Châu Âu đối mặt thêm một năm khí đốt đắt đỏ khi kho dự trữ xuống thấp và cuộc đua nhập LNG chưa hạ nhiệt

Các mô hình thị trường được Reuters dẫn lại dự báo kho khí châu Âu chỉ đạt 75–78% công suất vào ngày 1/11, thời điểm thường đánh dấu kết thúc giai đoạn bơm tích trữ. Một tỷ lệ trữ thấp không đồng nghĩa thiếu khí ngay lập tức: hệ thống còn có đường ống nhập khẩu, LNG và khả năng giảm tiêu thụ. Tuy nhiên, mức đệm mỏng khiến giá nhạy cảm hơn trước đợt rét kéo dài hoặc sự cố ở cơ sở hạ tầng.

Yuriy Onyshkiv của LSEG dự tính rằng với thời tiết trung bình, dự trữ tại Tây Bắc Âu có thể hạ xuống khoảng 20% vào đầu tháng 4. ABN Amro đưa ra tình huống lạnh hơn, trong đó tồn kho có thể giảm còn 10–15%. Đây là các kịch bản, không phải kết quả chắc chắn; chúng cho thấy tại sao giới giao dịch nhìn xa hơn kỳ sưởi ấm năm nay.

Giá khí chuẩn châu Âu đã tăng hơn 150% từ đầu năm, theo Reuters, trong bối cảnh việc vận chuyển qua Hormuz bị gián đoạn và LNG từ Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất khó ra thị trường. Phần lớn khí vùng Vịnh vốn hướng đến khách hàng châu Á, nhưng việc thiếu hàng ở bất cứ thị trường lớn nào cũng khiến các lô LNG linh hoạt được đấu giá cao hơn.

Mỹ, Canada và Nigeria tăng xuất khẩu phần nào, song khó xóa bỏ ngay tác động của các tuyến hàng hải nguy hiểm. Với hợp đồng giao ngay, một thay đổi nhỏ về nhu cầu sưởi ấm hay lịch tàu có thể làm giá biến động mạnh. Dữ liệu vận tải và giá tương lai vì vậy quan trọng không kém sản lượng khai thác.

Người sử dụng không thấy mọi biến động của thị trường bán buôn lập tức xuất hiện trên hóa đơn. Nhiều hợp đồng bán lẻ có giá cố định theo kỳ; đợt tăng năm 2026 có thể chỉ phản ánh đầy đủ khi tái ký trong năm 2027. Trang so sánh Verivox cho biết giá chào mới tại Đức tăng từ 8 lên 12,4 xu euro/kWh trong năm nay; các hợp đồng cũ có thể được điều chỉnh muộn hơn.

Tại Anh, Cornwall Insight dự báo trần giá hóa đơn năng lượng hộ gia đình có thể tăng thêm 16% vào tháng 1. Đây là dự báo, chưa phải quyết định cuối cùng. Các ngành sử dụng nhiều nhiệt và điện cũng phải tính đến chi phí dài hạn, trong khi hộ thu nhập thấp đặc biệt dễ tổn thương nếu giá năng lượng và các nhu yếu phẩm cùng tăng.

Ủy ban châu Âu trong thông báo ngày 8/10 nhấn mạnh EU có công suất tiếp nhận LNG lớn hơn, nguồn cung đa dạng hơn và nhu cầu khí thấp hơn so với khủng hoảng 2021–2022. Nhận định đó đối trọng với cảnh báo của giới phân tích: hệ thống có thể vận hành được nhưng vẫn chịu giá cao, nhất là nếu mùa đông lạnh hoặc Hormuz tiếp tục bị hạn chế.

Các yếu tố giúp hạ nhiệt bao gồm thời tiết ôn hòa, gió mạnh làm tăng sản lượng điện gió, khả năng khôi phục LNG vùng Vịnh và các dự án xuất khẩu mới. Ngược lại, lệnh ngừng nhập LNG Nga của EU từ đầu năm 2027 có thể gây thêm áp lực chuyển đổi nguồn hàng. Một số dự báo cho rằng bình thường hóa phải đến năm 2028, nhưng độ bất định về địa chính trị và thời tiết vẫn lớn.