Đoàn xe bồn trên sa mạc
Tại kho chứa Tuba gần Basra, những chiếc xe bồn nối đuôi nhau dài hàng cây số. Tuyến đường bộ xuyên sa mạc tới Syria, vốn gần như bị bỏ quên suốt nhiều thập niên, nay lại tấp nập. Ông Bassem Abdul Karim, Tổng giám đốc Công ty Dầu Basra (BOC), cho biết sản lượng mỗi chuyến phụ thuộc vào số xe sẵn có.
Chúng tôi nạp dầu thô tại kho Tuba và chở tới Baniyas, Syria. Một vòng khứ hồi, tính cả đường quay lại Tuba, mất tới năm ngày.
Theo một nguồn tin am hiểu thỏa thuận, UCC hiện có đội xe 6.000 chiếc và đang mở rộng lên 10.000 chiếc, cùng khoảng 10.000 tài xế. Ông Luay Jawad, quản lý kho Tuba, cho biết kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực ngày 26/10, UCC đã nạp khoảng 1,6 triệu thùng dầu. UCC và SOMO chưa phản hồi đề nghị bình luận.
Những con số của hợp đồng
Theo tài liệu mà Reuters được xem, các điều khoản chính của thỏa thuận gồm:
Vận chuyển 120.000 - 150.000 thùng dầu mỗi ngày, tùy số xe bồn sẵn có.
Tổng cộng 5 - 14 triệu thùng dầu nặng trong ba tháng, tính từ ngày 14/10.
Giá bán chiết khấu 38 USD mỗi thùng.
UCC được hưởng khoảng 12 USD mỗi thùng để trang trải chi phí vận tải qua Syria.
Nguồn tin cho biết sản lượng khó có thể tăng vượt mức này trong thời gian tới do thiếu xe bồn và nhiều hạn chế khác. Mức chiết khấu lớn cho thấy cái giá mà Iraq chấp nhận trả để giữ dòng dầu không bị đứt.
Vì sao tuyến đường cũ hồi sinh
Iraq xuất khẩu phần lớn dầu thô từ các cảng ở vùng Vịnh, và dầu mỏ chiếm khoảng 90% nguồn thu ngân sách của nước này. Khi eo biển Hormuz bị gián đoạn bởi chiến tranh Iran, Baghdad buộc phải xoay xở mọi cách để duy trì xuất khẩu.
Hai nguồn tin thân cận cho biết, bên cạnh khủng hoảng Hormuz, việc Syria khép lại nhiều năm xung đột cũng khiến tuyến đường bộ trở nên hấp dẫn trở lại, bất chấp chi phí cao. Tháng 7/2026, hai nước đã ký biên bản ghi nhớ nhằm khôi phục và hiện đại hóa đường ống từ Haditha ở miền tây Iraq tới Baniyas, vốn được biết đến với tên gọi đường ống Kirkuk - Baniyas.
Song song, Iraq cũng nối lại xuất khẩu qua đường ống Kirkuk - Ceyhan tới Thổ Nhĩ Kỳ từ tháng 3 và thúc đẩy các dự án đường ống chiến lược mới. Tuyến xe bồn tới Baniyas vì thế là một mảnh ghép nhỏ nhưng quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa.
Giới hạn và rủi ro
Iraq sản xuất gần 4,5 triệu thùng/ngày trong tháng 10, tăng khoảng nửa triệu thùng so với tháng trước, theo các nguồn thứ cấp được OPEC trích dẫn. So với con số đó, tuyến xe bồn chỉ là một dòng chảy khiêm tốn. Theo nhà phân tích Noam Raydan của Viện Washington, Hormuz vẫn sẽ là cửa ngõ then chốt cho dầu Iraq tới châu Á, trong khi các tuyến thay thế đối mặt nhiều thách thức hậu cần.
An ninh cũng là mối lo thường trực. Theo Quỹ Bảo vệ các Nền Dân chủ (FDD), hồi giữa tháng 4, các tay súng Nhà nước Hồi giáo (IS) đã tấn công một xe bồn không phải của Iraq khi đang đi qua Syria. Mỗi chuyến xe dài năm ngày qua sa mạc là một hành trình đầy rủi ro.














