Thời đại suy vong không niềm vui: Khi sự thụ hưởng trở nên vô vị

Ngày nay, với kết nối Internet cùng một khoản chi tiêu tùy ý, người ta có thể dễ dàng tiếp cận vô số lựa chọn giải trí hấp dẫn: từ mua sắm thời trang, thưởng thức ẩm thực đa dạng giao tận nơi, tới các hoạt động như xem phim khiêu dâm, chơi cờ bạc hay lướt mạng xã hội vô tận với những hình ảnh màu sắc đầy mê hoặc. Thậm chí, một số còn tìm đến chatbot để được an ủi, cảm giác mình là người đặc biệt nhất trong hàng triệu người dùng. Song, dù nhiều sự lựa chọn là vậy, cảm giác trống rỗng và chán nản lại lan rộng, khi sự kích thích quá mức song hành cùng sự nhàm chán kéo dài. Đây chính là hiện tượng được gọi là “thời đại suy vong không niềm vui”.

Khái niệm suy vong gắn liền với sự suy thoái văn hóa trong bối cảnh thịnh vượng từng xuất hiện từ thời Hy Lạp và La Mã cổ đại. Ví dụ như hoàng đế La Mã Elagabalus phục vụ món óc chim hồng hạc cháy, trang trí thức ăn bằng ngọc trai, hay truyền thuyết về Nero với những cảnh giết người kinh hoàng. Sự thái quá trong lối sống này thường bị xem là dấu hiệu xuống cấp văn hóa, phản ánh sự sa sút các chuẩn mực và lý tưởng xã hội.

Sự phê phán suy vong thường đến từ các nhà bảo thủ chính trị, như cây bút Ross Douthat hay tỷ phú Peter Thiel, những người cáo buộc sự đình trệ văn hóa và kinh tế ở khu vực phương Tây. Thậm chí, nhà văn JD Vance ví nước Mỹ như một “nền văn minh vĩ đại” đang xuống cấp. Tuy nhiên, một số lý thuyết gia cánh tả cũng lo ngại xã hội giàu có hiện đại lâm vào trạng thái tê liệt, khi tương lai dần bị “hủy bỏ chậm rãi”, theo nhà lý luận Italia Franco Berardi.