Ngành chống lão hóa tại Úc bùng nổ với nhiều dịch vụ chưa được kiểm chứng

Ở Úc, lĩnh vực chống lão hóa đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, thu hút nhiều người nhờ lời hứa về cuộc sống lâu dài, trẻ trung hơn. Tuy nhiên, quá trình phát triển này đang tận dụng các kẽ hở trong quy định y tế, đặt người tiêu dùng vào nguy cơ sức khỏe.

Tổ chức Four Corners đã xác định được khoảng 100 cơ sở hoạt động tại Úc, cung cấp các dịch vụ như truyền dịch IV, liệu pháp ánh sáng đỏ, trị liệu bằng nhiệt lạnh (cryotherapy) và buồng oxy áp suất cao (hyperbaric chambers). Nhiều phòng khám còn quảng cáo truyền NAD+ nhằm kích hoạt ty thể, tăng năng lượng và kéo dài tuổi thanh xuân.

Dù nhiều liệu pháp trông có vẻ mang tính y khoa, song các tuyên bố về hiệu quả chống lão hóa thường vượt quá bằng chứng khoa học hiện có. Với NAD+, chưa có nhiều chứng cứ rõ ràng về lợi ích trên người, mà một số nghiên cứu chỉ ra vai trò trong ung thư.

Peptide chưa được phê duyệt được kê đơn dễ dàng qua tư vấn trực tuyến

Peptide là chuỗi ngắn các amino acid, có vai trò trong cơ thể, như insulin hay chất chủ vận GLP-1 đã được chứng minh và được sử dụng rộng rãi trong y học hiện đại. Tuy nhiên, trong ngành chống lão hóa, nhiều loại peptide khác lại chưa được phê duyệt và thiếu bằng chứng về hiệu quả.

Advertisement300 × 250

Trên mạng xã hội, nhiều người quảng bá bất hợp pháp các loại peptide tiêm với mục đích làm đẹp, tăng cường sức khỏe, thậm chí là làm da rám nắng nhanh chóng. Một số người mua hàng từ các nhà cung cấp chợ đen quốc tế, nhưng cũng có người tìm đến bác sĩ tại các phòng khám wellness hoặc longevity ở Úc.

Phóng viên ABC News Rachel Carbonell đã đặt lịch tư vấn "liệu pháp peptide" tại một phòng khám tại Queensland. Quá trình bắt đầu bằng việc điền bảng câu hỏi sức khỏe chi tiết, làm một loạt xét nghiệm máu và gửi bản tóm tắt y tế gồm các kết quả khám trước đó.

Sau đó, cô được hẹn tư vấn qua điện thoại và ký giấy đồng thuận với các cảnh báo về lựa chọn điều trị. Chi phí dành cho các xét nghiệm và tư vấn đã lên đến khoảng 400 đô la.

Trong buổi tư vấn, bác sĩ khai thác kỹ lưỡng các xét nghiệm, bệnh sử nhưng không hỏi Rachel đã thử các lựa chọn nào trước đó hay đã tham vấn các bác sĩ khác. Rachel chia sẻ cảm giác mệt mỏi, khó ngủ, đau lưng và các vấn đề sức khỏe thường gặp ở phụ nữ tuổi trung niên, và mong muốn một phương pháp chống lão hóa vượt trội hơn so với những gì bác sĩ gia đình cung cấp.

Bác sĩ thừa nhận peptide ở Úc là vấn đề gây tranh cãi, nên chỉ được kê khi có lý do y khoa chính đáng và phải là lựa chọn cuối cùng. Tuy nhiên, dựa trên những triệu chứng "thoái hóa" và mất ngủ, bà đề nghị sử dụng một "bộ" gồm bốn peptide không được phê duyệt, có tác dụng chữa cơ bắp, cải thiện da và giấc ngủ.

Kế hoạch điều trị được gửi đến Rachel không có tên hay chữ ký bác sĩ, chỉ gồm các thông tin chung về lợi ích và rủi ro, với chi phí dự kiến gần 1.200 đô la cho liệu trình kéo dài 4-6 tuần. Sau khi thanh toán, phòng khám sẽ gửi đơn thuốc đến nhà thuốc để chuẩn bị và vận chuyển thuốc.

