Quyết định của Bộ Tư pháp Mỹ về lệnh cấm TikTok

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ mới đây đã xác nhận rằng luật hiện hành cấm cài đặt và sử dụng ứng dụng TikTok trên các thiết bị của chính phủ liên bang hiện không còn áp dụng với phiên bản TikTok đang lưu hành tại Mỹ. Văn bản pháp lý dài 12 trang do Văn phòng Tư vấn Pháp lý (Office of Legal Counsel) - căn cứ cung cấp các tư vấn pháp lý cho nhánh hành pháp - ban hành đã nhấn mạnh rằng những biện pháp pháp luật trước đây chỉ nhằm vào phiên bản TikTok với cơ cấu sở hữu trước đây, có liên quan tới công ty ByteDance có trụ sở tại Bắc Kinh.

Quyết định được đưa ra khoảng sáu tháng sau khi TikTok chuyển phần lớn quyền sở hữu hoạt động tại Mỹ sang một liên doanh mới với đa số nhà đầu tư là người Mỹ. Trong khi đó, ByteDance vẫn giữ cổ phần thiểu số ở mức 19,9%, thấp hơn ngưỡng tối đa 20% được quy định trong luật.

Tiền sử và bối cảnh pháp lý của lệnh cấm TikTok

Vào cuối năm 2022, Quốc hội Mỹ đã thông qua một đạo luật lưỡng đảng yêu cầu các cơ quan hành pháp phải gỡ bỏ TikTok khỏi các thiết bị do chính phủ sở hữu. Luật này cũng áp dụng đối với "bất kỳ ứng dụng hoặc dịch vụ kế thừa nào do ByteDance Limited hoặc entity thuộc sở hữu của ByteDance Limited phát triển".

Advertisement300 × 250

Nguyên nhân dẫn đến các lệnh cấm xuất phát từ những quan ngại về an ninh quốc gia liên quan đến việc ByteDance - công ty mẹ có trụ sở ở Trung Quốc - có thể sử dụng dữ liệu của người dùng Mỹ cho mục đích chính phủ Trung Quốc. TikTok nhiều lần phủ nhận lo ngại này là không có căn cứ.

Một liên doanh mới và sự giám sát an ninh mạng

Năm 2024, để ngăn chặn nguy cơ, Quốc hội Mỹ đã thúc đẩy dự luật sẽ cấm hoàn toàn TikTok trừ khi ByteDance thoái vốn khỏi hoạt động TikTok tại Mỹ trước tháng 1/2025. Lệnh này có hiệu lực ngay trước lễ nhậm chức của Tổng thống Trump. Dù ông Trump ban đầu ủng hộ cấm TikTok trong nhiệm kỳ đầu, nhưng lại chỉ đạo Bộ Tư pháp không thực thi lệnh đó dựa trên kế hoạch chuyển giao quyền kiểm soát sang nhóm nhà đầu tư Mỹ.

Liên doanh mới, gọi là TikTok US Data Security (TikTok USDS), được thành lập với sự tham gia của các nhà đầu tư chủ yếu từ Mỹ, trong đó có Oracle, tập đoàn công nghệ do Larry Ellison làm chủ tịch. TikTok USDS cam kết áp dụng các biện pháp kiểm soát an ninh mạng nghiêm ngặt, như đào tạo lại thuật toán đề xuất dựa trên dữ liệu người dùng Mỹ, và Oracle có chức năng kiểm tra và xác thực mã nguồn thường xuyên.

Phản ứng và những thách thức tiếp theo

Dù vậy, một số nghị sĩ Mỹ vẫn yêu cầu có bằng chứng rõ ràng rằng liên doanh mới khắc phục được các lo ngại an ninh. Đồng thời, các cổ đông từ các công ty công nghệ đối thủ như Alphabet và Meta đã kiện chính phủ Mỹ vì cho rằng thỏa thuận chuyển giao quyền sở hữu không tuân thủ luật pháp. Chính phủ hiện đang đề nghị tòa án bác bỏ đơn kiện, vụ việc vẫn đang chờ xử lý.

Bộ Tư pháp cũng lưu ý rằng việc cho phép nhân viên nhánh hành pháp tải TikTok trên thiết bị công vụ vẫn là quyết định của từng cơ quan, có thể dựa trên các lý do quản lý lao động như tăng năng suất công việc. Văn phòng Tổng thống cũng đã chuyển yêu cầu bình luận về vụ việc này sang Bộ Tư pháp.

Lệnh cấm tải TikTok lên thiết bị chính phủ từng đặt ra do lo ngại dữ liệu người dùng có thể bị đưa vào tay chính phủ Trung Quốc thông qua ByteDance. Tuy nhiên, hiện nay với sự thay đổi trong cơ cấu sở hữu và vận hành, chính phủ Mỹ đã điều chỉnh lại chính sách phù hợp hơn với bối cảnh mới.

Đây là bước đi đáng chú ý trong việc xoa dịu căng thẳng an ninh mạng liên quan đến các ứng dụng có nguồn gốc từ Trung Quốc, đồng thời thể hiện sự cân nhắc kỹ lưỡng trong quản lý công nghệ và bảo vệ dữ liệu quốc gia.

Phía CBS News cũng đã liên hệ với TikTok để lấy phản hồi về sự việc này nhưng chưa nhận được câu trả lời chính thức.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Bộ Tư pháp Mỹ xác nhận lệnh cấm TikTok trên thiết bị chính phủ không còn áp dụng với phiên bản TikTok hiện tại.
  • Việc gỡ bỏ dựa trên thay đổi quyền sở hữu TikTok với đa số nhà đầu tư là công ty Mỹ và ByteDance giữ dưới 20% cổ phần.
  • TikTok US Data Security cam kết kiểm soát an ninh mạng chặt chẽ, có sự giám sát từ Oracle.
  • Các cơ quan liên bang vẫn được quyền cấm TikTok nhằm quản lý năng suất lao động nội bộ.
  • Vụ việc phản ánh nỗ lực kiểm soát an ninh quốc gia liên quan đến dữ liệu người dùng Mỹ trên ứng dụng nước ngoài.

Đăng ký bản tin QMVN