Andy Burnham nắm quyền nhờ một cuộc đảo chính chính trị

Andy Burnham vừa trở thành Thủ tướng Anh bằng một bước đi được mô tả như một cuộc đảo chính chống lại Sir Keir Starmer. Ngay khi lên nắm quyền, ông tuyên bố sẽ áp dụng một loạt chính sách mới hoàn toàn khác với những gì được trình bày trong tuyên ngôn của Công đảng cho năm 2024. Điều này đặt ông vào tình thế phải chịu trách nhiệm hiến pháp kêu gọi một cuộc tổng tuyển cử sớm để lấy sự ủy quyền từ nhân dân.

Không chỉ là nghĩa vụ chính trị, việc tổ chức bầu cử còn mang lại lợi ích lớn cho Burnham. Hiện tại, phong độ phổ biến của ông, được gọi là "sức bật Burnham", được cho là đang ở đỉnh cao nhưng dự kiến sẽ nhanh chóng suy giảm trong vài tháng tới. Do đó, ông cần tận dụng cơ hội để ra xin phiếu trước khi lòng tin của cử tri xuống thấp.

Chưa rõ Burnham có đủ dũng khí để gọi bầu cử?

Andy Burnham, người từng học tiếng Anh tại Đại học Cambridge, hẳn quen thuộc câu nói nổi tiếng trong vở Julius Caesar của Shakespeare: "Có một dòng nước trong công việc của con người, khi nắm bắt được sẽ dẫn đến vận may, nếu bỏ lỡ, cả cuộc đời sẽ gắn liền với thất bại và khốn khó." Tuy nhiên, nhiều bình luận nghi ngờ ông có đủ can đảm để nắm bắt cơ hội lần này.

Một phần do Burnham có thể lo ngại rủi ro của bầu cử quá lớn. Ông hiện sở hữu một đa số ghế lớn trong Quốc hội với hơn 150 đại biểu, việc tổ chức bầu cử sớm có nguy cơ mất số đa số này. Nhiều nghị sĩ Labour cũng ngần ngại bầu cử vì có thể mất ghế, thậm chí nếu đảng thắng thì họ cũng không tránh khỏi thua cuộc ở nhiều khu vực.

Mối nguy trở về những năm 1970

Bất chấp những rủi ro, ý định đưa đất nước trở lại thời kỳ khó khăn của thập niên 1970 vẫn đeo bám Burnham. Theo khảo sát của Survation được đăng trên Daily Mail, có đến 51% cử tri muốn tổ chức bầu cử trong năm nay để xác nhận quyền lãnh đạo của ông.

Advertisement300 × 250

Một cuộc khảo sát khác bởi Find Out Now cũng cho thấy 47% người được hỏi ủng hộ việc Burnham tổ chức bầu cử để hợp pháp hóa các chính sách mới.

Người dân sẽ phản ứng ra sao nếu Burnham cố tình không tổ chức bầu cử mà vẫn áp dụng các chính sách chưa từng được đảng Labour hoặc cử tri thông qua? Chắc chắn sẽ có sự phản đối mạnh mẽ từ công chúng vì họ không thể chấp nhận việc một thủ tướng tự ý thực hiện những thay đổi lớn không dựa trên sự ủy quyền từ cuộc bầu cử toàn quốc.

Những chính sách mới và những cam kết bị phá vỡ

Nhiều giả thuyết được đưa ra rằng chính quyền Burnham có thể sẽ tăng thuế thu nhập cao nhất từ 45% lên 50%, vi phạm cam kết của Labour năm 2024 không tăng các mức thuế cơ bản, thuế cao hay thuế bổ sung. Ngoài ra, dự kiến việc đẩy nhanh khai thác dầu khí tại Biển Bắc cũng sẽ được thực hiện, trong khi đây là lĩnh vực mà Labour từng hứa hẹn sẽ không mở rộng.

Các chính sách khác có thể bao gồm thuế tài sản mới, xây dựng nhà ở xã hội quy mô lớn chưa từng có kể từ đầu thập niên 1950 và quốc hữu hóa các ngành mới tư nhân hóa, ví dụ như các công ty cung cấp nước có thể ngốn đến 100 tỷ bảng Anh. Chính quyền đang phải chi ngay 2 tỷ bảng để xử lý vấn đề công ty Thames Water, chưa kể những khoản chi lớn sẽ tiếp tục phát sinh.

Thách thức tài chính và nguy cơ thất bại

Burnham sẽ phải đối mặt với thâm hụt tài chính nghiêm trọng do kế hoạch chi tiêu lớn không có nguồn thu bù đắp. Bộ trưởng tài chính chưa được công bố sẽ phải tìm thêm ngân sách trong bối cảnh các thị trường trái phiếu có thể phản ứng tiêu cực. Gói dự trữ tài chính 22 tỷ bảng từ thời Rachel Reeves gần như sẽ cạn kiệt với các cam kết mới.

Chưa kể các tin đồn về vai trò mới của Angela Rayner phụ trách hệ thống y tế và chăm sóc xã hội cũng đặt thêm áp lực tài khóa. Trong khi đó, Burnham còn hứa giảm giá năng lượng và tăng khả năng chi trả của người dân mà không đề cập đến chuyện giảm chi tiêu công hay thu hẹp phúc lợi xã hội tăng cao.

Lợi ích chính trị và áp lực tổ chức bầu cử

Burnham có lẽ nên cân nhắc tổ chức bầu cử ngay khi các đối thủ như Reform UK đang yếu đi do các bê bối tài chính và trước khi đảng Bảo thủ lấy lại thế lực chính trị. Cuộc bầu cử sẽ giúp ông có được sự ủy quyền rõ ràng cho chính sách mới và tránh việc bị lên án là người chiếm đoạt quyền lực một cách không chính đáng.

Tuy nhiên, những phân tích đều nghi ngờ ông thiếu dũng khí để thực hiện bước đi này, giống như cựu Thủ tướng Gordon Brown khi lên thay Tony Blair năm 2007 mà không tổ chức bầu cử. Điều đó khiến Brown đánh mất sự ủng hộ và thất bại năm 2010.

Burnham nếu không kêu gọi bầu cử, sẽ không chỉ thất bại chính trị mà còn kéo theo sự chia rẽ sâu sắc và mất niềm tin trong xã hội Anh.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Andy Burnham lên nắm quyền sau khi loại bỏ Keir Starmer và áp dụng chính sách mới chưa có trong chương trình năm 2024 của Labour.
  • Ông cần tổ chức bầu cử sớm để lấy sự đồng thuận và tránh mất uy tín trước khi sự ủng hộ giảm sút.
  • Khảo sát cho thấy đa số cử tri đề xuất bầu cử để xác thực chính sách mới của Burnham.
  • Kế hoạch tài chính của chính phủ Burnham đối mặt thâm hụt lớn, với nhiều cam kết chi tiêu chưa có nguồn thu bù đắp.
  • Nếu không tổ chức bầu cử, Burnham có thể gây chia rẽ sâu sắc hơn cho nước Anh và mất quyền lực.

Đăng ký bản tin QMVN