Cuộc phóng lịch sử của Vikram-1
Vào ngày 18/7/2026, tên lửa Vikram-1 do Skyroot phát triển đã phóng thành công từ Sân bay phóng đầu tiên của ISRO tại Sriharikota. Tên lửa cao bảy tầng này chỉ mất hơn 15 phút để đưa tải trọng lên quỹ đạo cách mặt đất khoảng 450 km. Nhiệm vụ có tên Aagaman - nghĩa là “sự đến” trong tiếng Phạn - đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi Ấn Độ trở thành quốc gia thứ ba sau Mỹ và Trung Quốc có ngành công nghiệp tư nhân tự phóng được tàu lên quỹ đạo.
Động cơ in 3D của Skyroot và tầm quan trọng của công nghệ này
Động cơ của Vikram-1, mang tên Raman, được tạo ra bằng công nghệ in 3D (additive manufacturing) bắt đầu từ năm 2020 với thử nghiệm thành công. Công nghệ này cho phép lắp ráp từng lớp bột kim loại bằng laser để tạo thành cấu trúc một cách nguyên khối, thay thế cho cách gia công truyền thống với nhiều chi tiết nối và bu-lông dễ gây rò rỉ hoặc hỏng hóc. So với phương pháp truyền thống, động cơ in 3D giảm khối lượng gấp đôi và giảm 80% số linh kiện và thời gian chế tạo.
Hơn nữa, những đường ống phức tạp bên trong động cơ giúp tản nhiệt bằng nhiên liệu có thể được in với hình dạng mà các phương pháp khoan không thể làm được. Skyroot cũng có thể tạo mẫu thử nhanh trong vài ngày thay vì mất nhiều tháng, cho phép phát triển và chỉnh sửa nhanh chóng - điều rất khó với các chuỗi cung ứng của ISRO. Tuy nhiên, nhược điểm gồm bề mặt bên trong có thể không mịn, khả năng xuất hiện các lỗ nhỏ li ti trong vật liệu và sự không đồng đều giữa các lô sản xuất. NASA từng ghi nhận một buồng đốt in bằng đồng bị lỗi trong thử nghiệm do chất lượng vật liệu không ổn định. Do đó, động cơ in 3D đòi hỏi kiểm soát chất lượng cực kỳ nghiêm ngặt để tránh lỗi ẩn trong các lớp vật liệu.
Ý nghĩa của thân tên lửa làm từ vật liệu composite cacbon
Trong khi động cơ được in 3D thì thân tên lửa Vikram-1 được làm hoàn toàn bằng composite sợi cacbon dệt trong nhựa. Đây là vật liệu có tỷ lệ độ bền trên trọng lượng cao gấp nhiều lần so với nhôm hàng không hoặc thép maraging. Skyroot cho biết thiết kế này giúp tiết kiệm trọng lượng năm lần so với vật liệu thép tốt nhất cho tên lửa.
Vật liệu composite không chỉ nhẹ mà còn chống mỏi và ăn mòn tốt, có thể được sản xuất thành các ống liền mạch bằng máy tự động. Đặc biệt, tầng một của Vikram-1 là tầng composite dài nhất từng được làm ở Ấn Độ. Mặt hạn chế của vật liệu này là chi phí đắt đỏ, sức bền phụ thuộc hướng sợi nên nếu thiết kế không hợp lý sẽ gây giòn theo hướng khác, và nguy cơ ẩn sâu của tổn thương do va đập khi vận chuyển, cần kiểm tra bằng siêu âm thay vì quan sát bề mặt như vật liệu kim loại.
So sánh Vikram-1 với các tên lửa khác của ISRO
Vikram-1 và tên lửa PSLV đều là tên lửa bốn tầng dùng một tầng động cơ lỏng có thể tái khởi động để đưa tàu lên quỹ đạo chính xác. Cả hai đều dựa trên công nghệ đẩy nhiên liệu rắn mà Ấn Độ đã làm chủ lâu nay.
Tuy nhiên, PSLV dài 44 mét, nặng 320 tấn và có thể đưa 1.750 kg lên quỹ đạo cực địa, trong khi Vikram-1 chỉ dài 22 mét, nhẹ hơn nhiều với khả năng mang tải chỉ 350 kg. PSLV sử dụng thép maraging cứng cáp, còn Vikram-1 thay thế bằng thân composite cacbon.
