Finalissima giữa Argentina và Tây Ban Nha trở lại bất chấp xung đột vùng Trung Đông

Trận chung kết Finalissima, vốn bị hủy bỏ cách đây 16 tuần do các khó khăn an ninh liên quan đến căng thẳng ở Trung Đông, cuối cùng đã được ấn định tổ chức vào ngày mai. Đây là cuộc so tài được chờ đợi giữa Argentina và Tây Ban Nha, hai đội bóng hàng đầu thế giới với nhiều thành tích đáng kể. Argentina được xem là gần như không thể đánh bại trong giải đấu năm nay, với khả năng giành thắng lợi ở những phút cuối một cách ngoạn mục nhiều lần. Trong khi đó, Tây Ban Nha chỉ để thủng lưới đúng một bàn trong toàn bộ giải đấu, thể hiện sự chắc chắn hiếm thấy.

Cuộc đấu này được càng đón nhận nhiều hơn khi Argentina đang hướng đến danh hiệu World Cup mà họ từng gần đạt được vào năm 1990 tại Ý. Bên cạnh đó, thành tích ấn tượng của Argentina ở vòng bán kết World Cup lần này (thắng bảy trận liên tiếp) cũng thu hút sự quan tâm lớn trên toàn cầu.

Góc nhìn toàn cầu về ảnh hưởng các châu lục tại World Cup

Thực tế, giải đấu này tiếp tục cho thấy sự thống trị lâu dài của các đội tuyển châu Âu và Nam Mỹ. Mặc dù giải mở rộng với nhiều đội tham dự hơn, tất cả bốn đội góp mặt ở vòng bán kết đều là cựu vô địch từ hai châu lục này. Lịch sử thống kê chỉ ra rằng trong số 184 đội vào tứ kết World Cup từ năm 1930, chỉ có tám đội đến từ ngoài châu Âu và châu Mỹ Latinh; trong khi đó, số đội vào bán kết chỉ có ba đội từ ngoài hai khu vực này nhưng cũng không đội nào tiến được đến chung kết. Các đội châu Âu đã góp mặt trong 29 trên tổng số 46 trận chung kết World Cup từ trước đến nay.

Ngoài ra, các đội châu Phi và Mỹ (ngoại trừ Bắc Mỹ), châu Á và châu Đại Dương đã không giành được nhiều thành công trong giải năm nay. Các đội châu Phi thắng 11 trận, hòa 12 và thua 19, ghi được 53 bàn nhưng để thủng lưới 63 bàn. Sự chênh lệch bàn thắng thua tương đối nhẹ cho thấy nhiều trận đấu diễn ra khá cân bằng. Với các đội thuộc châu Mỹ từ Alaska đến Panama, họ thắng 9 trận, hòa 2 và thua 13, ghi 33 bàn và thủng lưới 38 bàn. Hiệu suất điểm số của họ cũng nhỉnh hơn một chút so với châu Phi, phần lớn được hỗ trợ bởi lợi thế sân nhà, đặc biệt là Mexico.

Nhìn lại lịch sử đăng cai World Cup và sự ảnh hưởng của FIFA

Trong suốt thế kỷ 20, tất cả 16 kỳ World Cup đều diễn ra tại châu Âu hoặc châu Mỹ, với việc luân phiên tổ chức giữa hai châu lục này từ năm 1958. Sang thế kỷ 21, dưới sự quản lý của FIFA trụ sở tại Thụy Sĩ, các giải đấu bắt đầu mở rộng địa bàn đăng cai sang châu Á và châu Phi.

Advertisement300 × 250

World Cup 2002 được tổ chức đồng thời tại Nhật Bản và Hàn Quốc, lần đầu tiên và cũng là duy nhất với đồng chủ nhà, rồi đến năm 2010, Nam Phi trở thành quốc gia châu Phi đầu tiên đăng cai sau một quá trình đấu thầu chỉ dành riêng cho châu lục này.

