Chính phủ Nigeria chính thức tiếp nhận điều phối nhân đạo từ Liên Hợp Quốc
Ngày 1/1/2027, Chính phủ Liên bang Nigeria sẽ chính thức tiếp nhận toàn bộ vai trò điều phối hệ thống nhân đạo trong nước, thay thế sự dẫn dắt của Liên Hợp Quốc. Thông tin này được Bộ trưởng Bộ Nhân đạo và Giảm nghèo, Tiến sĩ Bernard Doro, công bố trong buổi họp báo sau hội thảo chuyển đổi nhân đạo chung do Bộ và Liên Hợp Quốc phối hợp tổ chức tại UN House, Abuja.
Bộ trưởng Doro nhấn mạnh rằng đây là một bước ngoặt quan trọng trong kiến trúc viện trợ của Nigeria kể từ khi khủng hoảng Boko Haram bùng phát năm 2009. Hội thảo thu hút các bên liên quan chính với mục tiêu xây dựng bản đồ đường sáu tháng cho quá trình chuyển giao quyền điều phối nhân đạo từ hệ thống Liên Hợp Quốc sang các thể chế quốc gia.
Nguyên nhân và ý nghĩa của sự chuyển giao
Nigeria là một trong tám quốc gia trên thế giới được Ủy ban Liên cơ quan (IASC) đánh giá cần thực hiện "cài đặt lại" hệ thống nhân đạo, trong đó các tổ chức quốc tế rút khỏi vai trò trung tâm điều phối và thay vào đó đặt chính quyền quốc gia làm nhân tố chủ đạo. Theo Bộ trưởng Doro, người dân Nigeria không cần lo lắng về việc quốc tế rút lui vì việc bảo vệ và chăm sóc dân là trách nhiệm hiến định của chính phủ.
Ông cũng cho biết Tổng thống Bola Tinubu đã thể hiện rõ sự quan tâm sâu sắc đối với các nhóm dân dễ bị tổn thương. Chính phủ sẽ không ngừng dẫn dắt và thực thi trách nhiệm hiến định với người dân.
Tác động của cuộc khủng hoảng tài chính nhân đạo toàn cầu
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh khủng hoảng tài trợ nhân đạo toàn cầu diễn ra từ năm 2024 và đến 2025 có nhiều Nhà tài trợ lớn như Hoa Kỳ, Thụy Điển, Pháp và Nhật Bản cắt giảm ngân sách ít nhất 20% với OCHA – cơ quan điều phối nhân đạo của LHQ. Đến năm 2025, ngân sách chương trình được phê duyệt là 426,4 triệu đô la Mỹ nhưng vẫn thiếu hụt ít nhất 75 triệu đô la do sự rút lui và giảm nguồn tài trợ.
Dự báo của OCHA cho năm 2026 cần 23 tỷ đô la để đáp ứng nhu cầu nhân đạo toàn cầu khẩn cấp, dù vậy ngân sách thực tế bị dự kiến sẽ thiếu hụt nghiêm trọng. Tính đến cuối tháng 6 năm 2025, chỉ khoảng 17% trong tổng số 46 tỷ đô la nhu cầu nhân đạo toàn cầu được huy động, giảm 40% so với cùng kỳ năm 2024.
Tình hình nhân đạo tại các bang phía Đông Bắc Nigeria
Ba bang Borno, Adamawa và Yobe tại vùng Đông Bắc Nigeria hiện có khoảng 5,9 triệu người dự kiến cần được hỗ trợ nhân đạo trong năm 2026. Song kế hoạch Nhân đạo và Đáp ứng 2026 chỉ kêu gọi khoảng 516 triệu đô la Mỹ với mục tiêu phục vụ 2,5 triệu người trong số những trường hợp cấp bách nhất; phần còn lại vẫn chưa có đủ nguồn lực hỗ trợ.
Năm 2025, các tổ chức phi chính phủ trong nước nhận tới 70% tổng phân bổ trực tiếp từ Quỹ Nhân đạo Nigeria do UNOCHA quản lý.
Tầm nhìn và kế hoạch phát triển nhân đạo của chính phủ Nigeria
Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng Doro cho biết Bộ Nhân đạo và Giảm nghèo sẽ đảm nhận vai trò điều phối chính, phối hợp cùng các bộ ngành liên quan, chính quyền các bang, tổ chức nhân đạo, đối tác phát triển và cộng đồng chịu ảnh hưởng. Nguyên tắc phát triển sẽ tập trung vào mô hình Kết nối Nhân đạo - Phát triển - Hòa bình, chuyển từ hỗ trợ khẩn cấp sang phục hồi, tăng cường sức chống chịu, bảo trợ xã hội, hỗ trợ sinh kế và tìm kiếm giải pháp bền vững thay vì duy trì trạng thái khủng hoảng kéo dài.
