David Thomson và phong cách kể chuyện điện ảnh độc đáo
David Thomson, nhà phê bình phim ảnh và sử gia với hơn 40 đầu sách chuyên sâu, tiếp tục mang đến một tác phẩm dài ba giờ đồng hồ, không đơn thuần là một lịch sử điện ảnh mà còn là bản hòa tấu tự do mang đậm phong cách của những ban nhạc lớn thập niên 1940. Tác giả không chỉ say mê mà còn kỳ quặc và khó lường, nhưng đồng thời tạo nên sức hấp dẫn khó cưỡng. "Điện ảnh" theo định nghĩa của ông chủ yếu tập trung vào Hollywood, cùng với một phần nhỏ về những dòng phim nghệ thuật Châu Âu và Đông Á.
Hành trình từ những bước đầu tiên của nhiếp ảnh gia Eadweard Muybridge đến cái nhìn sâu sắc về những bộ phim kinh điển như Metropolis của Fritz Lang, Birth of a Nation của DW Griffith với những tranh cãi về Ku Klux Klan, các huyền thoại như Chaplin, Hitchcock, đến các tác phẩm hiện đại như GoodFellas của Scorsese hay Mulholland Drive của David Lynch được ông trình bày một cách sinh động và đa chiều.
Khái niệm sử gia "chỉnh sửa" và cái nhìn sắc sảo về điện ảnh
Thomson tự đặt tác phẩm của mình theo nhãn hiệu "lịch sử chỉnh sửa", với những phân tích sâu sắc về xu hướng làm điện ảnh trở nên thô thiển và tầm thường hơn trong văn hóa đại chúng. Ông dẫn chứng bộ phim The Crowd (1928) của King Vidor, kể về số phận bi thảm của James Murray, một diễn viên từ quần chúng lên rồi rơi vào cảnh nghiện rượu và vô gia cư, như minh chứng cho khía cạnh phũ phàng trong ngành công nghiệp này.
Ông nhấn mạnh sức mạnh dân chủ và phổ biến không tưởng của điện ảnh khi hình ảnh trên màn ảnh lớn hoàn toàn không thể bị ảnh hưởng hay gián đoạn bởi khán giả, khác hẳn với sân khấu hay buổi hòa nhạc. Đây là điểm nhấn khẳng định tầm quan trọng văn hóa và xã hội của điện ảnh.
Những lo ngại và tranh luận về tương lai điện ảnh
Trong khi khen ngợi như phim Adolescence của Stephen Graham trên nền tảng Netflix như một ví dụ của thành công nghệ thuật thời nay, Thomson cũng đặt ra câu hỏi về sự suy giảm của trải nghiệm điện ảnh trên màn hình lớn. Ông cho rằng hình ảnh trên màn hình tại nhà đang dần trở nên sáng hơn và hấp dẫn hơn, có thể đe dọa sự tồn tại của rạp chiếu phim truyền thống.
Tuy nhiên, tác giả cũng thừa nhận quan điểm này khá ngược dòng và không phổ biến, đồng thời phản bác những lo ngại bi quan vốn đã được các nhà phê bình điện ảnh sử dụng trong nhiều thập kỷ qua. Thomson không cho rằng điện ảnh đang đóng lại, nhưng thừa nhận có những dấu hiệu lo âu về tương lai ngành nghề này chưa được khai thác triệt để.
Đậm dấu ấn cá nhân và sự tôn vinh nghệ thuật điện ảnh đích thực
Khác với sự ngờ vực hay than thở, Thomson dành phần lớn tác phẩm để bày tỏ sự ngưỡng mộ sâu sắc với những tên tuổi lớn như Steven Spielberg, ông gọi ông là nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử phim ảnh, người đã giúp nghệ thuật này bước ra khỏi giai đoạn khó khăn và lo lắng.
Tác giả cũng chỉ trích việc phim ảnh ngày nay quá phụ thuộc vào khái niệm “tình yêu” trở nên sáo rỗng, đồng thời thể hiện sự tôn kính với các cuộc bầu chọn như thực hiện bởi tạp chí Sight and Sound. Ông thường xuyên đưa ra các nhận định độc đáo, sắc sảo và đôi khi hài hước, tạo nên phong cách kể chuyện vừa sâu sắc vừa giải trí.
Cái nhìn tổng quan và ý nghĩa của tác phẩm
Được đặt tên theo một khoảnh khắc trong tiểu thuyết The Portrait of a Lady của Henry James, cuốn sách khai thác những hình ảnh điện ảnh độc đáo và giàu sức gợi, đồng thời mang đậm phong cách cá nhân đặc trưng của tác giả. Thomson cũng không ngần ngại thể hiện quan điểm trái chiều về các phiên bản điện ảnh của tác phẩm văn học.
Cuốn sách không phải là một nghiên cứu phê bình truyền thống mà giống như một câu chuyện anh hùng và bức tranh hành động đa sắc màu được dựng nên từ những thước phim sống động của lịch sử điện ảnh. Với tất cả sự nhiệt huyết và tài năng của mình, David Thomson tiếp tục đóng góp một góc nhìn giá trị và đầy cảm hứng cho ngành điện ảnh thế giới đương đại.
• A Sudden Flicker of Light: A Revisionist History of the Movies do David Thomson chấp bút, xuất bản bởi Allen Lane với giá 25 bảng Anh.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- David Thomson tiếp tục đổi mới góc nhìn phê bình điện ảnh với phong cách độc đáo và sâu sắc.
- Cuốn sách tập trung khai thác điện ảnh Hollywood cùng một số dòng phim nghệ thuật quốc tế từ quá khứ đến hiện đại.
- Ông khẳng định sức mạnh đại chúng và tính dân chủ của điện ảnh như một hình thức nghệ thuật độc đáo.
- Thomson đặt câu hỏi về tương lai của trải nghiệm điện ảnh rạp chiếu truyền thống trước sự phát triển của màn hình cá nhân.
- Tác phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân, lồng ghép sự tôn vinh các đạo diễn và tác phẩm kinh điển với những nhận định cá nhân sắc sảo.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.