So với SSLV, tên lửa hạng nhẹ của ISRO cũng dùng ba tầng nhiên liệu rắn và một tầng lỏng tái khởi động, hai loại tên lửa rất giống về thiết kế và mục đích chở vệ tinh nhỏ. Tuy nhiên SSLV có sức nâng 500 kg, vượt trội hơn Vikram-1 chút ít. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở công nghệ và cơ cấu quản lý: SSLV do nhà nước thiết kế, sản xuất và giao cho Hindustan Aeronautics Limited đảm nhiệm với chi phí 511 crore rupee, còn Vikram-1 thuộc sở hữu tư nhân hoàn toàn, được gọi vốn từ đầu tư mạo hiểm và định giá theo thị trường.
Diễn biến chuyến bay đầu tiên của Vikram-1
Chuyến bay thử được thực hiện hầu như chính xác từng giây, đạt mọi cột mốc kỹ thuật quan trọng, bao gồm giai đoạn 'long coast' giữ thăng bằng khi không có động cơ đẩy và đốt động cơ in 3D lần cuối. Trong khi các tên lửa khác như Electron, Alpha của Firefly và SSLV đều gặp sự cố trong chuyến bay đầu tiên, Vikram-1 đã vượt qua thành công, vượt xa mục tiêu ban đầu chỉ là thu thập dữ liệu bay.
Tải trọng mang theo trên Vikram-1
Trên khoang của Vikram-1 có năm thiết bị hoạt động và hai biểu tượng tinh thần. Trong đó, EMBRACE là hệ thống cánh tay robot do Cosmoserve Space phát triển nhằm thử nghiệm thu gom rác vũ trụ. Vệ tinh SOLARAS thuộc Grahaa Space, vệ tinh thử nghiệm SCOPE của Skyroot, và hai thiết bị trình diễn công nghệ uD3PP và mD3RN của công ty Đức Dcubed cũng có mặt. Ngoài ra còn có một bông hoa sen kim cương nhân tạo và một tên lửa nhỏ vàng 18 karat khắc họa tượng ba nhà khoa học Sarabhai, Raman và Kalam - những tên được Skyroot đặt cho tên lửa và động cơ của họ. Tất cả các tải trọng đã được triển khai thành công.
Hành trình của ngành công nghiệp không gian tư nhân Ấn Độ
Hiện tại, Skyroot là doanh nghiệp duy nhất tại Ấn Độ có thành tựu phóng tên lửa lên quỹ đạo với tải trọng của khách hàng, theo sau thành công của vé phóng dưới quỹ đạo đầu tiên vào năm 2022. Bên cạnh đó, công ty AgniKul Cosmos ở Chennai, với sự hỗ trợ từ IIT Madras, cũng phát triển song song dự án tên lửa Agnibaan có động cơ in 3D đốt nhiên liệu bán đông lạnh, loại đang được ISRO tiếp tục nghiên cứu. AgniKul chuẩn bị tiến hành chuyến bay thứ hai với mục đích hồi phục tên lửa hạng quỹ đạo trên biển - một bước tiến công nghệ quan trọng hướng tới tái sử dụng tên lửa.
Tầm quan trọng của tên lửa tư nhân trong lĩnh vực hàng không vũ trụ Ấn Độ
Kể từ khi Ấn Độ thực hiện cải cách không gian từ năm 2020 và thành lập IN-SPACe năm 2022, số lượng startup không gian tăng nhanh lên trên 400. Trước Vikram-1, tất cả các startup đều phải sử dụng tên lửa của ISRO để phóng vệ tinh. Việc Skyroot sở hữu và vận hành tên lửa riêng biến ISRO từ vai trò nhà quản lý sang chủ sở hữu hạ tầng cho thuê, mở ra thị trường phóng vệ tinh thương mại rộng lớn cho các doanh nghiệp tư nhân. Với nhu cầu tăng cao về phóng vệ tinh nhỏ trên toàn cầu, Skyroot được ví như «dịch vụ taxi không gian», và chuyến bay ngày 18/7 mới chỉ là bước khởi đầu cho hành trình phát triển lâu dài.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Vikram-1 là tên lửa tư nhân đầu tiên của Ấn Độ đưa khách hàng lên quỹ đạo thành công vào năm 2026.
- Động cơ in 3D giúp giảm khối lượng và thời gian sản xuất so với cách truyền thống, được thử nghiệm lần đầu vào năm 2020.
- Thân tên lửa làm từ vật liệu composite cacbon nhẹ hơn và bền hơn thép maraging thông thường.
- So với tên lửa SSLV của ISRO, Vikram-1 nhỏ hơn và thuộc sở hữu tư nhân hoàn toàn.
- Sự phát triển của tên lửa tư nhân đánh dấu bước chuyển đổi lớn trong ngành công nghiệp không gian Ấn Độ, biến ISRO thành nhà quản lý hạ tầng và mở ra thị trường phóng vệ tinh.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.













