Hai vụ việc gây chấn động tại Houston và Biddeford

Tại Houston, bang Texas, Lorenzo Salgado Araujo, 52 tuổi, đã bị các đặc vụ di trú theo dõi khi ông lái xe cùng với anh trai và hai người khác. Sau khi bị dừng xe, một đặc vụ bắn chết ông qua cửa sổ bên ghế hành khách. Chỉ sau đó sáu ngày tại Biddeford, bang Maine, Joan Sebastián Durán Guerrero, 26 tuổi, cũng bị bắn chết trong lúc bị dừng xe ngay trước cửa tiệm giặt là, nơi ông thường đưa con gái ba tuổi đến đó.

Các vụ việc này đã tạo ra làn sóng thương tiếc và phẫn nộ trong toàn nước Mỹ, với các cuộc biểu tình tại cả hai thành phố yêu cầu Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) rút khỏi các cộng đồng địa phương. Đây là các sự cố mới nhất trong chiến dịch bắt giữ và trục xuất mạnh tay được thiết lập dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump.

Bạo lực nhắm đến cộng đồng nhập cư

Để thực hiện kế hoạch bắt giữ và trục xuất hàng loạt, các nhân viên di trú được trang bị thiết bị quân sự đã sử dụng vũ lực tại nhiều địa điểm dân cư trên khắp nước Mỹ – từ các điểm dừng xe, trung tâm thương mại, trạm xe buýt, tới nhà kho, nông trại, trường học và nhà thờ. Salgado Araujo và Durán Guerrero lần lượt là người thứ 29 và 30 bị lực lượng di trú bắn tim kể từ khi Trump nhậm chức năm 2017, theo dữ liệu của Trace – tổ chức theo dõi các vụ bắn súng trong dữ liệu bạo lực súng đạn của Mỹ.

Trong số này, có tám người thiệt mạng, bao gồm Renee Good và Alex Pretti – hai công dân Mỹ bị bắn chết trong một chiến dịch trấn áp có vũ trang tại Minnesota. Gần đây, một người đàn ông trốn tránh cảnh sát di trú ở Florida cũng tử vong do bị xe tải đâm. Trong năm nay, 22 người đã chết trong thời gian bị ICE tạm giữ, trong đó có tại các trung tâm giam giữ di trú.

Nạn nhân không phải mục tiêu chính

Cả hai trường hợp mới nhất đều không phải là mục tiêu truy bắt chính của lực lượng di trú. Lorenzo Salgado Araujo là người Mexico, sống và làm việc tại Mỹ suốt 35 năm và có ba người con mang quốc tịch Mỹ. Joan Sebastián Durán Guerrero, người Colombia, làm nhiều công việc để nuôi vợ và con gái. Con trai cả của Salgado Araujo cho biết đã nhận ra tiếng kêu cứu của cha mình trong đoạn video được lan truyền trên Facebook. Người dân địa phương cũng kể lại cảnh bạn gái và con gái ba tuổi của Durán Guerrero chạy ra ngoài sau khi anh bị bắn, trong bộ đồ ngủ màu xanh nhạt, với tiếng khóc vang vọng khắp khu phố.

Phản ứng từ chính quyền và cộng đồng

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), cơ quan giám sát ICE, nhanh chóng ra thông cáo sau mỗi vụ, nhưng không đưa ra bằng chứng rõ ràng mà chỉ cáo buộc các nạn nhân “vũ khí hóa xe cộ” hoặc khiến nhân viên an ninh lo ngại an toàn công cộng. Tuy nhiên, video do nhân chứng quay được ngay tại hiện trường đã làm dấy lên nhiều nghi ngờ về các bản báo cáo chính thức.

Advertisement300 × 250

Phản ứng cộng đồng rất mạnh mẽ, với hàng ngàn người biểu tình tại Houston kêu gọi ICE rút khỏi thành phố và cảnh sát Houston chấm dứt hợp tác với cơ quan này. Công chúng cũng yêu cầu điều tra độc lập và công bố danh tính các đặc vụ liên quan, bên cạnh việc thả ba nhân chứng đi cùng xe với Salgado Araujo.

Tại Biddeford, hàng trăm người tham dự một đêm tưởng niệm cho Durán Guerrero, dù nhiều người trong cộng đồng nhập cư gốc Latin e ngại phát biểu do lo sợ bị trả thù từ ICE. Gia đình Durán Guerrero cho biết anh có nhiều hoài bão và ước mơ trong cuộc sống.

Những cảnh tang thương này đã trở nên quen thuộc trong các cộng đồng nhập cư, khi các tình nguyện viên phát tờ rơi hướng dẫn cách bảo vệ quyền lợi ngay tại các buổi lễ tưởng niệm, nhằm giúp người dân nhận thức về tình trạng vi phạm quyền con người liên tục xảy ra.

