Hơn 5.000 “bóng ma” chung một địa chỉ
Tất cả các cơ quan này đều đăng ký cùng một địa chỉ ở Tehran với Bộ Quốc phòng và Hậu cần Lực lượng Vũ trang Iran (MODAFL), và đều ghi ngày thành lập là 11/2/1979 – ngày Ayatollah Khomeini lên nắm quyền sau khi lật đổ chế độ quân chủ. Trên thực tế, phần lớn chỉ ra đời năm 2013, khi các lệnh trừng phạt khiến xuất khẩu dầu và đồng rial của Iran lao dốc. Tên của chúng là chữ viết tắt tiếng Farsi VODJA, theo sau là một dãy năm hoặc sáu chữ số được viết bằng chữ thay vì bằng số, như một lớp ngụy trang lặng lẽ.
Mạng lưới được nhà kinh tế Noam Binstok của 240 Analytics phát hiện vào tháng 6/2025, khi ông tải lên hàng nghìn trang tài liệu bị rò rỉ của ngân hàng quốc doanh Bank Sepah – nơi chi trả lương cho lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Theo các hồ sơ này, cuối năm 2024, riêng 36 cơ quan đã nắm giữ 1,2 tỉ USD trong tài khoản ngoại tệ; phần còn lại của mạng lưới có khoảng 1,8 tỉ USD bằng nội tệ. Đáng chú ý, Reuters không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy các cơ quan mang số này từng bị phương Tây đưa vào danh sách trừng phạt.
Đây là toàn bộ hệ sinh thái hoạt động thương mại của quân đội Iran.
Ông Maleki, cựu quan chức cấp cao Bộ Tài chính Mỹ từng tham gia thiết kế chương trình trừng phạt Iran, coi mạng lưới này là huyết mạch quân sự của chế độ cả trong cuộc xung đột lẫn nhiều năm trước đó. Theo ông, đây là một hệ thống ngoại thương song song với nền kinh tế toàn cầu chính thức, cho phép Tehran biến tiền bán dầu lậu thành khí tài quân sự.
