Từ lá phiếu đến lời tuyên thệ
Tại Isle of Man, mỗi trong 12 khu vực bầu cử chọn hai đại diện vào House of Keys. Hai mươi bốn người được bầu sẽ phục vụ đến năm 2031. Nhưng tư cách được cử tri trao và quyền tham gia công việc nghị trường là hai bước khác nhau: theo lịch của Tynwald, lúc 11 giờ 30 ngày 29/9, họ phải được hai deemster, những thẩm phán cấp cao, chủ trì tuyên thệ. Mỗi người có thể tuyên thệ trung thành hoặc đưa ra lời khẳng định trang trọng, bằng tiếng Anh hay tiếng Manx Gaelic. Trước nghi thức ấy, họ chưa thể ngồi ghế, tranh luận hoặc bỏ phiếu.
Đó là khoảng dừng ngắn nhưng có ý nghĩa. Một cuộc bầu cử tạo ra tính chính danh dân chủ; nghi thức ở nghị viện gắn tính chính danh ấy với bổn phận thực thi chức vụ. Với cử tri, câu hỏi tiếp theo không còn là ai thắng ghế, mà là những người vừa nhận ủy nhiệm sẽ hợp tác ra sao, giải trình thế nào và biến lời hứa tranh cử thành quyết định có thể kiểm chứng.
Chiếc ghế điều hành phiên họp
Chiều 29/9, lúc 14 giờ 30, House of Keys sẽ bầu Chủ tịch và Phó chủ tịch. Thành viên đủ điều kiện có thời gian phục vụ lâu nhất điều hành cuộc chọn Chủ tịch; người này không được là bộ trưởng trong chính quyền trước hoặc ứng viên cho chính chiếc ghế đó.