Ông cũng cho biết ưu tiên hàng đầu chính phủ là xây dựng Kế hoạch Nhu cầu và Đáp ứng Nhân đạo Nigeria năm 2027. Quy trình này sẽ tiếp tục nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật của UNOCHA và Liên Hợp Quốc nhưng miền tâm vẫn được đặt vào vai trò trung tâm của chính phủ trong hoạch định và điều phối quốc gia.
Ý kiến của Liên Hợp Quốc và các đối tác quốc tế
Ông Malick Fall, Điều phối viên Nhân đạo và Đại diện Thường trú của Liên Hợp Quốc tại Nigeria, cho biết hội thảo không mang ý nghĩa giảm bớt sự hỗ trợ mà là thay đổi mô hình cung cấp hỗ trợ nhân đạo. Ông nhấn mạnh rằng quá trình chuyển giao phải được quản lý cẩn thận để tránh tình trạng người dễ bị tổn thương rơi vào vùng trống hỗ trợ.
Fall cũng khẳng định cam kết đồng hành của Liên Hợp Quốc nhưng yêu cầu sự chuyển biến phải mang tính quốc gia thật sự chứ không đơn thuần là đổi tên hay thay vỏ bọc cho hệ thống hiện tại. Ông cảnh báo đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà quan trọng là sinh mạng và sự sống của người dân.
Đại diện Liên minh châu Âu, ông Trond Jensen, cũng góp ý rằng việc chuyển giao không đồng nghĩa với việc giảm sự quan tâm hoặc giảm nguồn vốn. EU sẽ tiếp tục hỗ trợ nhân đạo tại Nigeria đồng thời nhấn mạnh cần có hệ thống tài chính ổn định và khả năng dự đoán để quá trình chuyển tiếp thành công.
Jensen nhấn mạnh rằng trách nhiệm chính thuộc về các cơ quan nội địa Nigeria bao gồm chính phủ liên bang, các bang và khu vực tư nhân. Ông cũng cảnh báo nhu cầu nhân đạo còn tăng cao và Chính phủ Nigeria tiếp nhận vai trò điều phối là phù hợp với bối cảnh toàn cầu khi nguồn lực nhân đạo quốc tế giảm trong khi nhu cầu vẫn tăng.
Lộ trình chuyển giao trong 6 tháng tới
Hội thảo hướng tới xây dựng Kế hoạch Hành động Chuyển giao chung với những ưu tiên cụ thể, phân công trách nhiệm và thời gian hoàn thành, được chính phủ và các đối tác nhân đạo cùng phát triển. Nội dung bao gồm cấu trúc điều phối, các tổ chức và năng lực, quản lý thông tin, cơ chế tài chính và khuôn khổ hành động dự báo trước các tình huống.
Theo Bộ Nhân đạo và Giảm nghèo Nigeria, việc tiếp quản toàn diện vai trò điều phối nhân đạo là bước tiến lớn, thể hiện sự trưởng thành và khả năng tự chủ trong xử lý các vấn đề an sinh xã hội, đồng thời phù hợp với xu hướng toàn cầu khi các tổ chức quốc tế rút lui dần. Dù có thể gặp thách thức về nguồn lực, chính phủ khẳng định sẽ bảo vệ và nâng cao chất lượng hỗ trợ cho người dân cần nhất.
Với sự phối hợp chặt chẽ cùng Liên Hợp Quốc và các đối tác, Nigeria kỳ vọng xây dựng được mô hình nhân đạo vững chắc, chuyển từ giai đoạn khẩn cấp sang phát triển bền vững và hòa bình lâu dài.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Chính phủ Nigeria sẽ tiếp quản toàn quyền điều phối nhân đạo từ Liên Hợp Quốc đầu năm 2027.
- Nguồn tài trợ nhân đạo toàn cầu đang giảm mạnh, gây áp lực lớn cho các quốc gia trong đó có Nigeria.
- Nigeria cam kết đảm bảo quyền lợi và hỗ trợ người dân dễ bị tổn thương trong suốt quá trình chuyển giao.
- Mô hình Kết nối Nhân đạo - Phát triển - Hòa bình được kỳ vọng giúp đẩy lùi khủng hoảng nhân đạo bền vững.
- Sự chuyển giao được giám sát chặt chẽ, tránh rơi vào khoảng trống trợ giúp cho người dân.
- EU và Liên Hợp Quốc vẫn cam kết đồng hành và hỗ trợ Nigeria trong quá trình chuyển đổi.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.












