Biện pháp phòng vệ biên giới trước các nguy cơ tấn công hỗn hợp
Tuyên bố phát đi từ thủ đô Copenhagen xác nhận cơ chế kiểm tra biên giới tạm thời sẽ được kích hoạt trở lại tại các cửa ngõ đường bộ, cảng biển và các tuyến đường sắt kết nối Thụy Điển với các quốc gia láng giềng châu Âu. Chính phủ Thụy Điển nhấn mạnh việc tạm thời đình chỉ quy chế đi lại tự do không biên giới là một quyết định bắt buộc và cân xứng nhằm trao quyền cho các lực lượng cảnh sát biên phòng kiểm tra danh tính, ngăn chặn dòng người di chuyển bất hợp pháp và kịp thời phát hiện các mạng lưới tình báo hoặc phá hoại cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Các cơ quan an ninh Bắc Âu bày tỏ quan ngại sâu sắc khi không gian Schengen – vốn tạo điều kiện cho công dân di chuyển tự do giữa các quốc gia thành viên mà không cần thị thực hay kiểm tra hộ chiếu – đang bị các mạng lưới thù địch khai thác làm bàn đạp để tiến hành các chiến dịch quấy rối thông tin, gián điệp mạng và phá hoại vật lý.
Bằng cách thiết lập lại chốt kiểm soát tại các điểm nút giao thông chính, Thụy Điển đặt mục tiêu thiết lập vành đai phòng ngự chủ động, sàng lọc kỹ lưỡng mọi luồng di chuyển đáng ngờ trước khi chúng có thể tiếp cận sâu vào lãnh thổ quốc gia.
Đánh giá này chủ yếu dựa trên tình hình an ninh nghiêm trọng phát sinh từ cuộc chiến toàn diện của Nga tại Ukraine, vốn dẫn tới các mối đe dọa hỗn hợp và các tác nhân thù địch di chuyển, hoạt động tự do trong khu vực Schengen.
Áp lực thể chế đối với Hiệp ước Schengen và bài toán an ninh Bắc Âu
Quyết định tái áp đặt kiểm soát biên giới của Thụy Điển phản ánh xu hướng phòng thủ gia tăng của các quốc gia châu Âu khi hiệp ước Schengen liên tục phải chịu thử thách trước các cuộc khủng hoảng an ninh liên hoàn. Việc một thành viên mới gia nhập NATO như Thụy Điển phải viện dẫn điều khoản ngoại lệ khẩn cấp của Bộ luật Biên giới Schengen cho thấy sự suy giảm niềm tin vào hàng rào biên giới bên ngoài của toàn khối.
Thụy Điển chính thức tái thiết lập kiểm soát biên giới nội khối Schengen trong 6 tháng, từ ngày 12/11/2026 đến 11/5/2027.
Quyết định dựa trên đánh giá về các mối đe dọa nghiêm trọng đối với trật tự công cộng và an ninh nội bộ quốc gia.
Xác định nguyên nhân chính bắt nguồn từ nguy cơ chiến tranh hỗn hợp và các tác nhân thù địch di chuyển trong Schengen sau xung đột Ukraine.
Lực lượng cảnh sát và biên phòng Thụy Điển được trao quyền kiểm tra giấy tờ tùy thân tại các cửa ngõ hàng hải, cầu nối và đường sắt.
Gia tăng sức ép lên cấu trúc đi lại tự do không biên giới vốn là biểu tượng hội nhập hàng đầu của Liên minh châu Âu.
Dù chính phủ Thụy Điển cam kết sẽ tối ưu hóa quy trình kiểm tra để giảm thiểu tối đa sự chậm trễ cho hành khách và chuỗi cung ứng thương mại, quyết định kéo dài nửa năm này chắc chắn sẽ làm gia tăng thời gian thông quan tại các cây cầu biểu tượng như Oresund nối với Đan Mạch. Giới phân tích an ninh quốc tế nhận định rằng trong kỷ nguyên đối đầu địa chính trị đa tầng, việc siết chặt biên giới vật lý là bước đi không thể đảo ngược để bảo vệ nền dân chủ và an toàn cho người dân.
Bảo vệ biên giới và rà soát an ninh nghiêm ngặt là nghĩa vụ tiên quyết nhằm ngăn chặn các hành vi thâm nhập phá hoại trong bối cảnh địa chính trị lục địa đang có nhiều biến động khó lường.
