Tổng quan về chương trình Remediar và tình hình hiện tại

Chương trình Remediar là một trong những chương trình then chốt của Argentina nhằm cung cấp thuốc miễn phí cho người sử dụng hệ thống y tế công, đặc biệt cho gần 20 triệu người không có bảo hiểm y tế. Theo số liệu từ Trung tâm Đổi mới và Thực thi Chính sách Y tế (CIIPS) thuộc Viện Hiệu quả Lâm sàng và Y tế (IECS), chương trình này đang trải qua các đợt cắt giảm nghiêm trọng từ năm 2024 đến nay. Dự báo cho cuối năm 2026, số lượng thuốc trong "giỏ thuốc" của Remediar chỉ còn một phần năm so với hai năm trước.

Báo cáo cho thấy số lượng Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Cơ bản (CAPS) được cấp thuốc cũng giảm mạnh, chưa tới một nửa trong số 8.100 trung tâm trên cả nước hiện tiếp tục nhận thuốc. Đồng thời, các "botiquines" hay hộp thuốc cấp phát cũng ngày càng giảm về số lượng và chủng loại thuốc, gây ảnh hưởng lớn đến khả năng chăm sóc y tế ban đầu.

Ngân sách giảm mạnh và tác động của chính sách

Theo số liệu từ Bộ Ngân sách quốc gia và phân tích của Chequeado, ngân sách dành cho Remediar năm 2026 đã bị cắt giảm tới 72% so với năm 2023, còn 36.054 triệu peso. Điều này dẫn tới việc nhiều loại thuốc được loại bỏ khỏi chương trình hoặc giảm số lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến dịch vụ y tế công cộng trong bối cảnh nhu cầu thuốc của người dân vẫn rất lớn.

Chính phủ giải thích rằng việc thay đổi nhằm "tối ưu hóa" theo hướng ưu tiên thuốc cho các bệnh phổ biến nhất, đồng thời phân quyền cho các tỉnh có trách nhiệm mua sắm thuốc phù hợp với đặc thù địa phương. Tuy nhiên, báo cáo và ý kiến chuyên gia cảnh báo đây thực chất là hậu quả của thiếu hụt ngân sách và có thể dẫn đến sự gia tăng gánh nặng cho các cấp bệnh viện tuyến trên.

Thực trạng tại các Trung tâm CAPS và sự phân bổ không đồng đều

Theo Bộ Y tế, chỉ có khoảng 4.200 trong số gần 8.100 Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Cơ bản nhận được "botiquines" vào năm 2026. Việc không cấp phát cho các trung tâm khác được giải thích do vi phạm quy định báo cáo dữ liệu.

Advertisement300 × 250

Tuy nhiên, điều này làm dấy lên lo ngại về sự thiếu hụt thuốc tại các khu vực nghèo và xa xôi, nhất là khi báo cáo cho thấy mức độ cắt giảm thuốc rất khác nhau giữa các tỉnh.

Các tỉnh như Chaco, Salta, Mendoza chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với mức giảm số liệu điều trị qua Remediar lên đến từ 64% đến 72%, trong khi các tỉnh như Córdoba, Santa Cruz hay Río Negro có mức giảm thấp hơn nhiều, cho thấy rõ sự chênh lệch nguồn lực và khả năng quản lý y tế giữa các địa phương.

Thay đổi chủ yếu về danh mục thuốc và lo ngại của chuyên gia

Báo cáo nhấn mạnh, danh mục thuốc cấp phát giảm từ trên 75 loại xuống còn 30 loại thuốc trong năm 2026, tập trung vào các nhóm thuốc chính như kháng sinh, thuốc tim mạch, thuốc hạ đường huyết và thuốc chữa hen suyễn. Tuy nhiên, một số thuốc thiết yếu như thuốc dành cho trẻ em hoặc sắt cho phụ nữ mang thai đã bị cắt giảm, gây quan ngại lớn về ảnh hưởng đến các nhóm vulnerable.

