Hành trình nhập quốc tịch và ký ức của người Hoa Malaysia

Goh Choon Piow, 86 tuổi, một người Hoa Malaysia nhập tịch, từng từ bỏ quốc tịch Trung Quốc hồi những năm 1960. Ông nhớ lại quá trình làm bài kiểm tra nhập quốc tịch Malaysia, trong đó có việc phát âm chính xác các từ tiếng Malay như "kad pengenalan" (thẻ căn cước) và gọi tên vua nước lúc bấy giờ. Goh, người thuộc dòng dõi Triều Châu, cho biết bộ phim "Dear You" đã chạm tới xúc cảm sâu sắc trong ông khi kể lại câu chuyện tương tự hành trình rời Trung Quốc sang Malaysia lúc ông 16 tuổi.

Ông từng làm trợ lý cửa hàng tạp hóa ở Gombak, Selangor, với lịch làm việc lên tới 15 tiếng mỗi ngày. Khách hàng chủ yếu là công nhân thu hoạch mủ cao su người Malay, từ đó ông nhanh chóng tiếp thu ngôn ngữ quốc gia. Với doanh thu hơn 15 triệu ringgit Malaysia (tương đương 4,8 triệu đô la Singapore), "Dear You" trở thành bộ phim tiếng Trung ăn khách nhất tại thị trường Malaysia năm 2026.

Bản sắc kép và mối quan hệ gần gũi với Trung Quốc

Việc trở thành công dân Malaysia không làm Goh ngắt đứt quan hệ với làng Triều Châu tại tỉnh Quảng Đông. Sau khi Trung Quốc mở cửa vào những năm 1990, ông thường xuyên trở lại và cuối cùng đã quyên góp 20 triệu nhân dân tệ (khoảng 3,81 triệu đô la Singapore) vào năm 2022 để xây dựng một trung tâm nghệ thuật tưởng nhớ ông nội.

Advertisement300 × 250

Câu chuyện của Goh phản ánh tâm trạng chung của nhiều người Hoa Malaysia, không coi việc trở thành công dân nước sở tại là mâu thuẫn với việc duy trì mối liên kết sâu sắc về văn hóa và tổ tiên với Trung Quốc. Sự ưa chuộng phim "Dear You" minh chứng cho mối liên kết bền vững này qua nhiều thế hệ và khiến Malaysia trở thành thị trường nước ngoài có doanh thu lớn nhất của phim, chỉ sau Trung Quốc.

Cộng đồng người Hoa Malaysia và bản sắc đa văn hóa

Malaysia có khoảng 30,8 triệu dân, trong đó hơn 6,8 triệu là người gốc Hoa, chiếm 22,4% dân số, tiếp theo là người Malay 58,1% và người Ấn Độ 6,6%, cùng các dân tộc thiểu số khác. Quốc gia này sở hữu hệ thống giáo dục tiếng Hoa lớn nhất Đông Nam Á, hơn tám tờ báo tiếng Hoa và khoảng 10.000 hội quán dòng họ, hỗ trợ việc duy trì ngôn ngữ, truyền thống và liên kết với quê hương tổ tiên của cộng đồng người Hoa Malaysia.

Sự cảm nhận về bất an và khát vọng thuộc về

Phó Giáo sư Pek Wee Chuen, Trưởng khoa Đông Nam Á tại Đại học New Era ở Selangor, chia sẻ rằng cộng đồng người Hoa Malaysia lâu nay cảm nhận sự bất an về bản sắc trong xã hội đa văn hóa, dẫn đến nhận dạng bản sắc kép. Trong thời kỳ thuộc địa Anh, người Hoa thường bị coi là công dân hạng hai dù nhiều người thành thạo tiếng Anh.

Sau khi độc lập, sự kiện bạo loạn ngày 13/5/1969 và Chính sách Kinh tế Mới (NEP) không mang lại cảm giác an toàn cho người Hoa Malaysia. Chính sách NEP nhắm tới nâng cao vị thế kinh tế của người Malay và các nhóm bumiputera khác thông qua các biện pháp ưu tiên, nhưng bị một số người Hoa Malaysia coi là phân biệt đối xử.

Trong bối cảnh này, nhiều người Hoa Malaysia phát triển nhận dạng kết hợp giữa trung thành với Malaysia và gắn bó văn hóa lâu dài với Trung Quốc.

Gia đình Tey Jeih Kuang và ký ức về cội nguồn

Tey Jeih Kuang, 66 tuổi, cho thấy một ví dụ khác về bản sắc kép trong cộng đồng. Gia đình ông có nguồn gốc Triều Châu từ Chaoshan, Quảng Đông. Khi còn nhỏ, ông thích món ô liu đen ngâm mà mẹ từng mua ở Trung Quốc hồi cuối thập niên 1960. Câu chuyện về món ô liu này còn xuất hiện trong "Dear You", nơi nhân vật Ye Shurou tặng món quà tương tự cho người bạn người Hoa tại Thái Lan.

Dù đã nhiều lần đến Trung Quốc, ông Tey khẳng định Malaysia mới là nhà thật sự của mình và không có ý định lấy quốc tịch Trung Quốc. Ông mong muốn dành phần đời còn lại ở Malaysia.

Giới trẻ người Hoa Malaysia và sự pha trộn hai sắc thái văn hóa

Nhiều người trẻ trong cộng đồng người Hoa Malaysia cũng bộc lộ sự hài hòa giữa hai bản sắc. Cindy Ong, 21 tuổi, sinh viên ngành nghiên cứu Trung Quốc, giữ vững bản sắc Malaysia dù có bạn trai gốc Trung Quốc đại lục. Cô nhận thấy khác biệt về giá trị, ví dụ như trong gia đình người Trung Quốc đại lục thường khắt khe hơn về hiếu thảo, trong khi gia đình người Hoa Malaysia có phần cởi mở hơn.

Trong khi đó, Lock See Ching, 18 tuổi, phát hiện phim "Dear You" qua nền tảng video Douyin và càng tin rằng cô có thể duy trì mối liên hệ cội nguồn Hakka ở Quảng Đông đồng thời vẫn giữ bản sắc Malaysia rõ nét. Cô muốn tìm hiểu sâu về đền thờ, gia phả và quá trình tổ tiên bà định cư ở Malaysia.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Phim "Dear You" phản ánh chân thực hành trình và tâm trạng của cộng đồng người Hoa Malaysia với bản sắc đa chiều.
  • Người Hoa Malaysia có thể duy trì sự trung thành với quốc gia và gắn bó sâu sắc với cội nguồn văn hóa Trung Quốc.
  • Chính sách và lịch sử Malaysia đã hình thành nên bản sắc kép giữa người Hoa Malaysia trong xã hội đa văn hóa.
  • Cộng đồng người Hoa Malaysia giữ gìn tiếng Hoa và truyền thống qua hệ thống giáo dục, báo chí và hội quán mạnh mẽ.
  • Giới trẻ Hoa Malaysia ngày càng nhận rõ sự khác biệt và hài hòa giữa các giá trị văn hóa trong nước và Trung Quốc đại lục.

Đăng ký bản tin QMVN