Mỹ Tuyên Bố Sẽ Tấn Công Iran Mạnh Mẽ Và Áp Phí Vận Chuyển Qua Eo Biển Hormuz

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ngày 3/7 tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục thực hiện các đòn tấn công mạnh mẽ nhằm vào Iran sau ba đêm liên tiếp có các cuộc không kích nhằm vào nước này. Ông nhấn mạnh Mỹ sẽ "đánh mạnh vào Iran ngay tối nay và ngày mai" trong một phát biểu tại Nhà Trắng.

Ngay sau đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo chiến dịch không kích đã bắt đầu từ lúc 20h45 GMT và sẽ tiếp tục gây áp lực lớn lên lực lượng Iran, giảm khả năng họ tấn công các dân thường và hoạt động thương mại trên eo biển Hormuz.

Theo CENTCOM, phong tỏa các cảng của Iran sẽ được tái áp dụng từ 20h00 GMT ngày 4/7, khiến giá dầu thế giới tăng hơn 9%. Căng thẳng leo thang khiến thị trường dầu mỏ biến động mạnh, đẩy giá dầu lên cao do lo ngại rủi ro xung đột gia tăng tại khu vực chiến lược.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tự xưng Mỹ là "Người bảo vệ eo biển Hormuz" và tuyên bố sẽ thu mức phí 20% đối với tất cả hàng hóa vận chuyển qua tuyến đường biển này. Trong khi đó, các cảng Iran sẽ bị phong tỏa nhưng "mọi quốc gia khác vẫn có quyền sử dụng công bằng và thông thoáng eo biển".

Đáp trả, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi chế giễu mức phí mà Mỹ đưa ra, khẳng định Washington tính phí cao quá mức và Tehran sẽ thu phí hợp lý hơn cho việc bảo vệ tuyến biển quan trọng này. Tuy nhiên, Mỹ vẫn phản đối kế hoạch thu phí vận chuyển của Tehran, coi đây vi phạm luật pháp quốc tế.

Trong khi Mỹ tuyên bố tấn công nhiều mục tiêu của Iran tối 3/7, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố tiến hành các đòn tấn công mới nhằm vào Bahrain, Jordan, Kuwait và Oman. Đặc biệt, Tổng thống Trump cảnh báo sẽ phá hủy khu vực núi Pickaxe gần Natanz, nơi nghi ngờ Iran xây dựng cơ sở làm giàu uranium bí mật.

Iran cũng cho biết đã bắn nhiều tên lửa vào các căn cứ Mỹ tại vùng Vịnh, trong khi các nước trong khu vực như Bahrain, Kuwait và Jordan đã kích hoạt cảnh báo không kích và tiến hành đánh chặn tên lửa, cho thấy nguy cơ xung đột có thể mở rộng.

Dù Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran đã kết thúc, ông vẫn nhấn mạnh các cuộc đàm phán nhằm hướng tới thỏa thuận lâu dài vẫn đang tiếp diễn với sự tham gia của các bên trung gian như Qatar, Pakistan và Oman.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết biên bản ghi nhớ từ tháng 6 làm cơ sở cho các cuộc đàm phán này đang trong tình trạng “khủng hoảng”. Iran sẽ không tuân thủ các cam kết nếu Mỹ tiếp tục vi phạm, cảnh báo sẽ có những hành động phù hợp để đối phó.

Chuyên gia phân tích Bader Al-Saif nhận định việc tăng cường các cuộc tấn công chỉ làm trì hoãn việc đạt được thỏa thuận cuối cùng, bởi cả hai bên đều muốn kết thúc tình trạng bế tắc theo điều kiện của riêng mình.

Truyền thông Iran cho biết các cuộc không kích của Mỹ đã gây thương vong với chục người chết trong các tỉnh phía nam và tây nước này. Ít nhất bốn vụ nổ đã được ghi nhận gần Bandar Abbas, vùng tiếp giáp eo biển Hormuz.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tình hình căng thẳng gia tăng trong khu vực, kêu gọi các bên giữ kiềm chế để tránh xung đột leo thang gây tổn hại cho dân thường.

Các lực lượng vũ trang Bahrain, Kuwait và Jordan đồng loạt báo cáo đã đánh chặn các tên lửa và đạn pháo do Iran phóng vào lãnh thổ của họ, trong bối cảnh Iran cảnh báo sẽ xem bất kỳ sự hợp tác nào của các nước vùng Vịnh với Mỹ là "hành động chiến tranh".

Xung đột căng thẳng tại eo biển Hormuz đang là bài toán khó cho an ninh khu vực, đồng thời làm gia tăng áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu do tầm quan trọng chiến lược của tuyến đường biển này.

Kết lại, những động thái leo thang vừa qua thể hiện sự khó khăn trong việc duy trì ổn định khu vực và phản ánh nguy cơ tiềm ẩn của một cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng hơn nếu không có sự can thiệp ngoại giao hiệu quả.