Khoản thất thu thuế lớn từ mua sắm trực tuyến các nền tảng Trung Quốc

Tây Ban Nha đang đối mặt với khoản thất thu thuế khoảng 1,058 tỷ euro mỗi năm do người tiêu dùng mua hàng qua các trang thương mại điện tử giá rẻ có trụ sở tại Trung Quốc như Shein, Temu hay Alibaba. Theo nghiên cứu của Hiệp hội Các Doanh nghiệp Phân phối Lớn (Anged) tại Tây Ban Nha, tổng giá trị mua hàng trực tuyến từ các nền tảng này vào khoảng 3,6 tỷ euro mỗi năm, một trong những con số cao nhất ở châu Âu.

Sự mất mát này gồm nhiều loại thuế bị thất thu do hàng hóa được khai báo dưới mức giá thực tế nhằm giảm thiểu số tiền thuế giá trị gia tăng (VAT) phải nộp. Việc nhập khẩu trực tiếp các sản phẩm giá rẻ khiến các doanh nghiệp nội địa mất đi nguồn thu từ thuế thu nhập cá nhân (IRPF), các khoản đóng góp xã hội và thuế thu nhập doanh nghiệp. Điều này ảnh hưởng sâu rộng đến hệ thống kinh doanh và chuỗi cung ứng trong nước.

Tác động của thất thu thuế và việc làm

Trong số 1,058 tỷ euro thất thu, Anged chỉ rõ 490 triệu euro đến từ các khoản đóng góp xã hội không được nộp, 175 triệu euro là thuế thu nhập cá nhân bị mất, 312 triệu euro thiệt hại từ thuế VAT không thu được và 81 triệu euro là thuế thu nhập doanh nghiệp không được đóng góp do các doanh nghiệp nước ngoài tránh né. Phần lớn tổn thất tập trung ở lĩnh vực lao động với hơn 660 triệu euro.

Nghiên cứu cũng đánh giá rằng việc chuyển hướng chi tiêu sang nền tảng ngoại quốc khiến nền kinh tế Tây Ban Nha mất đi khoảng 3,228 tỷ euro giá trị gia tăng và nguy cơ mất việc làm lên tới 56.200 vị trí, chủ yếu trong ngành phân phối và các nhà cung cấp. Riêng khu vực Catalunya chịu ảnh hưởng lớn nhất với nguy cơ thất nghiệp lên đến 11.000 người. Dự báo đến năm 2030, nếu xu hướng này không thay đổi, số lượng việc làm mất đi có thể lên tới 116.000.

Nguyên nhân và các bất cập trong quản lý

Nghiên cứu chỉ ra sự bất bình đẳng về thuế và quy định giữa các doanh nghiệp trong nước với các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc. Do thiếu sự kiểm soát hiệu quả tại hải quan, khoảng 65% trong số 220 triệu kiện hàng giá thấp nhập vào Tây Ban Nha từ châu Á được khai báo thấp hơn giá trị thực, làm giảm thiểu đáng kể thu nhập ngân sách.

Advertisement300 × 250

Hệ thống hiện tại chưa kịp thích ứng với lượng hàng hóa nhập khẩu khổng lồ - được ước tính lên tới gần 6 tỷ kiện hàng giá thấp mỗi năm trên toàn Liên minh châu Âu. Việc áp dụng thuế thu thêm 3 euro cho mỗi kiện hàng giá thấp gần đây được đánh giá là chưa đủ để bù đắp thiệt hại và chỉ phần nào giúp tăng nguồn thu cho ngân sách chung châu Âu, không hoàn toàn dành cho Tây Ban Nha.

Ảnh hưởng xã hội và môi trường

Bên cạnh tác động kinh tế, tình trạng mua hàng giá rẻ qua mạng còn có những ảnh hưởng tiêu cực về mặt xã hội và môi trường. Người tiêu dùng bị hạn chế quyền lợi khi không có dịch vụ chăm sóc khách hàng đảm bảo hoặc thời gian giải quyết khiếu nại nhanh chóng. Hơn nữa, báo cáo cho biết có tới 43% sản phẩm nhập từ Trung Quốc có nguy cơ tiềm ẩn về an toàn nhưng vẫn đến tay khách hàng.

Việc vận chuyển hàng triệu kiện hàng bằng máy bay cũng đặt ra những thách thức lớn về môi trường, đặc biệt trong bối cảnh các thủ tục hoàn trả hàng hóa phức tạp làm tăng thêm chi phí và tác động tiêu cực đến bền vững.

Kiến nghị và giải pháp

Để giảm thiểu thất thoát thuế và bảo vệ ngành bán lẻ trong nước, Anged đề xuất cần cải thiện việc thực thi pháp luật nhằm tạo ra sân chơi bình đẳng hơn giữa các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Cùng với đó là tăng cường kiểm soát hải quan, thu thuế VAT hiệu quả và thành lập các cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm, điều mà Tây Ban Nha hiện còn thiếu do vướng mắc chính trị.

Việc chuyển đổi hệ thống hải quan sang mô hình số hóa hiện đại dự kiến hoàn tất vào năm 2028 tại châu Âu cũng được kỳ vọng sẽ tăng hiệu quả kiểm soát hàng nhập khẩu, góp phần cân bằng thị trường.

Đáng chú ý, khoản tiết kiệm giá thành khi mua hàng trên các nền tảng Trung Quốc thực chất là chi phí ngầm mà người tiêu dùng và xã hội phải chịu về lâu dài, liên quan đến thất thu thuế, giảm quyền lợi người dùng, và ảnh hưởng môi trường.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Người tiêu dùng Tây Ban Nha chi khoảng 3,6 tỷ euro mỗi năm cho các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc, gây ra thiệt hại thuế hơn 1 tỷ euro.
  • Hàng hóa nhập khẩu thường được khai báo thấp hơn giá trị thực nên thua thuế VAT, IRPF và các khoản đóng góp xã hội cao.
  • Việc mua hàng nước ngoài làm nguy cơ mất đi hơn 56.000 việc làm trong ngành phân phối và cung ứng tại Tây Ban Nha.
  • Áp thuế mới 3 euro trên kiện hàng giá thấp hiện chỉ giúp tăng thu ngân sách EU, chưa bù đắp được thiệt hại tại Tây Ban Nha.
  • 43% sản phẩm nhập từ Trung Quốc được xác định tiềm ẩn rủi ro về an toàn, đồng thời vận chuyển hàng không tạo gánh nặng môi trường.

Đăng ký bản tin QMVN