Một doanh nghiệp vì một mục tiêu
Hai chị em nhà Chan và Or thành lập Freshcia khi mới ngoài 20 tuổi, thuộc thế hệ lớn lên cùng nỗi lo khí hậu và những bãi biển ngập rác nhựa. Thay vì chỉ vận động, họ quyết định tạo ra một sản phẩm khiến lựa chọn bền vững trở thành lựa chọn dễ dàng hơn.
Chúng tôi muốn chứng minh rằng thân thiện với môi trường không nên là một sự thỏa hiệp.
Triết lý đó xuyên suốt thương hiệu, vốn tự giới thiệu bằng khẩu hiệu vui tươi “Làm mới. Nạp lại. Lặp lại.” và chú trọng thiết kế tươi sáng bên cạnh các giá trị môi trường. Các nhà sáng lập muốn sống bền vững mang lại cảm giác vui vẻ và thiết thực, thay vì khắc khổ.
Mô hình vận hành ra sao
Cách tiếp cận của Freshcia dựa trên ba nguyên tắc giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế, được chuyển thành thói quen hằng ngày:
- Mua một lần: khách hàng mua một chiếc chai bền, được thiết kế để dùng đi dùng lại.
- Nạp lại nhẹ nhàng: xà phòng đến tay người dùng dưới dạng viên hoặc bột nhỏ gọn thay vì chất lỏng nặng.
- Chỉ cần thêm nước: tại nhà, người dùng đổ nước máy vào chai rồi thả viên nạp vào để kích hoạt.
- Cắt giảm rác: không có chai nhựa dùng một lần và ít bao bì hơn nhiều cho mỗi lần rửa.
Vì xà phòng lỏng thông thường phần lớn là nước, việc chỉ vận chuyển thành phần hoạt tính còn giúp giảm trọng lượng, không gian lưu kho và khí thải vận chuyển dọc chuỗi cung ứng.
Thách thức “phụ phí xanh”
Một trong những mục tiêu chính của các nhà sáng lập là cái gọi là “phụ phí xanh”, khoản tiền chênh lệch người tiêu dùng thường phải trả cho sản phẩm quảng cáo là tự nhiên hay thân thiện môi trường. Nhiều người ủng hộ lối sống bền vững về nguyên tắc nhưng chần chừ khi lựa chọn xanh đắt hơn hoặc đòi hỏi thêm công sức, chẳng hạn mang chai thủy tinh tới cửa hàng nạp lại.
Bằng cách loại bỏ cả hai rào cản này, Freshcia hy vọng tiếp cận cả những khách hàng chưa bao giờ tự nhận mình là người bảo vệ môi trường. Ván cược ấy phản ánh một bài học rộng hơn từ nghiên cứu tiêu dùng: thói quen thay đổi mạnh nhất khi lựa chọn tốt hơn cũng là lựa chọn rẻ hơn và đơn giản hơn.
Một thành phố vẫn vật lộn với nhựa
Hồng Kông là mảnh đất màu mỡ cho những ý tưởng như vậy. Số liệu chính thức cho thấy lượng rác nhựa thải bỏ giảm từ 2.120 tấn mỗi ngày năm 2023 xuống 1.885 tấn năm 2024, nhờ giai đoạn đầu của quy định về sản phẩm nhựa dùng một lần. Tuy nhiên, tỷ lệ tái chế nhựa nói chung vẫn thấp, và năm 2024 chỉ một phần rất nhỏ trong ước tính 1,6 tỷ chai nhựa được sử dụng ở thành phố được thu gom qua máy thu hồi tự động.
Chính quyền đặt mục tiêu tham vọng trong Kế hoạch Chất thải Hồng Kông 2035, gồm nâng tỷ lệ tái chế lên khoảng 55%. Nhưng họ đã gác vô thời hạn chương trình thu phí rác theo lượng thải, để phần lớn sự thay đổi phụ thuộc vào hành động tự nguyện của doanh nghiệp và người dân. Những startup như Freshcia muốn lấp một phần khoảng trống đó.
Nhà sáng lập trẻ, thách thức thật
Freshcia không đơn độc. Các doanh nghiệp khác ở Hồng Kông bán xà phòng rửa tay và chất tẩy rửa dạng bột hoặc vận hành trạm nạp tự phục vụ, trong khi các thương hiệu viên nén tương tự đã xuất hiện ở Singapore và nhiều nơi khác. Cạnh tranh ngày càng gay gắt, và các tập đoàn hàng tiêu dùng lớn cũng đang thử nghiệm sản phẩm nạp lại cô đặc.
Với ba nhà sáng lập mới ngoài 20, những rào cản rất quen thuộc: giành chỗ trên kệ hàng, thuyết phục người tiêu dùng thay đổi thói quen lâu năm và giữ chi phí thấp trong khi mở rộng. Dù vậy, câu chuyện của họ phản ánh sự chuyển dịch trong cách thế hệ Z tiếp cận phát triển bền vững: ít là khẩu hiệu phản đối hơn, mà là một mô hình kinh doanh phải vận hành được trong đời thực.
