Đội tuyển Tây Ban Nha vô địch năm 2010, bất ngờ khi là nhà vô địch đầu tiên thua trận ra quân tại một kỳ World Cup, điều giúp họ có thể an ủi trước phong độ không tốt ở khởi đầu trận đấu năm nay trước Cape Verde. Brazil, chủ nhà năm 2014 và á quân năm đó, thất bại muối mặt 1-7 trong trận bán kết với Đức, để lại vai trò bảo vệ vị trí thống trị Nam Mỹ cho Argentina, hiện là đội bóng tham gia ba trong bốn trận chung kết World Cup gần đây nhất.

Các chủ nhà World Cup và các yếu tố chính trị, kinh tế liên quan

Việc lựa chọn chủ nhà World Cup cho đến nay vẫn diễn ra khá suôn sẻ với các lãnh đạo chính trị thông thường và ít tranh cãi, như thủ tướng Nhật Bản Junichiro Koizumi, tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung, hay thủ tướng Đức Angela Merkel cho World Cup 2006. Tuy nhiên, Nam Phi dưới thời tổng thống Jacob Zuma lại là trường hợp đặc biệt với nhiều tai tiếng về tham nhũng và bê bối, cũng như những cáo buộc liên quan đến quá trình đấu thầu đăng cai World Cup.

Vụ bê bối FIFAgate năm 2015 đã làm rung chuyển nền bóng đá thế giới, kết thúc thời kỳ của Sepp Blatter nhưng không giải quyết được các vấn đề tham nhũng căn bản trong tổ chức. Những kỳ World Cup vừa qua cũng phản ánh ảnh hưởng của các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ, như Nga năm 2018 dưới thời Vladimir Putin và Qatar năm 2022 với điều kiện khí hậu khắc nghiệt buộc giải đấu phải diễn ra vào cuối năm thay vì mùa hè truyền thống, trong khi FIFA từ chối mở rộng giải đấu sang châu Đại Dương dù có đề xuất từ Australia, đồng thời từ chối các đề nghị hấp dẫn từ Mỹ và Anh.

Trận khai mạc World Cup 2018 diễn ra tại Moscow giữa Nga và Ả Rập Saudi được đánh giá là "derby dầu mỏ" khi Nga và Ả Rập Saudi là hai quốc gia có ảnh hưởng lớn trong ngành năng lượng toàn cầu. Những nỗ lực của Nga nhằm thu hút khán giả thông qua miễn visa cho người đến xem cho thấy mong muốn phát triển hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế thông qua bóng đá. Trong khi đó, Qatar, với văn hóa bóng đá ít phát triển nhưng sở hữu World Cup, đã khiến thế giới chú ý đến các vấn đề về nhân quyền và điều kiện làm việc trong ngành xây dựng hạ tầng cho giải đấu này.

Diễn biến và ý nghĩa lịch sử của các trận chung kết gần đây

Các giải đấu vừa qua đã đem lại những trận chung kết ấn tượng, như chiến thắng 4-2 của Pháp trước Croatia tại Moscow 2018, với bàn thắng cuối cùng được ghi bởi Kylian Mbappé khi còn là thiếu niên. Người hâm mộ không thể quên được trận chung kết kịch tính tại Qatar năm 2022. Giờ đây, hàng triệu người trên toàn thế giới đang trông đợi liệu lịch sử có lặp lại ở trận Finalissima ngày mai, khi Argentina và Tây Ban Nha tái ngộ trên sân cỏ.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Trận Finalissima giữa Argentina và Tây Ban Nha diễn ra sau 16 tuần hoãn do xung đột Trung Đông.
  • Các đội châu Âu và Nam Mỹ tiếp tục thống trị giải World Cup với 4 đội bán kết đều là cựu vô địch.
  • Các đội châu Phi và châu Mỹ (bao gồm Mỹ Latinh) có thành tích thấp hơn với nhiều trận thua và bàn thua hơn.
  • Nhiều kỳ World Cup gần đây phản ánh ảnh hưởng chính trị và kinh tế, như Nga 2018 và Qatar 2022.
  • FIFA mở rộng đăng cai ra các châu lục mới từ thế kỷ 21 nhưng vẫn có nhiều tranh cãi về vấn đề tham nhũng và chính trị liên quan.

Đăng ký bản tin QMVN