Tín ngưỡng về nhật thực và sự giới hạn hành động ở nhiều nền văn hóa

Nhật thực từ lâu được xem là một hiện tượng thiên văn khiến nhiều người lo lắng và đặt ra các quy tắc ứng xử trong những khoảnh khắc kỳ lạ khi mặt trời bị che khuất. Nhiều nền văn hóa truyền thống coi đây là dấu hiệu cảnh báo từ vũ trụ, tránh làm đảo lộn trật tự vũ trụ bằng cách hạn chế các hoạt động như cưới hỏi, đi xa, thu hoạch, phẫu thuật và thậm chí việc ăn uống hay quan hệ tình dục.

Quan niệm về quan hệ tình dục và mang thai trong thời kỳ nhật thực

Có một niềm tin chung trong nhiều nền văn hóa rằng việc thụ thai trong lúc nhật thực có thể làm thay đổi kết quả hoặc mang lại hậu quả không tốt cho đứa trẻ. Từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ và châu Đại Dương, những quan niệm về sự ảnh hưởng của nhật thực đang ăn sâu và tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau.

Ở Ấn Độ và Nepal, nhiều truyền thống vẫn xem nhật thực là thời kỳ "ô uế" (sutak) và khuyến cáo tránh các hoạt động thường ngày trong lúc này, bao gồm cả quan hệ tình dục. Niềm tin cho rằng nhật thực có thể gây tác động xấu đến quá trình mang thai hoặc sự phát triển của thai nhi vẫn phổ biến trong cộng đồng.

Niềm tin dân gian và các tín ngưỡng châu Âu

Trong lịch sử châu Âu, nhật thực đôi khi được nhìn nhận như một dấu hiệu báo trước qua các biên niên sử tôn giáo từ thời Trung cổ. Dù trong thế kỷ 19 và 20 vẫn còn nhiều niềm tin dân gian cho rằng trẻ em thụ thai hoặc sinh ra trong thời kỳ nhật thực có thể mang "dấu ấn định mệnh" đặc biệt, có thể là tật môi hở hoặc các vết bớt trên da.

Advertisement300 × 250

Văn bản như "Dictionary of British Folk-Tales" của Katharine Briggs hay các nghiên cứu của nhà nhân chủng học James G. Frazer đều ghi nhận niềm tin về sự dễ tổn thương của thai kỳ trong các thời điểm nhật thực và các biện pháp bảo vệ đi kèm.

Ở Ý, truyền thống từng khuyến cáo phụ nữ mang thai không nên ra đường trong khi có nhật thực để tránh tác động xấu tới thai nhi. Một trong những tín ngưỡng thú vị là nếu ai đó có mụn cóc và một người khác thổi vào trong thời điểm nhật thực, mụn cóc đó sẽ biến mất.

Quan điểm của người Inuit và người bản địa Australia về nhật thực

Truyền thống của người Inuit ở Greenland ghi lại câu chuyện tình yêu giữa Padli (Mặt trăng) và Amarok (Mặt trời), khi cặp đôi vô tình kết hôn mà không biết mình là anh em ruột, rồi "ăn" nhau trong một cảnh tượng tượng trưng. Với họ, sự gặp gỡ của mặt trời và mặt trăng trong nhật thực không phải là điều đáng sợ mà mang ý nghĩa sâu sắc. Từ ngữ "pulamawyuk" được người Inuit dùng để chỉ nhật thực có nghĩa là "một cái bên trong cái kia".

Ở cộng đồng người bản địa Australia, theo nhà nhân chủng học A. P. Elkin, nhật thực được xem là sự can thiệp tâm linh vào trật tự trời đất. Mặc dù không có ghi chép về cấm đoán quan hệ tình dục trong thời điểm này, song quan điểm rằng nhật thực đòi hỏi sự điều chỉnh trong hành xử con người được cho là tồn tại.

Tin đồn và niềm tin hiện đại trên mạng xã hội

Người dùng mạng xã hội như TikTok hiện nay tiếp tục truyền tải những quan niệm cũ về nguy cơ khi quan hệ hoặc thụ thai trong nhật thực, cùng với lời khuyên tránh những quyết định quan trọng hay sự thay đổi lớn trong cuộc sống. Mặc dù các nhà khoa học không tìm thấy bằng chứng cụ thể hỗ trợ những niềm tin này, câu chuyện về việc tăng số ca sinh trong thời kỳ nhật thực vẫn được bàn luận rộng rãi, và nhiều cơ sở y tế cũng chuẩn bị kỹ lưỡng cho khả năng này khi có trợ giúp tâm lý cho nhân viên.

Lời khuyên từ khoa học và y học

Vậy quan hệ tình dục trong thời điểm nhật thực có nên tránh? Khoa học và y học hiện đại không thấy có lý do nào để hạn chế hoạt động này. Điều quan trọng hơn là hiểu rằng nhiều niềm tin từ lịch sử và các nền văn hóa khác nhau phản ánh những cách nhìn đa dạng về mối quan hệ giữa con người và vũ trụ trong các thời điểm đặc biệt.

Có thể tùy theo quan điểm cá nhân mà mỗi người quyết định; nhật thực là bóng tối của thiên thể, hoặc có thể là thông điệp đặc biệt của vũ trụ trong vòng vài phút ngắn ngủi.