Bệnh suy đa tạng không chỉ xảy ra với người bệnh nặng mà cả người khỏe mạnh tại Singapore

Các bác sĩ Singapore nhấn mạnh rằng suy đa tạng không chỉ là biến chứng của những bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch mà ngay cả những người khỏe mạnh cũng có thể mắc phải. Đây là hậu quả của những tình huống y tế cấp cứu nghiêm trọng bao gồm chấn thương do tai nạn giao thông, bỏng nặng hoặc ngộ độc trầm trọng. Các triệu chứng phát triển nhanh chóng, khiến các cơ quan quan trọng của cơ thể mất khả năng điều hòa và bắt đầu suy yếu dần.

Tiến sĩ Glenn Bonney, bác sĩ phẫu thuật tổng quát tại PanAsia Surgery, cho biết cơ thể phản ứng bằng cách kích hoạt phản ứng viêm nhằm bảo vệ và sửa chữa tổn thương. Tuy nhiên, phản ứng này có thể trở nên quá mức, khi các tế bào bạch cầu được huy động đại trà gây hại cho các cơ quan thiết yếu thay vì bảo vệ chúng.

Ông Andrew Hong Choon Chiet, trưởng bộ phận phẫu thuật chi dưới tại Bệnh viện Đại học Quốc gia Singapore (NUH), phân tích khi xảy ra suy đa tạng ở bệnh nhân gãy xương như gãy mắt cá chân, thì thường kết hợp nhiều yếu tố nguy cơ chứ không phải chỉ do chấn thương xương đơn thuần. Những yếu tố này bao gồm tổn thương nghiêm trọng đang điều trị trong phòng chăm sóc tích cực, mất máu lớn, nhiễm trùng lan rộng gây nhiễm độc huyết, thuyên tắc mạch máu sâu dẫn đến tắc mạch phổi.

Phẫu thuật có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối, nhưng nguyên nhân còn bao gồm chấn thương, yếu tố cá nhân, hạn chế vận động và các bệnh nền đã có từ trước. Ông Teo Li-Tserng, Giám đốc Trung tâm Chấn thương Bệnh viện Tan Tock Seng, bổ sung việc sử dụng steroid, thuốc ức chế miễn dịch hay một số loại thực phẩm chức năng và thuốc cổ truyền cũng có thể làm tăng rủi ro phát triển suy đa tạng ở những người vốn khỏe mạnh.

Một ca điển hình được nhắc đến là trường hợp của một cựu tiếp viên hàng không Singapore Airlines tử vong đột ngột ngày 9/7, khoảng hai tuần sau khi cô bị trượt ngã và gãy mắt cá chân. Sau phẫu thuật ngày 30/6 có vẻ đang hồi phục tốt, cô đột ngột ngưng thở và không thể cứu sống được.

Nguyên nhân tử vong là suy đa tạng do thuyên tắc phổi, tức là tắc nghẽn động mạch phổi do cục máu đông thường hình thành tại tĩnh mạch sâu. Tiến sĩ Muhd Farhan Mohd Fadil, trưởng khoa phẫu thuật chỉnh hình bệnh viện Tan Tock Seng, cho biết phẫu thuật không gây ra thuyên tắc phổi nhưng chấn thương và thời gian bất động làm tăng nguy cơ này. Nếu cục máu đông lớn, suy đa tạng có thể diễn tiến chỉ trong một ngày.

Cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu quan trọng, ngăn cung cấp oxy và chất dinh dưỡng, dẫn đến phản ứng viêm toàn thân và gây suy đa tạng nhanh chóng. Khi nghi ngờ thuyên tắc phổi, bác sĩ cần tiến hành chụp CT mạch phổi khẩn cấp để xác nhận. Trường hợp cục máu đông to được loại bỏ bằng kỹ thuật catheter chuyên biệt hoặc phẫu thuật và điều trị chống đông sau đó. Nếu cục máu nhỏ hơn, dùng thuốc chống đông để ngăn ngừa hình thành huyết khối và giảm áp lực lên tim, phổi.

Nhiễm trùng huyết (sepsis) được xem là nguyên nhân chính gây suy đa tạng kể cả ở người khỏe mạnh, thường bắt nguồn từ những nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc tổn thương da. Tại Singapore, khoảng 15 trong 1.000 bệnh nhân nhập viện mắc phải sepsis, góp phần vào khoảng 5.000 ca tử vong hàng năm. Tỷ lệ tử vong do sepsis chiếm 17-20% tổng số ca tử vong trong nước.

Tiến sĩ Glenn Bonney cảnh báo các triệu chứng sepsis có thể giống như các bệnh thông thường khác và dễ bị bỏ qua. Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu từ thận hoặc các mô tổn thương, phản ứng viêm gây tổn thương nhanh các cơ quan và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời và tích cực.

Sau suy đa tạng, một số bệnh nhân có thể hồi phục hoàn toàn, nhưng nhiều người khác có thể gặp phải các di chứng lâu dài liên quan đến phổi, tim, thận, hệ thần kinh hoặc khả năng vận động. Bác sĩ Tay Kae Sian từ Bệnh viện Singapore General cho biết, trường hợp gãy xương hở có nhiễm trùng nghiêm trọng khiến vi khuẩn xâm nhập máu và gây ra sepsis, dẫn đến suy đa tạng nhanh chóng và khó chữa trị.

Ông Andrew Hong nhận định quá trình phục hồi có thể kéo dài nhiều tuần hoặc tháng, yêu cầu hồi sức tích cực và theo dõi y tế liên tục. Tiên lượng phụ thuộc nhiều vào độ tuổi, sức khỏe tổng thể và số lượng cơ quan bị ảnh hưởng.

Qua đó, các chuyên gia khuyên người dân cần nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ và đến cơ sở y tế kịp thời để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm này.