Felix Dzherzhinsky - Người đứng đầu Cheka và biệt danh "Felix Sắt"
Felix Edmundo Dzherzhinsky là người đứng đầu Ủy ban Khẩn cấp Toàn Nga (Cheka), tổ chức tiền thân của các cơ quan an ninh Liên Xô. Lenin đã bổ nhiệm ông vào vị trí này bởi sự tín nhiệm dành cho tính cách nhạy bén, trung thực, và sự công tâm của Dzherzhinsky trong tham gia cách mạng. Trước đó, ông đã trải qua 11 năm chịu tù đày, lưu đày và lao động khổ sai, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe.
Biệt danh "Felix Sắt" và vụ tấn công bằng lựu đạn năm 1918
Ngày 17/3/1918, đội ngũ nhân viên Cheka dưới sự dẫn dắt của Dzherzhinsky đã chuyển về làm việc tại tòa nhà góc ngã tư ngõ Varsonofievsky và đường Bolshaya Lubyanka ở Moskva. Trụ sở trước đây thuộc sở hữu của công ty bảo hiểm "Yakor".
Trong phòng làm việc rộng rãi trên tầng hai, Dzherzhinsky thường xuyên mở cửa sổ để thông gió, thói quen hình thành từ thời lao tù. Trong một lần như vậy, ông đã chú ý đến chiếc két sắt đồ sộ trong căn phòng, hơn giống như một chiếc tủ kim loại lớn. Khi người phó chủ nhiệm Ivan Ksenofontov đến, họ đùa rằng cái két có thể chứa được hai người cỡ họ.
Không lâu sau, khi Dzherzhinsky rời phòng, một quả lựu đạn đã bay vào qua cửa sổ và nằm ở cửa ra vào, chặn lối thoát duy nhất. Trong tích tắc, ông đã kịp chui vào bên trong két sắt đang mở và đóng sập cửa lại. Đòn tấn công phát nổ, gây hư hại nặng cho phòng làm việc nhưng két sắt vẫn nguyên vẹn, bảo vệ an toàn cho ông.
Khi đồng nghiệp tiến vào, họ thấy Dzherzhinsky bước ra trong tình trạng chỉ bị choáng nhẹ. Từ đó, ông được đồng nghiệp đặt cho biệt danh "Felix Sắt" để nói về tính kiên cường và sự sống sót kỳ diệu.
Âm mưu ám sát của nhóm xã hội cách mạng thời kỳ hỗn loạn
Khi cuộc chiến chính trị đang rất căng thẳng tại Moskva, Felix Dzherzhinsky đối mặt với một trong những thử thách nghiêm trọng nhất trong sự nghiệp. Vụ ám sát đại sứ Đức Wilhelm von Mirbach do nhóm lãnh đạo chống Liên Xô của phe xã hội cách mạng (Esers) thực hiện đã khiến Lenin và những người đứng đầu chính quyền Bolshevik tức giận dữ dội vì nguy cơ liên quan đến việc chấm dứt hiệp ước Brest-Litovsk và đẩy Nga trở lại chiến tranh.
Dzherzhinsky sau đó hành động nhanh chóng, đồng thời đến trụ sở của Esers để tìm kiếm những kẻ thực hiện vụ ám sát. Tuy nhiên, việc này dẫn đến cuộc đối đầu kéo dài khi ông gần như bị bắt giữ bởi các nhóm nổi loạn Esers và các đơn vị quân sự ủng hộ họ.
Trong một trận đòn trí diễn ra trong trụ sở của Esers, Dzherzhinsky bị giữ dưới sự giám sát gắt gao, đối mặt với sự thách thức ngang ngược từ các thủ lĩnh xã hội cách mạng như Spiridonova, Kamkov-Katz và Sablin. Tại đây, ông đã kêu gọi binh lính không nghe theo mệnh lệnh của những người nổi dậy và khẳng định đây là hành động phản quốc nhằm lật đổ chính quyền cách mạng.
Dù bị bắt và cô lập, Dzherzhinsky không bị khuất phục, thể hiện sự cứng rắn trong suốt cuộc khủng hoảng này. Cuối cùng, cuộc khủng hoảng được kiểm soát, và ông tiếp tục vai trò điều hành Cheka, củng cố vị thế của mình trong lịch sử các cơ quan an ninh Liên Xô.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Felix Dzherzhinsky là người sáng lập và lãnh đạo đầu tiên của Cheka, tổ chức an ninh đầu tiên của Liên Xô.
- Biệt danh "Felix Sắt" xuất phát từ việc ông sống sót kỳ diệu khi ẩn náu trong két sắt trước một vụ tấn công bằng lựu đạn năm 1918.
- Phiên bản biệt danh phản ánh sự kiên cường và sức chịu đựng của Dzherzhinsky trong môi trường chính trị đầy nguy hiểm thời kỳ cách mạng.
- Dzherzhinsky từng suýt bị các thủ lĩnh xã hội cách mạng bắt giữ trong một cuộc nổi loạn tại Moskva do xung đột về vụ ám sát đại sứ Đức Wilhelm von Mirbach.
- Sự kiện thể hiện tính phức tạp và hỗn loạn của giai đoạn đầu cách mạng Bolshevik trong việc giữ vững chính quyền.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.












