Thành công ngoạn mục và lời cảnh báo sớm

Chỉ một năm trước đại dịch COVID-19, Byju Raveendran, nhà sáng lập dịch vụ học tập trực tuyến Byju, từng trả lời phỏng vấn tại trụ sở công ty ở Bengaluru (trước đây là Bangalore), đặt mục tiêu phát triển rất cao cho doanh nghiệp của mình. Năm 2019, quỹ đầu tư quốc gia Qatar đầu tư vào Byju, định giá startup mới 8 tuổi này lên gần 6 tỷ USD, tăng vọt so với mức 1 tỷ USD một năm trước đó. Từ đây, nền tảng học tập của Byju với các video, hoạt hình và cả nhân vật Disney thu hút hàng triệu học sinh Ấn Độ phát triển nhanh chóng.

Tuy nhiên chính Byju khi ấy đã nhận định rằng nền tảng của mình mới chỉ phục vụ khoảng 1% số học sinh tại Ấn Độ, nơi có tổng cộng hơn 265 triệu trẻ em đang đi học. Ông thừa nhận còn một chặng đường dài để gọi sự thay đổi này là cuộc cách mạng thực sự.

Biến động lớn trong thời đại dịch

Khi đại dịch bùng phát và các trường học đóng cửa ở Ấn Độ, Byju chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về người dùng. Trong hai tháng đầu của đợt phong tỏa, có thêm 14 triệu học sinh đăng ký, giúp tổng số học viên trên nền tảng tăng lên 70 triệu vào cuối năm 2020. Nhờ đó, giá trị công ty được các nhà đầu tư định giá đến 22 tỷ USD. Thương hiệu này còn tài trợ cho World Cup bóng đá tại Qatar và ký hợp đồng với siêu sao Lionel Messi làm đại sứ thương hiệu toàn cầu trước thềm giải đấu.

Tuy nhiên, trước năm 2023, Byju ngừng hợp tác với Messi khi doanh nghiệp bắt đầu lâm vào khó khăn tài chính. Công ty không thể thanh toán các khoản nợ và vướng vào tình trạng phá sản kéo dài hai năm. Giá trị thị trường của Byju đã giảm gần như bằng không.

Những dấu hiệu đổ vỡ và chuyến bay sang Dubai của nhà sáng lập

Byju Raveendran cùng vợ, người từng là học trò cũ và đồng sáng lập công ty, đã rời Ấn Độ sang Dubai. Ông bị tòa án tối cao Singapore tuyên phạt sáu tháng tù giam vì không cung cấp thông tin tài sản trong tranh chấp khoản vay từ quỹ Qatar.

Advertisement300 × 250

Đơn xin hoãn thi hành án của ông bị bác bỏ gần đây, đánh dấu bước lùi nghiêm trọng trên con đường phát triển của Byju. Nhà sáng lập từng được mời tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos năm 2023 giờ bị coi là “tội phạm bị truy nã quốc tế.”

Con đường phát triển và tham vọng toàn cầu

Kế thừa sự say mê toán học từ mẹ là giáo viên toán, Byju Raveendran bắt đầu dạy kèm bạn bè sau giờ làm việc khi làm việc trong lĩnh vực vận tải tại Bengaluru. Sự kiện ông lấp đầy được các sân vận động 20.000 chỗ với các lớp học thêm cho thấy tài năng giảng dạy của ông. Năm 2014, ứng dụng học trực tuyến Byju được ra mắt và đến cuối 2022 có tới 150 triệu người dùng đăng ký.

Mục tiêu của Byju là xây dựng một hệ sinh thái giáo dục kỹ thuật số toàn cầu, từ việc mua lại dịch vụ dạy lên ngành y, kỹ thuật Aakash tại Ấn Độ với giá 1 tỷ USD đến hàng loạt các công ty khác tại Mỹ với nền tảng đọc sách cho trẻ em và học lập trình. Các quỹ đầu tư và tổ chức tín dụng Mỹ đã hỗ trợ mạnh mẽ bằng những khoản vay lên đến hơn 1 tỷ USD, giúp ông mở rộng các thương vụ mua bán quốc tế.

Khủng hoảng tài chính và cáo buộc pháp lý nghiêm trọng

Sau khi đại dịch kết thúc, học sinh Ấn Độ dần chuyển trở lại các lớp học truyền thống khiến số lượng người dùng của Byju giảm mạnh. Công ty phải sa thải hàng nghìn nhân viên và đối mặt với hàng loạt khiếu nại về việc ép buộc khách hàng ký hợp đồng thuê bao không phù hợp khả năng chi trả. Năm 2023, các cơ quan chức năng Ấn Độ tiến hành khám xét trụ sở và nơi cư trú của Byju Raveendran, với cáo buộc vi phạm luật ngoại hối có thể phải đối mặt khoản phạt lên đến 1 tỷ USD.

Doanh nghiệp trải qua hơn một năm không có giám đốc tài chính. Đầu năm 2024, công ty con tại Mỹ của Byju tuyên bố phá sản, tiếp theo đó là phá sản của công ty mẹ tại Bengaluru. Các chủ nợ và nhà đầu tư toàn cầu hiện phải tranh chấp để lấy lại khoản tiền đã đầu tư, trong đó có khoản vay 1,2 tỷ USD bị chuyển qua một quỹ đầu tư phức tạp ở Miami, được tòa án Mỹ mô tả là "phép màu tài chính" và "gian lận".

Nỗ lực biện minh của nhà sáng lập và ảnh hưởng đến ngành công nghệ Ấn Độ

Byju Raveendran và vợ phủ nhận mọi cáo buộc gian lận tài chính, cho rằng đó chỉ là hiểu lầm và trách nhiệm thuộc về các chủ nợ mà họ gọi là "tận thu." Trong cuộc phỏng vấn cuối cùng từ tị nạn Dubai, họ khẳng định không sử dụng tiền cho mục đích cá nhân và tự coi mình là nạn nhân phải chịu đựng bất công: "Chúng tôi không thuộc về tòa án mà thuộc về lớp học."

Tuy nhiên, vụ việc của Byju đã làm tổn hại nghiêm trọng uy tín ngành công nghệ thông tin và startup Ấn Độ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ giáo dục - EdTech, vốn từng được xem là ngôi sao sáng đầy hứa hẹn trên thị trường toàn cầu.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Byju từng được định giá tới 22 tỷ USD vào thời kỳ đại dịch nhưng giờ đây gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng.
  • Nhà sáng lập Byju cùng vợ đã rời Ấn Độ sang Dubai trong bối cảnh tranh chấp pháp lý nghiêm trọng.
  • Công ty trải qua phá sản tại Mỹ và Ấn Độ, làm dấy lên cuộc chiến thu hồi khoản đầu tư lớn từ các chủ nợ toàn cầu.
  • Vụ việc làm ảnh hưởng đáng kể tới niềm tin đối với ngành công nghệ và startup EdTech Ấn Độ.
  • Byju phủ nhận mọi cáo buộc, cho rằng chính các chủ nợ mới là kẻ có lỗi và họ là nạn nhân trong câu chuyện này.

Đăng ký bản tin QMVN