Đức đối mặt hệ thống tấn công chiến tranh lai liên tục

Trong những năm gần đây, Đức đã trở thành mục tiêu của các hình thức chiến tranh lai ngày càng tinh vi và có hệ thống, không phải là những cuộc tấn công đơn lẻ mà là một chiến lược phối hợp với nhiều hình thái khác nhau. Những phương thức này bao gồm sử dụng drone tại các sân bay, các gói hàng chứa chất gây cháy, tấn công mạng nhằm vào các cơ sở nghiên cứu và các chiến dịch lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội.

Chỉ trong năm 2025, Cục Cảnh sát Liên bang Đức đã ghi nhận hơn một nghìn chuyến bay drone đáng ngờ trên các cơ sở quân sự và hạ tầng quan trọng. Các cuộc tấn công mạng vào cơ quan kiểm soát hàng không của Đức và chiến dịch thông tin sai lệch "Storm-1516" trong cuộc bầu cử Quốc hội Liên bang năm 2025 đã được xác định có liên quan đến Nga.

Tác động kinh tế và xã hội của chiến tranh lai

Một nghiên cứu từ Hiệp hội Ngành Công nghệ Thông tin Bitkom cảnh báo rằng thiệt hại kinh tế do đánh cắp dữ liệu, gián điệp công nghiệp và phá hoại có thể lên tới gần 300 tỷ euro mỗi năm ở Đức. Tuy nhiên, tổn thất vật chất chỉ là một phần của vấn đề.

Advertisement300 × 250

Những cuộc tấn công chiến tranh lai nhằm mục đích làm suy yếu niềm tin vào nhà nước và chính phủ, phá vỡ sự đoàn kết xã hội, làm xói mòn liên minh và làm tê liệt khả năng hành động của chính quyền.

Cần một chiến lược răn đe thích hợp trong kỷ nguyên chiến tranh lai

Theo các chuyên gia như Tiến sĩ Thomas Kleine-Brockhoff và Trung tướng Jürgen-Joachim von Sandrart, Đức đã từng xem nhẹ những cuộc tấn công này, coi đó là các sự kiện rải rác tình cờ thay vì nhận diện đúng là các hành động đe dọa nền tảng quốc gia và chủ quyền. Thay đổi quan điểm này được coi là trách nhiệm của chính phủ Đức hiện nay.

Việc chỉ tập trung xây dựng khả năng chịu đựng và phòng thủ (resilience) là chưa đủ, vì không thể bảo vệ từng hạ tầng một cách toàn diện. Thay vào đó, Đức cần phát triển chiến lược răn đe hiệu quả dựa trên các đặc tính của chiến tranh lai: tính dần dần, mơ hồ và phi truyền thống. Kẻ thù phải nhận thức được rằng mỗi cuộc tấn công sẽ gây tổn thất và chi phí cho họ. Nhờ chiến lược này, Đức có thể trở nên vững mạnh trong phòng thủ và có khả năng phản công, đồng thời ngăn chặn nguy cơ leo thang xung đột bằng cách sử dụng biện pháp tỷ lệ và có chủ đích.

Ba công cụ then chốt nhằm đối phó và răn đe

Báo cáo của "Karl Kaiser Forum cho Các vấn đề Chiến lược" thuộc Hiệp hội Chính sách Đối ngoại Đức (DGAP) đề xuất ba công cụ chiến lược để Đức thực hiện, phối hợp với các đối tác châu Âu khi có thể.

  • Trinh sát tài chính nhanh chóng bằng công nghệ mới: Các cuộc tấn công chiến tranh lai thường để lại dấu vết tài chính. Ví dụ, Nga đã phải chịu các điều tra có hiệu quả đối với các hoạt động ảnh hưởng bầu cử tại Moldova và các vụ phá hoại xuyên châu Âu, từ đó tiết lộ rằng Nga trả vài trăm euro cho lực lượng "điệp viên dùng một lần" thực hiện phá hoại. Việc thành lập một cơ quan mạnh với năng lực điều tra tài chính, tuân thủ các biện pháp trừng phạt, sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo và hợp tác quốc tế như với Mạng lưới Hành động Tài chính (FATF) là cần thiết để gây tác động trực tiếp vào nguồn lực tài chính của kẻ tấn công.
  • Phản ứng không đối xứng (not-in-kind): Đức không bắt buộc phải đáp trả bằng biện pháp tương tự, mà có thể sử dụng các phương pháp khác hiệu quả hơn và phù hợp pháp luật quốc tế. Ví dụ, khi một bệnh viện Đức bị hacker tấn công, phản ứng có thể là ngắt kết nối ví tiền điện tử của hacker. Nếu drone Nga vi phạm không phận châu Âu, có thể gây nhiễu tạm thời các mạng truyền thông của Nga. Đức hiện có nhiều năng lực chưa được khai thác, đặc biệt trong lĩnh vực tình báo, nhưng cần được áp dụng triệt để hơn.
  • Truyền thông chiến lược: Đức hiện gần như không có công cụ đối phó hiệu quả với các chiến dịch thông tin sai lệch quy mô lớn. Việc công bố có mục tiêu các thông tin tình báo liên quan để dự đoán và ngăn chặn các cuộc tấn công, gọi là "răn đe bằng công bố", là một phương pháp khả thi. Anh và Mỹ đã sử dụng thành công trong các sự kiện như vụ đầu độc Skripal hay phản ứng với cuộc xâm lược Ukraine của Nga năm 2022. Các cuộc chiến tranh lai thường kèm theo chiến dịch lan truyền thông tin giả dùng trí tuệ nhân tạo, vì vậy Đức cần có kế hoạch truyền thông và hành động nhanh chóng, hiệu quả.

Những đề xuất này đánh dấu bước khởi đầu cho một chiến lược toàn diện chống chiến tranh lai, vừa cần sự phối hợp liên ngành lẫn sự quyết tâm chính trị. Để tránh những hậu quả nghiêm trọng cho tương lai quốc gia, Đức cần nhanh chóng chuyển từ phân tích sang hành động thực tiễn.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Chiến tranh lai là một hệ thống tấn công đa diện áp dụng công nghệ và phương pháp phi truyền thống nhằm làm suy yếu quốc gia mục tiêu.
  • Năm 2025, Đức ghi nhận hơn 1.000 chuyến bay drone đáng ngờ trên các cơ sở quân sự và hạ tầng trọng yếu.
  • Thiệt hại kinh tế do chiến tranh lai tại Đức ước tính gần 300 tỷ euro mỗi năm, chủ yếu từ đánh cắp dữ liệu và gián điệp công nghiệp.
  • Đức cần phát triển chiến lược răn đe chiến tranh lai dựa trên biện pháp tài chính, phản ứng không đối xứng và truyền thông chiến lược.
  • Sự phối hợp giữa các cơ quan và quốc tế cùng quyết tâm chính trị cao là yếu tố then chốt để tăng cường khả năng phòng thủ và phản công.

Đăng ký bản tin QMVN