Hai cú đòn trong một ngày
Trong một bước lùi đối với ông Netanyahu, United Torah Judaism, một trong hai đảng lớn đại diện cho cử tri Do Thái chính thống cực đoan và là đồng minh lâu năm trong liên minh của ông, đã từ chối đề cử bất kỳ ứng viên nào cho vị trí thủ tướng.
Cùng ngày, hai đảng do người Arab lãnh đạo đã đề cử ông Eisenkot, giúp ông có được sự ủng hộ của đa số nghị sĩ một cách thoải mái. Điều đáng chú ý là ông Eisenkot, cũng như ông Netanyahu, đến nay vẫn loại trừ khả năng lập chính phủ cùng hai đảng này.
Ông Netanyahu vẫn giữ chức thủ tướng trong chính phủ tạm quyền cho đến khi một liên minh mới được thành lập, hoặc cho đến một cuộc bầu cử mới nếu không ứng viên nào thành công.
Một quốc hội chia rẽ
Cuộc bầu cử ngày 27/10, lần đầu tiên kể từ cuộc tấn công ngày 7/10/2023, kết thúc mà không ai có con đường rõ ràng để đạt đa số 61 ghế trong Knesset gồm 120 ghế:
- Đảng Likud của ông Netanyahu giành nhiều ghế nhất với 27 ghế, nhưng toàn bộ liên minh dân tộc chủ nghĩa – tôn giáo chỉ có 53 ghế.
- Khối chống Netanyahu của ông Eisenkot, gồm bốn đảng của người Do Thái từ trung tả đến cánh hữu, giành 48 ghế, dù các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy cuộc đua sát nút.
- Hai đảng đại diện cho thiểu số Arab giành được 19 ghế, con số chưa từng có.
Dù ông Netanyahu làm tốt hơn dự đoán, liên minh của ông đã mất đa số cầm quyền, đặt Tổng thống Herzog trước một nhiệm vụ khó khăn trong một đất nước chia rẽ sâu sắc.
Lời kêu gọi của Tổng thống Herzog
Với vai trò chủ yếu mang tính nghi lễ, Tổng thống Israel có trách nhiệm sau bầu cử là chọn ứng viên có cơ hội tốt nhất để phá vỡ bế tắc. Ông Herzog bắt đầu tham vấn các đảng từ thứ Tư, gặp các đảng theo thứ tự quy mô tăng dần và kết thúc bằng các cuộc gặp riêng với đảng Yashar của ông Eisenkot và đảng Likud của ông Netanyahu tại dinh thự ở Jerusalem tối thứ Năm. Ông kêu gọi các đảng làm hết sức để tránh một vòng bầu cử mới.
Bất kỳ người nào có lý trí chỉ cần nhìn vào những thách thức an ninh và ngoại giao trước mắt, vào khu vực đang thay đổi xung quanh chúng ta, và nhớ đến những vấn đề đang xé nát chúng ta từ bên trong, là sẽ hiểu rằng một trách nhiệm to lớn đang đặt trên vai chúng ta.
Ông Herzog có thời hạn đến ngày 11/11 để đưa ra quyết định. Truyền thông Israel đưa tin ông từng gợi ý khả năng thành lập một chính phủ đoàn kết gồm cả ông Netanyahu và ông Eisenkot, dù phương án này có thể vấp phải sự phản đối từ cả hai phía.
Cáo buộc gian lận và niềm tin vào dân chủ
Đứng trước nguy cơ mất quyền lực, ông Netanyahu đã dựa vào một cuộc điều tra của giới chức bầu cử về khả năng gian lận phiếu để gieo nghi ngờ về kết quả, cáo buộc các đảng Arab “đánh cắp” lá phiếu. Giới phê bình cho rằng ông và các đồng minh đang tìm cách làm suy yếu kết quả bầu cử, điều ông phủ nhận. Các đồng minh cực hữu của ông, trong đó có Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir, thậm chí kêu gọi bắt giữ và thẩm vấn ngay lập tức lãnh đạo các đảng Arab.
Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel hôm thứ Tư khẳng định tính toàn vẹn của cuộc bầu cử không bị ảnh hưởng. Người đứng đầu ủy ban, Thẩm phán Tòa án Tối cao Noam Sohlberg, kêu gọi các quan chức dân cử bảo vệ niềm tin của công chúng thay vì làm lung lay nó, đồng thời cho rằng tỷ lệ cử tri đi bầu cao, kể cả trong cộng đồng thiểu số Arab, là một điều đáng mừng.
Đây là một mối nguy thực sự. Một trong những nền tảng của dân chủ là sự chuyển giao quyền lực trong hòa bình.
