Căng thẳng gia tăng quanh Eo biển Hormuz giữa Mỹ và Iran

Từ góc nhìn của Iran, đặc biệt là quân đội Vệ binh Cách mạng, kiểm soát Eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu thô thế giới vận chuyển, là trọng điểm chiến lược để duy trì đòn bẩy đối với Mỹ. Trong khi đó, phía Mỹ đã triển khai các hoạt động nhằm mở một tuyến đường vận chuyển mới qua lãnh hải Oman, tránh tiếp giáp với bờ biển Iran, khiến Tehran phản đối mạnh mẽ, cho rằng đây là vi phạm bản ghi nhớ đã ký.

Cuộc chiến drone, tên lửa và không kích diễn ra liên tục

Để giữ thế chủ động, quân đội Vệ binh Cách mạng Iran tiếp tục sử dụng máy bay không người lái và tên lửa hành trình nhắm vào các tàu đã không tuân thủ lệnh của Iran. Mỹ đáp trả bằng những cuộc không kích nhắm vào hàng trăm mục tiêu quân sự dọc bờ biển Iran nhằm giảm khả năng của Tehran trong việc đe dọa vận tải quốc tế. Kể từ ngày thứ Tư tuần trước, lực lượng Mỹ đã tấn công khoảng 300 mục tiêu.

Advertisement300 × 250

Song Iran không có dấu hiệu rút lui mà còn mở rộng tấn công tên lửa vào các nước láng giềng trong khu vực chưa từng bị Iran bắn tên lửa trong vài tháng qua như Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Jordan, Qatar, Bahrain và Oman. Mặc dù phần lớn tên lửa bị đánh chặn, những đợt tấn công này gửi đi thông điệp rõ ràng đến chính quyền Tổng thống Trump rằng Iran không có ý định đầu hàng.

Khó khăn trong việc đàm phán hòa bình và rủi ro chính trị với Trump

Mặc dù về mặt kỹ thuật các kênh ngoại giao vẫn còn tồn tại nhưng viễn cảnh thành công ngày càng trở nên mờ mịt khi đối đầu Mỹ-Iran rơi vào trạng thái phản đòn liên tục. Mỗi khi một vòng tấn công kết thúc, các bên thường tìm cách giảm căng thẳng qua trung gian khu vực và ông Trump thường tuyên bố ngừng bắn qua mạng xã hội, nhưng tình trạng đụng độ lại bùng phát trở lại sau đó chỉ vài ngày hoặc một tuần.

Ông Trump thể hiện thái độ không kiên nhẫn, thậm chí bác bỏ cẩm nang ngoại giao truyền thống và có xu hướng đẩy mạnh chiến tranh dù đây là điều ông muốn tránh. Trong một cuộc phỏng vấn trên Fox News mới đây, Tổng thống Mỹ lên án Iran và đe dọa sẽ tiến hành một chiến dịch quân sự chiếm quyền kiểm soát Eo biển Hormuz, một chiến dịch đòi hỏi hàng chục nghìn binh sĩ Mỹ và một lượng lớn vật tư mà Bộ Quốc phòng đang dần cạn kiệt.

Giải pháp nào cho Tổng thống Trump và rủi ro nhiệm kỳ của ông?

Trump đứng trước các lựa chọn khó khăn. Ông có thể tăng cường quân sự với hy vọng Iran sẽ đàm phán theo điều kiện Mỹ, nhưng thực tế trước đó đã thất bại. Một lối thoát ngoại giao hợp lý nhất đôi khi cũng khó khả thi vì bất đồng lớn và sự mất niềm tin giữa hai bên. Phương án bước ra khỏi cuộc xung đột là ít tổn thất nhất, nhưng đòi hỏi Trump chấp nhận để Iran thu phí qua lại một tuyến đường thủy quan trọng, điều ông khó chấp nhận.

Bài học rút ra từ cuộc xung đột này là tránh bị cuốn vào một cuộc chiến không cần thiết, nhất là khi không có kế hoạch rõ ràng và hiệu quả. Trong bối cảnh hiện nay, bước đi của Trump sẽ quyết định không chỉ an ninh khu vực mà cả sinh mệnh chính trị của chính ông trước thềm các cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Mỹ và Iran đang trong trạng thái xung đột căng thẳng quanh Eo biển Hormuz, bất chấp thỏa thuận hòa bình tạm thời.
  • Lực lượng Mỹ đã tiến hành hơn 300 cuộc không kích nhằm vào mục tiêu ở Iran từ tuần trước để suy yếu khả năng đe dọa giao thông dầu mỏ quốc tế.
  • Iran gia tăng tấn công tên lửa vào nhiều nước Trung Đông để duy trì vị thế chiến lược và gửi thông điệp tới Mỹ.
  • Tổng thống Donald Trump có các chọn lựa khó khăn giữa tăng cường quân sự hoặc tìm lối thoát ngoại giao bất chấp nguy cơ chính trị cao.
  • Cuộc đối đầu kéo dài không chỉ ảnh hưởng an ninh khu vực mà còn làm gia tăng áp lực chính trị cho chính quyền Mỹ trước bầu cử giữa kỳ.

Đăng ký bản tin QMVN