Các chế tài nghiêm khắc đối với thực thể nước ngoài vi phạm
Theo dự thảo quy định được Bộ Thương mại Trung Quốc công bố lấy ý kiến công chúng vào ngày 26 tháng 10 năm 2026, cơ quan chức năng sẽ có quyền áp đặt hàng loạt biện pháp trừng phạt đối với bất kỳ thực thể nước ngoài nào có hành vi đánh cắp hoặc xâm phạm bí mật công nghệ và thương mại của các doanh nghiệp Trung Quốc.
Các biện pháp trừng phạt tiềm tàng bao gồm hạn chế hoặc cấm hoàn toàn hoạt động thương mại hàng hóa, công nghệ và dịch vụ liên quan đến Trung Quốc; đình chỉ các dự án đầu tư mới vào thị trường nội địa; giới hạn nhập cảnh đối với nhân sự và phương tiện vận tải của thực thể vi phạm; thu hồi hoặc hạn chế giấy phép lao động và quyền cư trú của nhân viên nước ngoài tại Trung Quốc, cũng như áp dụng các mức phạt tài chính tương xứng với mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm.
Bảo vệ bí mật thương mại thực sự trở nên quan trọng hơn rất nhiều trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc với Mỹ và Liên minh châu Âu. Đặc biệt khi Trung Quốc áp dụng chính sách mở cửa thông thoáng hơn cho du khách quốc tế, các doanh nghiệp càng phải nâng cao cảnh giác trước nguy cơ gián điệp thương mại tiềm tàng.
Cơ chế điều tra, quyền khiếu nại và bảo vệ chuỗi công nghệ mũi nhọn
Dự thảo luật mới trao quyền rộng rãi cho Bộ Thương mại Trung Quốc trong việc chủ động mở các cuộc điều tra độc lập nhằm đánh giá xem hành vi của các thực thể nước ngoài có đe dọa đến an ninh quốc gia hay lợi ích phát triển chiến lược hay không.
Các thực thể nước ngoài nằm trong diện điều tra có nghĩa vụ phải hợp tác toàn diện và cung cấp đầy đủ thông tin, nhưng cũng được bảo đảm quyền tự bào chữa hợp pháp.
Nếu đối tượng bị điều tra từ chối hợp tác hoặc có hành vi cản trở tiến trình xác minh, cơ quan thẩm quyền Trung Quốc được phép đưa ra phán quyết xử phạt dựa trên các chứng cứ và sự kiện sẵn có.
Các doanh nghiệp và công dân Trung Quốc có quyền trực tiếp gửi đơn tố giác và cung cấp bằng chứng về các hành vi xâm phạm bí mật thương mại của các tổ chức nước ngoài về Bộ Thương mại.
Quy định mới này được thiết kế để phối hợp đồng bộ với danh mục cấm xuất khẩu 14 nhóm công nghệ trọng yếu (bao gồm trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học và năng lượng mặt trời quang điện) vừa được Bộ Thương mại và Bộ Khoa học Công nghệ ban hành đầu tháng 10 năm 2026.
Quá trình lấy ý kiến đóng góp rộng rãi của các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đối với dự thảo luật sẽ chính thức khép lại vào ngày 24 tháng 11 năm 2026.
Việc thiết lập khung khổ pháp lý bảo vệ sở hữu trí tuệ và bí mật kinh doanh thể hiện quyết tâm của Bắc Kinh trong việc dựng hàng rào phòng thủ vững chắc cho các công nghệ lõi mang tính sống còn đối với vị thế kinh tế quốc tế của đất nước.
Danh mục kiểm soát xuất khẩu công nghệ xác định những gì cần được bảo vệ, trong khi quy định mới này sẽ thiết lập cách thức chính phủ và doanh nghiệp hành động đáp trả trước các mối đe dọa.
