Những lời đầu tiên khi tỉnh lại
Vụ tấn công xảy ra tuần trước bên ngoài văn phòng khu vực bầu cử của bà Haines ở Wangaratta, bang Victoria, khiến bà phải mất cả hai chân. Một người đàn ông 43 tuổi đã bị buộc tội, còn vụ việc vẫn đang được điều tra. Phát biểu trước Hạ viện, nghị sĩ Allegra Spender của khu vực Wentworth kể lại điều mà ông Phil Haines, chồng bà, đã chia sẻ.
Mối bận tâm đầu tiên của chị khi tỉnh lại là dành cho nhân viên của mình, và lòng biết ơn đối với lực lượng ứng cứu, các y tá và những người có mặt tại hiện trường. Điều đó nói lên chính xác con người chị.
Bà Spender nói nhiều người đã ca ngợi sự đồng cảm và phong thái nhã nhặn của bà Haines, nhưng điều đó có thể khiến người ta hình dung về bà như một hình bóng hiền hòa lặng lẽ trong nghị viện. Theo bà Spender, bà Haines còn là một sức mạnh thúc đẩy sự thay đổi.
“Như một hòn đá đè nặng trong tim”
Thủ tướng Anthony Albanese dẫn đầu các lời tri ân. Các nghị sĩ cài hoa baby và huy hiệu trái tim màu cam trên ve áo, trong khi một chú vẹt mào màu cam – biểu tượng gắn với chiến dịch tranh cử địa phương của bà Haines – được đặt tại ghế của bà ở Hạ viện.
Ông Albanese gọi bà là “một chiến binh” và nói cú sốc từ vụ tấn công “như một hòn đá đè nặng trong tim chúng ta”.
Nhờ sự ẩn danh và tốc độ mà mạng xã hội mang lại, chúng ta đang chứng kiến cơn giận dữ và sự hung hăng gia tăng, không chỉ trong chính trường.
Thủ tướng kêu gọi giới chính trị và cử tri không được xem nhẹ “sự gia tăng rất thật của sự giận dữ đang làm méo mó và ăn mòn diễn ngôn công cộng”. Ông chỉ ra rằng sự hung hăng đang nhắm vào cả nhân viên nhà hàng, cửa hàng, trường học, bệnh viện, cảnh sát và nhân viên y tế cấp cứu, khi ngôn ngữ của sự oán giận và bạo lực đang dần bị bình thường hóa.
Tranh cãi về nguyên nhân
Vụ việc làm dấy lên tranh luận về sự an toàn của các nghị sĩ và bầu không khí chính trị. Tuy nhiên, lãnh đạo phe đối lập Angus Taylor bác bỏ đề xuất thay đổi cách thức hoạt động của nghị viện để hạ nhiệt tranh luận, và không đồng tình với ý kiến cho rằng có mối liên hệ nhân quả giữa tranh luận nghị trường gay gắt và bạo lực chính trị. Ông nói hệ thống Westminster được xây dựng để giải quyết bất đồng bằng tranh luận chứ không phải bạo lực.
Chúng ta tranh luận với tinh thần đối đầu mạnh mẽ, nhưng không bao giờ để cuộc tranh luận ấy tràn sang bạo lực. Những kẻ dùng đến đe dọa và bạo lực đã vượt qua một lằn ranh không bao giờ được phép vượt qua.
Ông Taylor cho rằng Công đảng đúng khi lên án chủ nghĩa cực hữu, nhưng mọi hình thức cực đoan đều phải bị bác bỏ, và tòa án nên xử nặng hơn những kẻ phạm tội đe dọa hay bạo lực. Nghị sĩ Barnaby Joyce của đảng One Nation gọi vụ tấn công là “thật trái với tinh thần Australia”, nhưng cho rằng nghị viện chỉ đóng một phần vai trò, và thật ngây thơ nếu nghĩ rằng chỉ cần thay đổi giờ chất vấn là Australia sẽ thay đổi.
Cam kết ứng xử văn minh
Trong tuần này, các nghị sĩ được khuyến khích ký một cam kết ứng xử văn minh, hứa hành xử trung thực, tôn trọng và đầy lòng trắc ẩn. Chủ tịch Hạ viện Milton Dick nói tất cả nghị sĩ đều đang nghĩ đến bà Haines và cầu nguyện cho bà sớm bình phục.
Chúng tôi mong đến ngày chị trở lại nơi này, và tôi được nói câu: ‘Tôi xin trao quyền phát biểu cho nghị sĩ khu vực Indi.
Giữa những khác biệt về cách lý giải nguyên nhân, nghị viện Australia ngày hôm ấy vẫn tìm được một điểm chung: sự kính trọng dành cho một đồng nghiệp mà ngay trong giờ phút đau đớn nhất vẫn nghĩ về người khác. Và câu hỏi về cách giữ cho tranh luận dân chủ mạnh mẽ mà không trượt sang thù hận sẽ còn theo các nghị sĩ trong nhiều tháng tới.
