Chính quyền Trump thay đổi quy định bảo vệ các loài bị đe dọa
Bộ Nội vụ Mỹ ngày 23/6 đã chính thức hủy bỏ một quy định cốt lõi của Đạo luật các loài có nguy cơ tuyệt chủng (Endangered Species Act), vốn thiết lập cơ chế bảo vệ tự động cho các loài thực vật và động vật bị đe dọa. Thay đổi này yêu cầu các loài khi được xếp vào danh sách loài bị đe dọa phải có kế hoạch bảo vệ riêng biệt, quy trình có thể mất nhiều thời gian và tạo cơ hội cho các doanh nghiệp khai thác dầu khí, khai khoáng và phát triển khác xin miễn trừ để phá bỏ môi trường sống của các loài này.
Động thái này nằm trong chuỗi bước đi nhằm tháo gỡ những quy định nghiêm ngặt của Đạo luật nổi tiếng được ban hành từ những năm 1970, vốn được xem là một trong những công cụ pháp lý quan trọng giúp bảo tồn động thực vật tại Mỹ.
Tác động đối với loài và môi trường
Việc bãi bỏ quy định nhanh chóng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhóm bảo vệ môi trường. Họ lo ngại đây sẽ là rào cản lớn trong việc bảo vệ các loài như bướm vua (monarch butterfly) và rùa cá sấu (alligator snapping turtle), cũng như nhiều loài khác bao gồm cú đốm California và nhiều loài rắn, cá, nhuyễn thể và côn trùng.
Quan điểm của Bộ Nội vụ và các chuyên gia môi trường
Doug Burgum, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, cho rằng Đạo luật các loài có nguy cơ tuyệt chủng đã bị sử dụng quá mức, trở thành vật cản cho các dự án phát triển ở Mỹ, làm tăng chi phí sinh hoạt và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cũng như an ninh quốc gia.
Burgum nhấn mạnh: "Thành công nên được đo bằng sự phục hồi và gỡ bỏ khỏi danh sách, chứ không phải là việc thêm ngày càng nhiều loài vào danh sách."
Thay đổi thứ hai được thông qua gần đây yêu cầu các quan chức phải xem xét kỹ tác động kinh tế khi đánh giá liệu môi trường sống có phải là khu vực thiết yếu cho sự sống còn của loài hay không. Điều này khiến các nhà bảo vệ môi trường lo ngại rằng các doanh nghiệp sẽ có cơ hội gây ảnh hưởng để thúc đẩy phát triển trên các vùng môi trường sống quan trọng, làm suy giảm đa dạng sinh học.
Noah Greenwald, chuyên gia từ Trung tâm Bảo tồn Đa dạng Sinh học, nhận định: "Khi miễn trừ các ngành công nghiệp gây phá hủy môi trường sống, nhiều khả năng họ cũng đang miễn trừ mối đe dọa chính đối với những loài sinh vật đó."
Các thay đổi khác và bối cảnh chính trị
Trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, chính quyền đã có hàng loạt chính sách mới tác động nhanh và sâu rộng hơn so với nhiệm kỳ đầu. Ví dụ, chính quyền miễn trừ các hoạt động khai thác dầu khí tại Vịnh Mexico khỏi phạm vi tác động của Đạo luật bảo vệ các loài quý hiếm, lý do liên quan đến các vụ kiện của các nhóm môi trường có thể ảnh hưởng đến cung cấp năng lượng trong bối cảnh căng thẳng với Iran.
Gần đây, Bộ Nội vụ cũng giảm quy mô các khu vực môi trường sống quan trọng được bảo vệ cho loài mèo rừng Canada (Canada lynx) tại vùng núi Rocky. Ngoài ra, quyền quản lý gấu xám (grizzly bears) cũng được chuyển giao nhiều hơn cho các bang nơi loài này sinh sống, phản ánh mong muốn của các bang Wyoming, Idaho và Montana do các thống đốc thuộc Đảng Cộng hòa lãnh đạo.
Đạo luật các loài có nguy cơ tuyệt chủng được ghi nhận đã giúp hồi sinh nhiều loài đặc trưng của nước Mỹ như đại bàng đầu trắng và cá sấu Mỹ từ bờ vực tuyệt chủng. Tuy nhiên, theo ông Burgum, hiện có 97% loài từng được bảo vệ vẫn duy trì các biện pháp bảo vệ, điều này gây áp lực lên các nhà lập pháp Cộng hòa khi họ thúc giục việc loại bỏ loài khỏi danh sách khi chúng đã phục hồi hoàn toàn.
Những bước đi mới nhất của chính quyền Trump sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách thức Mỹ bảo vệ đa dạng sinh học trong tương lai gần, và đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn thiên nhiên.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Chính quyền Trump hủy bỏ quy định bảo vệ tự động cho các loài bị đe dọa dưới Đạo luật các loài nguy cấp.
- Quy định mới yêu cầu lập kế hoạch bảo vệ cá biệt cho từng loài sau khi được liệt vào danh sách đe dọa, kéo dài thời gian bảo vệ.
- Một số loài như bướm vua và rùa cá sấu chịu ảnh hưởng tiêu cực từ thay đổi này, làm khó công tác bảo tồn.
- Việc phân tích tác động kinh tế khi quyết định khu vực môi trường sống thiết yếu tạo cơ hội cho doanh nghiệp xin phát triển.
- Dưới thời Trump nhiệm kỳ hai chưa có loài nào được thêm vào danh sách đe dọa, trái ngược với nhiều loài được thêm ở các nhiệm kỳ trước.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.















