Ông Trump: “Tôi không tranh cử”
Phát biểu với báo giới tại Phòng Bầu dục ngày 30/9, ông Trump lần đầu trực tiếp đáp lại những chỉ trích quanh chiến dịch quảng cáo đã phủ sóng truyền hình Mỹ suốt hơn một tuần. Theo ông, những thông điệp về việc “làm cho nước Mỹ vĩ đại” là quảng cáo dành cho cả quốc gia, cho “tinh thần của đất nước”, và ông nhấn mạnh rằng mình không còn ra tranh cử.
“Đây là những quảng cáo cho đất nước. Tôi không quảng bá cho một ứng cử viên hay cho chính mình. Tôi đang quảng bá cho đất nước.” — Donald Trump
Tổng thống nói thêm rằng nếu “ai đó” cho ông biết việc này là sai, ông sẽ “vui lòng trả tiền”. Câu nói được xem là một bước lùi chiến thuật, nhưng cũng để ngỏ câu hỏi: ai sẽ là người phán xét đúng sai, và khoản tiền đã chi có được hoàn lại hay không.
20 triệu USD và những thước phim gây tranh cãi
Theo tờ The Wall Street Journal, nguồn tiền đến từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP), thuộc Bộ An ninh Nội địa, sử dụng ngân sách từ đạo luật thuế và chi tiêu “One Big Beautiful Bill” mà đảng Cộng hòa thông qua năm 2025. Dữ liệu của công ty AdImpact cho thấy hơn 2,5 triệu USD đã được chi cho ba đoạn quảng cáo chỉ trong bảy ngày.
- Một đoạn phim kêu gọi “trận chiến cuối cùng” chống lại “những kẻ toàn cầu chủ nghĩa” và “những kẻ hiếu chiến”, được cho là lấy gần như nguyên vẹn từ video tranh cử trước đây của ông Trump.
- Một đoạn khác dùng ca khúc “Love Me” của ca sĩ - nhạc sĩ JMSN, người đã gửi thông báo yêu cầu chính quyền ngừng sử dụng ngay lập tức.
- Mọi quảng cáo đều kết thúc bằng dòng chữ “Paid for by the U.S. Government” (Do Chính phủ Mỹ chi trả).
Các đoạn phim được phát vào giờ vàng, xen giữa những trận bóng bầu dục đại học và giải NFL, đã lên sóng hàng nghìn lần trên các kênh toàn quốc và địa phương. Thời điểm phát sóng, chỉ vài tuần trước ngày bầu cử giữa kỳ tháng 11, khiến ranh giới giữa thông tin công và vận động chính trị càng trở nên mờ nhạt.
Làn sóng chỉ trích vượt qua ranh giới đảng phái
Giới chuyên gia pháp lý cho rằng các đạo luật phân bổ ngân sách hằng năm của Quốc hội đều cấm dùng tiền công cho quảng cáo chính trị và tuyên truyền. Cựu luật sư đạo đức Nhà Trắng Norm Eisen, đồng sáng lập tổ chức Democracy Defenders Action, là một trong những tiếng nói gay gắt nhất.
“Luật liên bang cấm dùng tiền thuế cho tuyên truyền chính trị, và đây rõ ràng là tuyên truyền chính trị.” — Norm Eisen
Điều khiến dư luận chú ý là sự phản đối không chỉ đến từ phe Dân chủ. Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune nói các quảng cáo này không nên được trả bằng tiền thuế. Thượng nghị sĩ Thom Tillis so sánh chúng với cách tuyên truyền của cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orban, trong khi John Kennedy, Mike Rounds và Susan Collins cũng bày tỏ quan ngại.
Nhà Trắng và những người bênh vực
Nhà Trắng gọi đây là “thông báo dịch vụ công”, lập luận rằng ông Trump không có tên trên lá phiếu và các quảng cáo không kêu gọi cử tri hành động. Theo Nhà Trắng, mục đích là nhắc người Mỹ yêu nước và hiểu vì sao đất nước đáng được bảo vệ. Giám đốc truyền thông Steven Cheung thì kêu gọi công chúng đừng để “tin giả” xuyên tạc những thông điệp mà ông gọi là “hoành tráng”.
Trên nghị trường, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Cynthia Lummis đã chặn một nghị quyết do Thượng nghị sĩ Dân chủ Maggie Hassan đề xuất, vốn khẳng định tiền thuế không nên dùng cho các quảng cáo này. Thượng nghị sĩ Rick Scott cũng cho rằng ông Trump “không phải tổng thống đầu tiên” làm điều tương tự.
“Các tổng thống của cả hai đảng đã dùng thông báo dịch vụ công để nói chuyện trực tiếp với người dân Mỹ suốt nhiều thập kỷ.” — Cynthia Lummis
Đạo luật Hatch và những đơn khiếu nại
Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Public Citizen đã nộp đơn cáo buộc Nhà Trắng vi phạm Đạo luật Hatch, luật hạn chế hoạt động chính trị của nhân viên liên bang. Tổng thống phần lớn được miễn trừ, nhưng các quan chức và nhân viên tham gia làm quảng cáo có thể bị xem xét. Ngày 30/9, tổ chức Citizens for Responsibility and Ethics in Washington (CREW) cũng đề nghị Văn phòng Tổng Thanh tra của Bộ An ninh Nội địa điều tra.
Hai thượng nghị sĩ Dân chủ Patty Murray và Chris Murphy đã gửi thư tới Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin, yêu cầu làm rõ nguồn tiền, việc thuê bên thứ ba và ai là người khởi xướng ý tưởng. Họ đòi gỡ quảng cáo ngay lập tức, hoàn trả tiền cho người nộp thuế và truy cứu trách nhiệm những người liên quan.

