Chiến dịch trục xuất quy mô lớn với ngân sách khổng lồ

Dưới thời chính quyền Trump, ICE trở thành cơ quan thi hành luật pháp nhận kinh phí cao nhất nước Mỹ, với ngân sách lên tới 70 tỷ USD bao gồm cả Cơ quan Biên phòng và Hải quan Mỹ (CBP). ICE nhận được 38 tỷ USD để đẩy mạnh hoạt động bắt giữ, giam giữ và trục xuất nhập cư. Các nhân viên được tuyển dụng số lượng lớn, dù nhiều người chưa qua kiểm tra kỹ lưỡng hoặc không đủ tiêu chuẩn chuyên môn.

Đồng thời, chính quyền cũng dỡ bỏ các phòng ban điều tra các trường hợp tử vong và vi phạm quyền công dân trong các cơ quan di trú. Nỗ lực trang bị camera ghi hình cho nhân viên ICE vẫn chưa được thực hiện đầy đủ, và các đặc vụ trong các vụ bắn chết Salgado Araujo và Durán Guerrero đều không có thiết bị ghi hình trên người.

Chiến dịch đẩy mạnh trục xuất trên toàn nước Mỹ

Dù đã có một số thay đổi chiến thuật sau các vụ bắn chết tại Minnesota và các cuộc biểu tình lan rộng, tổng thống Trump gần đây đã lật lại lệnh tạm dừng việc dừng xe của các đặc vụ di trú liên bang sau vụ Durán Guerrero bị bắn. Hoạt động bắt giữ hiện diễn ra phổ biến thông qua các lực lượng cảnh sát địa phương và các cơ quan thi hành pháp luật được ủy quyền để tiến hành các đợt truy quét di trú.

Người dân tại nhiều nơi bày tỏ khó phân biệt các cuộc dừng xe vì lỗi giao thông hay để kiểm tra tình trạng nhập cư, khiến nhiều người cảm thấy hoang mang trước sự bạo lực lan rộng. Các vụ bắt giữ diễn ra nhanh chóng, thường không để người dân xung quanh biết hoặc ghi lại được hình ảnh.

ICE không chỉ tập trung tại các thành phố lớn mà còn triển khai dày đặc các chiến dịch bắt giữ tại các thị trấn nhỏ, ngoại ô và vùng ven trên toàn quốc. Ví dụ tại Iowa và Wisconsin, số vụ bắt giữ tăng mạnh ngay tại nhà dân và khu phố ngoại ô, bao gồm nhiều người có giấy phép lao động hoặc tình trạng pháp lý hợp lệ.

Các nhà hoạt động và luật sư di trú lên tiếng

Trong khi ICE khẳng định họ đang bắt giữ những “tên tội phạm nguy hiểm” như kẻ giết người và buôn bán ma túy, dữ liệu cho thấy phần lớn người bị bắt không có tiền án hình sự. Các luật sư và nhóm vận động đang chuẩn bị đối phó với làn sóng bắt giữ mới, khi một quyết định của Tòa án Tối cao cho phép chính quyền thu hồi diện bảo vệ tạm thời của gần 1,3 triệu người Haiti và Syria, khiến họ dễ bị trục xuất.

Tại Houston, cộng đồng địa phương cam kết sẽ tiếp tục phản đối ICE để bảo vệ gia đình và những người xung quanh khỏi những hậu quả nghiêm trọng của chiến dịch trục xuất. Jasmine Khadem Gonzalez, tổ chức viên quyền di trú, gọi ICE là “tổ chức khủng bố trong nước” vì đã giết nhiều người vô tội trên khắp nước Mỹ.

“Chúng tôi đã chứng kiến những điều này xảy ra ở Los Angeles năm ngoái, sau đó là Chicago, Minneapolis, và giờ đây là ngay tại đây, cộng đồng của chúng tôi,” cô nói. “Nỗi sợ hãi luôn hiện hữu và ngày càng tăng. Điều này phải chấm dứt.”

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Hai vụ bắn chết người do nhân viên di trú gây ra chỉ trong một tuần tại Mỹ đã tạo ra làn sóng phản đối dữ dội từ cộng đồng.
  • Salgado Araujo và Durán Guerrero không phải là mục tiêu chính của lực lượng di trú nhưng vẫn bị bắn chết trong các cuộc dừng xe.
  • Các chính quyền và cộng đồng đều yêu cầu điều tra độc lập và tiết lộ danh tính các đặc vụ liên quan các vụ bắn chết.
  • Chính quyền Trump đầu tư mạnh tay vào ICE với hàng chục tỷ USD để mở rộng các chiến dịch trục xuất và bắt giữ.
  • Hàng loạt vụ bắt giữ diễn ra khắp nước Mỹ, ngay cả ở các thị trấn nhỏ, nhằm người nhập cư dù đa số không có tiền án hình sự.

Đăng ký bản tin QMVN