Một lớp học hai ngôn ngữ
Tại trung tâm Head Start ở Immokalee, cách Miami khoảng 190 km về phía tây bắc, cả tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha đều là một phần của sinh hoạt hằng ngày. Trung tâm phục vụ hơn 50 trẻ từ sáu tháng đến năm tuổi, phần lớn đến từ các gia đình Guatemala và hầu như không biết tiếng Anh khi nhập học.
Đồ chơi trên kệ được dán nhãn bằng hai thứ tiếng, giáo viên hát và đọc sách bằng cả hai ngôn ngữ mỗi ngày. Khi một cơn giông bất chợt ập đến, giáo viên giải thích cho trẻ về sấm và chớp bằng tiếng Anh, rồi chuyển sang tiếng Tây Ban Nha để trấn an những em còn lo sợ.
Đề xuất “chỉ dạy bằng tiếng Anh”
Trẻ em nói một ngôn ngữ khác tiếng Anh ở nhà chiếm ít nhất một phần ba số học sinh của Head Start. Đề xuất cải tổ của chính quyền Trump, nếu được thông qua, sẽ mang lại những thay đổi lớn:
- Mọi hoạt động giảng dạy phải bằng tiếng Anh, dù các chương trình có thể xin miễn trừ và việc dạy một số ngôn ngữ của các bộ lạc bản địa được ngoại lệ.
- Bỏ quy định từ thập niên 1970 buộc các trung tâm có nhiều trẻ không nói tiếng Anh phải tuyển ít nhất một nhân viên thông thạo tiếng mẹ đẻ của trẻ.
- Chính quyền ước tính chi phí chuyển đổi một lần lên tới hàng chục triệu USD, trong đó gần 47 triệu USD để thay giáo trình, sách và học liệu bằng ngôn ngữ khác.
“Những thay đổi trong đề xuất quy định Head Start giúp đạt được các mục tiêu này bằng cách cho trẻ tiếp xúc với tiếng Anh sớm hơn, trong giai đoạn then chốt của sự phát triển.” — Người phát ngôn Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ
Tiếng mẹ đẻ là cây cầu dẫn tới tiếng Anh
Theo phương pháp ngôn ngữ có kế hoạch của Head Start, tiếng mẹ đẻ không chỉ là sự hỗ trợ mà là chiến lược giảng dạy. Nếu một em bé đã biết từ “màu vàng” bằng tiếng Tây Ban Nha, em không cần học lại khái niệm khi học từ tiếng Anh; tiếng mẹ đẻ trở thành cây cầu.
“Thực sự không có cơ sở nghiên cứu đáng tin cậy nào cho thấy dạy chỉ bằng tiếng Anh sẽ mang lại kết quả học tiếng Anh tốt hơn. Đó là một sai lầm, thực sự là quay ngược lại 30 năm.” — Michael López
Ông López, nhà tâm lý học trẻ em với hơn ba thập kỷ nghiên cứu giáo dục sớm, cho biết dạy song ngữ mang lại kết quả học tập tốt hơn, kể cả môn toán. Anh Francisco Rodriguez, 32 tuổi, từng học Head Start ở Florida, kể chính nền tảng song ngữ đã giúp anh giao tiếp được với người cha chỉ nói tiếng Tây Ban Nha.
Phụ huynh có nguy cơ bị bỏ lại
Tại Immokalee, giáo viên gửi ghi chú hằng ngày cho phụ huynh bằng hai thứ tiếng, tổ chức họp phụ huynh hằng tháng và bốn buổi trao đổi mỗi năm, tất cả đều bằng tiếng Tây Ban Nha.
“Tôi không biết làm sao có thể ngăn người ta nói tiếng Tây Ban Nha, bởi đó là ngôn ngữ ở nhà. Điều quan trọng là các gia đình cảm thấy thoải mái khi hiểu được chuyện gì đang diễn ra với con mình.” — Isabel Garcia
Bộ Y tế cho biết yêu cầu chỉ áp dụng cho giảng dạy, giáo viên vẫn có thể dùng tiếng mẹ đẻ để trấn an trẻ hay giao tiếp với phụ huynh. Tuy nhiên, Bộ cũng thừa nhận việc bỏ quy định về nhân viên song ngữ có thể ảnh hưởng tiêu cực tới giao tiếp với các gia đình không nói tiếng Anh, và cho rằng công cụ dịch thuật có thể giảm bớt tác động.
Một phần của cuộc cải tổ rộng hơn
Thay đổi về ngôn ngữ nằm trong nỗ lực rộng hơn của chính quyền nhằm xóa bỏ hoặc viết lại nhiều quy định liên bang của Head Start về điều kiện lớp học, chương trình và an toàn, thay bằng quy định của bang và địa phương. Chính quyền cho rằng điều này mang lại sự linh hoạt cho các trung tâm.
Đề xuất không cần Quốc hội bỏ phiếu, nhưng chính quyền phải lấy ý kiến công chúng, với hạn chót ngày 6/10. Đến nay, phần lớn ý kiến liên quan đến yêu cầu chỉ dạy bằng tiếng Anh đều phản đối.