Người đứng đầu nhóm nghiên cứu Camila Volij từ IECS-UBA cho biết mặc dù chính phủ cho rằng các loại thuốc bị loại bỏ là thuốc giá rẻ hoặc thuốc không kê đơn mà các tỉnh có thể tự mua, nhưng thực tế nhiều tỉnh không đủ khả năng tài chính để đảm bảo cung cấp bù đắp, dẫn đến rủi ro tăng chi phí cho người dân và áp lực lên bệnh viện tuyến trên.

Tranh luận về trách nhiệm giữa chính quyền trung ương và tỉnh

Chính phủ Argentina nhấn mạnh việc chuyển giao trách nhiệm cung cấp thuốc cho các tỉnh là nhằm tôn trọng quyền lực theo hiến pháp trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, nhiều nhà chuyên môn phản bác, cho rằng Nhà nước trung ương vẫn phải đảm bảo quyền tiếp cận y tế của người dân như được quy định trong điều 42 của Hiến pháp Argentina, đặc biệt trong bối cảnh chương trình Remediar đang bị thu hẹp mạnh.

Việc giảm ngân sách và thay đổi chiến lược gây ra mối lo ngại về sự an toàn về sức khỏe của hàng triệu người đang phụ thuộc vào hệ thống y tế công, cũng như nguy cơ tăng áp lực đặt lên các bệnh viện tuyến trên do người bệnh không được điều trị kịp thời tại tuyến cơ sở.

Thông tin chính thức và phối hợp với các tỉnh

Theo Bộ Y tế, việc cắt giảm và thay đổi chương trình Remediar đã được thông báo và phối hợp với các tỉnh từ nhiều tháng trước, nhằm tạo điều kiện cho các tỉnh chuẩn bị mua thuốc và tổ chức đấu thầu. Tuy nhiên, các tài liệu về những cuộc họp quan trọng như Hội đồng Y tế Liên bang (COFESA) vẫn chưa được công bố rộng rãi, khiến nhiều địa phương và chuyên gia bức xúc vì thiếu thông tin rõ ràng.

Chính phủ cũng cho biết sẽ tiếp tục duy trì hỗ trợ bằng cách tập trung quản lý, phối hợp và đảm bảo tính bền vững của hệ thống y tế công, đồng thời ưu tiên trách nhiệm cho tỉnh trong quản lý y tế cơ sở, nhằm tạo nên sự phân công quyền lực rõ ràng hơn.

Theo đó, trong năm 2027 sẽ có một "botiquín" mới chuyên biệt dành cho phòng chống và điều trị các bệnh tim mạch, với các loại thuốc chống tăng huyết áp và thuốc hạ cholesterol, trong khi danh mục thuốc tổng thể trong năm 2026 được giới hạn trong 22 loại thuốc thiết yếu.

Nhìn chung, sự thu hẹp quy mô và ngân sách của chương trình Remediar tại Argentina đang đặt ra những thách thức lớn cho hệ thống y tế công, đặc biệt là sự tiếp cận thuốc cho người nghèo và vùng sâu vùng xa. Nguy cơ tăng chi phí y tế cá nhân và áp lực cho tuyến điều trị cao hơn cũng là những vấn đề được quan tâm.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Chương trình Remediar bị cắt giảm mạnh về số lượng thuốc và điểm cấp phát, ảnh hưởng đến khoảng 20 triệu người dùng hệ thống y tế công ở Argentina.
  • Ngân sách dành cho Remediar trong năm 2026 giảm tới 72% so với năm 2023, dẫn đến thiếu hụt thuốc nghiêm trọng.
  • Việc phân phối thuốc giảm mạnh tại các trung tâm y tế cơ bản, chỉ còn khoảng một nửa số trung tâm trong cả nước được cung cấp thuốc.
  • Mức độ ảnh hưởng tại các tỉnh không đồng đều, với các tỉnh như Chaco, Salta, Mendoza bị tác động nặng nề nhất.
  • Chính phủ chuyển giao trách nhiệm cung cấp thuốc cho các tỉnh trong bối cảnh hạn chế ngân sách, tạo áp lực lên hệ thống y tế công và người dân.

Đăng ký bản tin QMVN