Cảnh báo rủi ro sức khỏe và thiếu kiểm soát quản lý

Giáo sư nội tiết Katherine Samaras được Four Corners mời đánh giá kế hoạch điều trị này nhận xét đó giống một tài liệu pháp lý nhằm bảo vệ phòng khám hơn là vì lợi ích bệnh nhân. bà lo ngại về khuyến cáo xét nghiệm máu chỉ sau một tháng sử dụng, trong khi các peptide kích thích hormone tăng trưởng cần ba tháng để đạt tác dụng tối đa.

Bà cảnh báo một số peptide có thể gây các tác dụng phụ không mong muốn như phù nề, viêm khớp, rối loạn chuyển hóa glucose và tăng nguy cơ tiểu đường. Nguy cơ lớn nhất là kích thích hoặc thúc đẩy sự phát triển của ung thư do tác động vào các con đường ung thư.

Dù vậy, các bác sĩ ở Úc vẫn có thể kê đơn peptide chưa được phê duyệt nếu có căn cứ y khoa thích hợp. Quy định hiện tại cho phép điều này nhưng chủ yếu dành cho các trường hợp cần thiết lâm sàng thực sự, chứ không nhằm cung cấp rộng rãi các sản phẩm chưa xác minh vai trò điều trị.

Trách nhiệm được chia giữa Cục Quản lý Thuốc và Thực phẩm Úc (TGA) và Cơ quan Quản lý Hành nghề Y tế Úc (AHPRA). TGA giám sát chất lượng sản phẩm, còn AHPRA quản lý bác sĩ và dược sĩ kê đơn và phát thuốc.

Tuy nhiên, các phòng khám chống lão hóa dường như đang lợi dụng những khoảng trống trong việc thực thi quy định để hoạt động.

Giáo sư Robyn Langham, cố vấn y tế trưởng của TGA, cho biết luật cho phép bác sĩ tự quyết dựa trên bằng chứng vững chắc để kê đơn các sản phẩm chưa được phê duyệt. TGA không quản lý các bác sĩ mà công việc đó thuộc về AHPRA.

Giám đốc AHPRA Justin Untersteiner bày tỏ sự quan ngại về việc một số bác sĩ lợi dụng xu hướng sức khỏe hiện đại, đặt lợi nhuận lên trên quyền lợi bệnh nhân. Ông nhấn mạnh rằng bác sĩ phải tuân thủ đạo đức nghề nghiệp, chỉ đề xuất điều trị khi có nhu cầu y tế rõ ràng và hiệu quả lâm sàng hợp lý.

AHPRA đang chủ động giám sát và đã nhấn mạnh các quy định về kê đơn, pha chế và tư vấn từ xa để tránh lạm dụng.

Thị trường peptide chợ đen và nguy cơ ngộ độc

Phần lớn peptide chưa được phê duyệt hiện được cung cấp qua đường chợ đen, khiến TGA phải tăng cường giám sát và truy quét.

Four Corners đã gửi ba mẫu peptide từ thị trường chợ đen đến phòng thí nghiệm ở Melbourne để phân tích. Kết quả cho thấy hàm lượng peptide trong các mẫu dao động rất lớn, một mẫu không chứa thành phần quảng cáo.

Chuyên gia phân tích hóa học Grace Hamann cho biết có cả các kim loại nặng trong một số mẫu, gồm lượng lớn đồng tự do có thể gây độc. Một số màu xanh trong chai lọ chỉ mang tính quảng cáo chứ không phản ánh chất lượng sản phẩm.

Giáo sư Samaras đánh giá ngành công nghiệp chống lão hóa đang lợi dụng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân, khiến họ dễ bị lừa dối và mất cảnh giác.

Phóng sự đặc biệt của Four Corners về cuộc đua đảo ngược lão hóa sẽ phát sóng lúc 20:30 trên ABC TV và ABC iview.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Ngành chống lão hóa tại Úc khai thác các kẽ hở trong luật y tế để phát triển các dịch vụ chưa được kiểm chứng.
  • Nhiều phòng khám kê đơn peptide chưa được phê duyệt dễ dàng qua tư vấn trực tuyến, với ít yêu cầu về lâm sàng.
  • Peptide được kê đơn có thể gây nhiều rủi ro sức khỏe, trong đó nguy cơ cao nhất là kích thích ung thư.
  • Các cơ quan quản lý đang nỗ lực siết chặt giám sát, nhưng vẫn tồn tại nhiều kẽ hở.
  • Thị trường chợ đen peptide ngày càng phức tạp, sản phẩm không rõ nguồn gốc và chứa tạp chất độc hại.

Đăng ký bản tin QMVN