Hàng trăm nghìn người mất tích trong chiến tranh Nga - Ukraine để lại những gia đình sống giữa hy vọng và im lặng

Khác với một cái chết đã được xác nhận, mất tích buộc gia đình sống trong một trạng thái không hoàn toàn có thể gọi tên. Một người mẹ có thể nghe đồng đội nói con mình đã chết trong một vụ nổ, nhưng vẫn nghĩ rằng giữa khói lửa có thể đã xảy ra điều khác. Một người vợ có thể làm thủ tục pháp lý để tiếp tục cuộc sống, trong khi cha mẹ chồng vẫn giữ nguyên căn phòng và chờ tiếng mở cửa. Sự thiếu chắc chắn ấy khiến hy vọng và tuyệt vọng tồn tại cùng lúc, làm quá trình đau buồn bị kéo dài không có điểm kết thúc.

Nhà nghiên cứu Pauline Boss gọi hiện tượng này là “ambiguous loss” - mất mát mơ hồ. Người thân không hiện diện, nhưng cái chết cũng chưa được chứng thực; vì thế gia đình không có một mốc thực tế để chấp nhận hoặc từ chối sự mất mát. ICRC cho biết nhiều người tìm kiếm suốt nhiều năm vẫn không từ bỏ. Những vật nhỏ như quần áo, nước hoa, một tập thơ hay chiếc ghế ở bàn ăn có thể trở thành sợi dây cuối cùng nối họ với người đang vắng mặt.

Văn phòng Cơ quan Truy tìm Trung ương của ICRC được lập cho cuộc xung đột Nga - Ukraine từ năm 2022 để thu thập, đối chiếu và truyền thông tin về quân nhân và dân thường mất tích. Đến cuối tháng 8/2026, ICRC ghi nhận khoảng 274.000 người vẫn chưa rõ tung tích, đã thực hiện hơn 814.000 lượt liên hệ với gia đình và thông báo cho hơn 18.300 gia đình về số phận hoặc nơi ở của người thân.