Manila là điểm khởi đầu cho chuyến công du châu Á
Các cơ quan Philippines xác nhận ông Trump dự hội nghị đặc biệt ASEAN–Mỹ ngày 17/11, ở giai đoạn cuối chuỗi hội nghị do Manila đăng cai. Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. cũng có kế hoạch hội đàm song phương với nhà lãnh đạo Mỹ. Đây là chuyến thăm Philippines đầu tiên của ông Trump kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng và diễn ra giữa nhiều cuộc tranh luận về đường hướng đối ngoại của Washington.
Đối với Manila, sự hiện diện của tổng thống Mỹ giúp nhấn mạnh vị trí của Đông Nam Á trong các tính toán chiến lược toàn cầu. Nhưng bên cạnh nghi thức tiếp đón, giới quan sát sẽ chú ý nhiều hơn đến các cam kết có thể triển khai: tiếp cận thị trường, đầu tư, chuỗi cung ứng và cơ chế xử lý các tranh chấp an ninh.
AP cho biết ông Trump dự kiến tham gia hội nghị đặc biệt với lãnh đạo ASEAN, tiệc chiêu đãi và các hoạt động ngoại giao cấp cao. Lịch trình có thể thay đổi, vì vậy việc một cuộc tiếp xúc được lên kế hoạch không đồng nghĩa hai bên đã đạt thỏa thuận. Thông tin về khả năng ông gặp cựu đệ nhất phu nhân Imelda Marcos cũng mới dừng ở mức thu xếp, tùy tình trạng sức khỏe của bà.
Bài toán thương mại và những thỏa thuận cần kiểm chứng
Một nội dung được chú ý là kế hoạch ký kết thỏa thuận thương mại với Thái Lan. Mỹ từng công bố khuôn khổ thương mại với Bangkok, đề cập tiếp cận thị trường đối với hàng hóa Mỹ và các dự kiến mua sắm trong lĩnh vực hàng không, nông nghiệp, năng lượng.
Các văn kiện mới, nếu được ký, vẫn cần đánh giá về điều khoản, thời điểm áp dụng và tác động thực tế lên doanh nghiệp.
Chính sách thuế quan của Washington khiến đối tác châu Á phải tìm cách thích ứng. Quyết định của tòa án Mỹ và những biện pháp thuế thay thế có thể làm thay đổi chi phí kinh doanh, nhưng mức thuế có hiệu lực phải được đối chiếu văn bản pháp lý tương ứng. Với ASEAN, ổn định và khả năng dự đoán của luật chơi thương mại quan trọng không kém lời hứa đầu tư.
Biển Đông và sức nặng của liên minh Mỹ–Philippines
Vấn đề Biển Đông nổi bật trong cuộc đối thoại Mỹ–Philippines. Căng thẳng giữa tàu công vụ Trung Quốc và Philippines tại các khu vực tranh chấp đã khiến nguy cơ va chạm luôn hiện hữu. Washington nhiều lần nhắc lại nghĩa vụ theo hiệp ước phòng thủ với Manila trong trường hợp lực lượng Philippines bị tấn công vũ trang, bao gồm tại Biển Đông.
Dẫu vậy, cam kết an ninh không tự động giải quyết tranh chấp chủ quyền. ASEAN vẫn tìm kiếm một bộ quy tắc ứng xử với Trung Quốc, trong khi mỗi nước có lợi ích kinh tế và an ninh khác nhau. Thách thức đối với khu vực là vừa giảm nguy cơ tính toán sai lầm, vừa không để cạnh tranh giữa các cường quốc thu hẹp khả năng lựa chọn chính sách độc lập.
Nhóm Bộ tứ và chặng tiếp theo tại Trung Quốc
Ông Trump cũng dự kiến gặp lãnh đạo nhóm Bộ tứ gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia. Khuôn khổ này tập trung vào phối hợp hàng hải, hạ tầng, công nghệ và năng lực chống chịu chuỗi cung ứng. Tuy vậy, hiệu quả sẽ được đo bằng dự án cụ thể và sự phối hợp liên tục, chứ không chỉ bằng tuyên bố chung trước ống kính.
Sau Manila, ông Trump dự kiến đến Thâm Quyến dự hội nghị APEC ngày 18–19/11. Khả năng đàm phán về kiểm soát vũ khí hạt nhân với lãnh đạo Trung Quốc và Nga được nêu trong thông tin chuyến đi, nhưng hình thức và kết quả gặp gỡ chưa nên coi là chắc chắn. Chính trị nội bộ Mỹ tạo thêm áp lực, song kết quả ngoại giao cuối cùng sẽ phụ thuộc vào các văn kiện và cam kết có thể kiểm chứng.















