Nhóm công ty hàng đầu chung tay vận động hỗ trợ AI mở trọng số

Một liên minh gồm 25 công ty công nghệ lớn, trong đó có Nvidia, Microsoft, Meta, IBM và Andreessen Horowitz, vừa đồng loạt kêu gọi chính quyền Mỹ thúc đẩy phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mở trọng số. Trong một bức thư chung, nhóm này nhấn mạnh rằng các mô hình AI mở là yếu tố then chốt để duy trì vị thế dẫn đầu công nghệ của Mỹ, đồng thời cảnh báo việc áp đặt các quy định hạn chế quá sớm có thể kìm hãm sự sáng tạo và phát triển trong lĩnh vực này.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington đang xem xét siết chặt kiểm soát các công nghệ AI tiên tiến do lo ngại sự phát triển nhanh chóng của các công ty AI Trung Quốc. Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, người thường xuyên ủng hộ mô hình AI mở, đã chia sẻ bức thư này trên mạng xã hội kèm lời nhắn nhủ về tầm quan trọng của các mô hình mở trong việc thúc đẩy đổi mới và an ninh mạng.

Định nghĩa và lợi ích của mô hình AI mở trọng số

Khác với các hệ thống AI đóng, mô hình AI mở trọng số cho phép nhà phát triển và doanh nghiệp tải về các tham số đã được đào tạo (hay còn gọi là trọng số) và triển khai trên hạ tầng của họ. Điều này mang lại khả năng kiểm soát tốt hơn cách thức sử dụng, chỉnh sửa và vận hành mô hình mà không phụ thuộc hoàn toàn vào nhà phát triển ban đầu.

Ý tưởng về mô hình AI mở trọng số tương tự như phong trào phần mềm nguồn mở từng cách mạng hóa ngành công nghiệp máy tính trước đây, với các sản phẩm như hệ điều hành Linux. Mặc dù không đồng nghĩa với việc công khai toàn bộ dữ liệu huấn luyện hay mã nguồn, mô hình mở vẫn cung cấp trọng số huấn luyện để nhiều bên có thể tùy biến và phát triển tiếp.

Hạ thấp rào cản tiếp cận và tăng cạnh tranh trong ngành AI

Việc huấn luyện các mô hình AI tiên tiến có thể tiêu tốn hàng tỷ USD, khiến nhiều startup, chính phủ và trường đại học khó tiếp cận. Thư kêu gọi cho rằng mô hình AI mở trọng số giúp giảm chi phí này bằng cách cho phép phát triển dựa trên các mô hình sẵn có thay vì bắt đầu từ con số không, đồng thời các doanh nghiệp có thể lựa chọn mô hình phù hợp với nhu cầu, giảm thiểu chi phí và dành các mô hình đắt đỏ cho những tác vụ cần thiết.

Advertisement300 × 250

Bên cạnh đó, các mô hình mở còn thúc đẩy cạnh tranh không chỉ trong nhóm nhà phát triển AI mà còn giữa các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, nhà sản xuất chip, công ty phần mềm và nhà phát triển ứng dụng. Cạnh tranh càng nhiều càng thúc đẩy đổi mới nhanh, giảm giá và lan tỏa lợi ích kinh tế rộng rãi hơn. Đây là yếu tố quan trọng khi AI ngày càng được tích hợp sâu vào kinh doanh, y tế, giáo dục và nghiên cứu khoa học.

Kiểm soát và an ninh mạng được tăng cường với mô hình mở

Một trong những lo ngại lớn về AI mở trọng số là nguy cơ lạm dụng công nghệ hoặc trộm cắp sở hữu trí tuệ qua kỹ thuật chưng cất (distillation). Gần đây, công ty Anthropic đã cáo buộc tập đoàn Alibaba của Trung Quốc đánh cắp công nghệ qua phương pháp này. Tuần trước, Nhà Trắng cũng cáo buộc startup Moonshot AI của Trung Quốc phát triển mô hình dựa trên sản phẩm của Anthropic.

Tuy nhiên, các công ty ký thư phản bác rằng việc mở rộng truy cập giúp tăng cường khả năng phòng thủ mạng. Ví dụ, vụ tấn công an ninh tại nền tảng Hugging Face cho thấy khi họ không thể sử dụng các mô hình AI đóng vì bị hạn chế bảo mật, họ đã dùng mô hình AI mở trọng số GLM-5.2 của Trung Quốc để điều tra, từ đó minh chứng mô hình mở giúp bảo vệ dữ liệu nhạy cảm và nâng cao phòng thủ mạng.

Kêu gọi hỗ trợ thay vì siết chặt quy định với AI mở

Nhóm chuyên gia công nghệ đề xuất chính quyền Mỹ nên mở rộng quyền tiếp cận tài nguyên tính toán, đầu tư vào bộ dữ liệu chung và công cụ đánh giá, đồng thời tránh những quy định quá nghiêm ngặt có thể làm phức tạp phát triển và sử dụng mô hình mở. Họ cũng lưu ý nên phân biệt rõ giữa kỹ thuật chưng cất hợp pháp với hành vi đánh cắp sở hữu trí tuệ.

Cuộc tranh luận quanh mô hình AI mở và đóng đang là câu hỏi trọng tâm của thời đại AI. Trong khi công nghệ đóng hứa hẹn kiểm soát chặt chẽ hơn, mô hình mở trọng số hướng đến việc phổ cập AI rộng rãi đến nhiều lĩnh vực kinh doanh, nghiên cứu và phát triển. Liên minh công nghệ tin rằng lựa chọn mô hình mở sẽ giúp Mỹ duy trì ưu thế công nghệ, kích thích đổi mới, tăng cạnh tranh và mở rộng lợi ích AI đến đông đảo các ngành kinh tế hơn thay vì tập trung vào vài tập đoàn lớn.

Tương lai của AI cùng vị thế dẫn đầu trong phát triển công nghệ toàn cầu đang được định hình dựa vào quyết định chính sách về mô hình AI mở hay đóng này.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • AI mở trọng số là yếu tố then chốt duy trì vị thế công nghệ Mỹ trong cạnh tranh toàn cầu.
  • Mô hình AI mở giúp hạ thấp chi phí tiếp cận cho startup, chính phủ và trường đại học.
  • AI mở thúc đẩy cạnh tranh đa chiều giữa nhà phát triển, nhà cung cấp đám mây và chip.
  • Mô hình AI mở có lợi cho an ninh mạng bằng cách cho phép phân tích và kiểm tra độc lập.
  • Chính sách hỗ trợ AI mở sẽ giúp Mỹ dẫn đầu và mở rộng lợi ích AI cho nhiều ngành kinh tế hơn.

Đăng ký bản tin QMVN