn thiện, nếu chính phủ và doanh nghiệp không kịp thời trang bị kỹ năng mới cho lực lượng lao động phổ thông, một làn sóng mất việc làm quy mô lớn chưa từng có sẽ diễn ra với tốc độ nhanh hơn nhiều so với bất kỳ cuộc chuyển dịch công nghiệp nào trước đây.
Tại Mỹ, chúng ta đã chứng kiến điều gì sẽ xảy ra khi bước qua một cuộc chuyển đổi kinh tế mà không hề có kế hoạch chuẩn bị trước. Cái gọi là cú sốc Trung Quốc từng khiến hàng triệu người Mỹ mất việc và làm bất ổn cả đất nước chúng ta.
Tranh cãi về cơ hội chuyển mình và áp lực lạm phát công nghệ
Diễn đàn cũng chứng kiến những góc nhìn đa chiều về tương lai kinh tế khi công nghệ AI bước từ thế giới số ra thế giới thực:
Chủ tịch kiêm Giám đốc Vận hành tập đoàn đầu tư Blackstone Jonathan Gray so sánh cuộc cách mạng AI hiện nay với cuộc chuyển đổi công nghiệp cuối thế kỷ 19, dự báo công nghệ này sẽ thay đổi căn bản cách thức vận hành của người tiêu dùng, doanh nghiệp và chính phủ.
Làn sóng xây dựng hạ tầng số quy mô lớn đòi hỏi các khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu, máy chủ chip bán dẫn và nguồn điện lưới, khi AI mở rộng sang xe tự hành và robot vật lý.
Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Christopher Waller cảnh báo cơn sốt đầu tư AI đang trực tiếp gây áp lực lạm phát, đẩy giá vi mạch bán dẫn leo thang và tạo hiệu ứng lan tỏa chi phí sang toàn bộ nền kinh tế.
Các chuyên gia kinh tế vĩ mô nhấn mạnh rằng những lợi ích thực tế về năng suất của AI sẽ cần nhiều năm thử nghiệm và sửa sai mới có thể chuyển hóa thành tăng trưởng cụ thể, đòi hỏi các nhà quản lý phải vừa thúc đẩy đổi mới vừa bảo vệ an sinh cho người lao động trước các cú sốc chuyển đổi.
