WHO cảnh báo bệnh hô hấp gia tăng mạnh ở Gaza khi mưa lũ mùa đông nhấn chìm hàng chục nghìn lều trại và điều tồi tệ nhất vẫn còn phía trước
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm thứ Sáu 13/11 cảnh báo các bệnh đường hô hấp đang gia tăng mạnh tại Dải Gaza, và tình hình được dự báo sẽ còn xấu hơn sau khi những trận mưa lớn làm ngập hàng chục nghìn lều trại của người Palestine phải di tản. Theo bác sĩ Reinhilde Van De Weerdt, đại diện WHO tại Lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, số ca nhiễm trùng hô hấp cấp tính đã cao hơn 33.000 ca so với cùng kỳ năm ngoái và hiện chiếm 11% tổng số lượt khám bệnh. Điều kiện sống tồi tệ và tình trạng quá tải đang thúc đẩy lây nhiễm, khi dân số Gaza bị dồn vào một khu vực ngày càng thu hẹp sau khi quân đội Israel mở rộng “Đường Vàng” – ranh giới được thiết lập theo thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian. Quân đội Israel bác bỏ cáo buộc cố ý thu hẹp không gian của dân thường. Gần một triệu người di tản đang sống ở những khu vực dễ bị ngập lụt, và WHO kêu gọi khẩn cấp cho phép đưa thiết bị xét nghiệm vào Gaza để ngăn chặn các ổ dịch.
Tiếng Nói QUANG MINH·3 phút đọc · 6 phút nghe·15 tháng 11 2026, 21:17 GMT+7·
Ảnh minh hoạ do AI tạo
Những con số báo động
Phát biểu với các phóng viên tại Geneva qua kết nối từ Jerusalem, bác sĩ Van De Weerdt nhấn mạnh rằng áp lực lên hệ thống y tế đã hiện rõ qua số liệu:
Các con số đã cho thấy áp lực. Số ca nhiễm trùng hô hấp cấp tính cao hơn 33.000 ca so với cùng thời điểm năm ngoái.
Theo WHO, nhiễm trùng hô hấp hiện chiếm 11% tổng số lượt khám, và thời tiết lạnh, lũ lụt, nơi trú ẩn quá tải cùng điều kiện thông gió kém sẽ còn đẩy tỷ lệ này lên cao hơn.
Advertisement
300 × 250
Bà giải thích rằng việc người dân phải sống trong những điều kiện chật chội hơn khiến virus dễ lây lan từ người sang người.
Mưa lũ và những túp lều mong manh
Chỉ vài ngày mưa đầu mùa đã phơi bày sự mong manh của cuộc sống trong lều trại. Theo WHO, gần một triệu người di tản tại Gaza đang sống ở những khu vực dễ bị ngập lụt, trong đó 400.000 người ở những địa điểm được xem là có nguy cơ cực kỳ cao.
Thật sốc khi chỉ vài ngày mưa đã cho chúng tôi thấy những tháng tới sẽ ra sao. Và mùa đông thậm chí còn chưa thực sự bắt đầu. Điều tồi tệ nhất thực sự vẫn còn ở phía trước.
WHO cho biết lũ lụt làm tăng nguy cơ nguồn nước bị ô nhiễm, nước tù đọng tạo thêm nơi sinh sản cho muỗi và côn trùng gây hại, còn độ ẩm thúc đẩy nấm mốc và vi khuẩn – những tác nhân chính gây nhiễm trùng hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
“Đường Vàng” và tranh cãi về không gian sống
WHO cho rằng tình trạng quá tải trở nên trầm trọng hơn khi quân đội Israel mở rộng quyền kiểm soát bằng cách đẩy “Đường Vàng” – ranh giới được thiết lập theo thỏa thuận ngừng bắn tháng 10 – tiến sâu hơn. Quân đội Israel nói với Reuters rằng Đường Vàng nhằm bảo vệ dân thường và binh sĩ Israel trước các mối đe dọa, và mọi điều chỉnh vị trí đều tuân theo thỏa thuận ngừng bắn và luật pháp quốc tế, không nhằm gây hại cho dân thường.
IDF bác bỏ hoàn toàn cáo buộc rằng họ hoạt động nhằm cố ý thu hẹp khu vực dành cho dân thường ở Dải Gaza.
COGAT, cơ quan quân sự Israel điều phối viện trợ, cho biết hơn 93.000 lều và hơn 8.600 xe tải chở bạt, chăn và quần áo mùa đông đã vào Gaza kể từ khi Hội đồng Hòa bình, các cơ quan Liên Hợp Quốc và tổ chức phi chính phủ khởi động kế hoạch chuẩn bị mùa đông. Cơ quan này cũng cho biết thiết bị phục vụ tái thiết Gaza chỉ được phép đưa vào sau khi Hamas bị giải giáp hoàn toàn.
Cuộc chạy đua với các ổ dịch
Dù phần lớn thuốc men đang vào được Gaza, WHO cho biết họ gặp khó khăn trong việc đưa vào các vật tư phòng thí nghiệm – thứ thiết yếu để chẩn đoán bệnh nhân trước khi điều trị. Bác sĩ Van De Weerdt kêu gọi:
Để ngăn chặn các ổ dịch, chúng tôi thực sự kêu gọi cho phép thiết bị phòng thí nghiệm vào Gaza ngay hôm nay, để tránh một thảm họa y tế công cộng chồng lên một thảm họa.
Đáp lại, COGAT cho biết Israel đã tạo điều kiện cho tất cả các loại thuốc mà các tổ chức viện trợ quốc tế yêu cầu và không từ chối yêu cầu nào, đồng thời máy chụp X-quang, máy tạo oxy, pin, máy phát điện và các thiết bị khác đã được đưa vào Gaza. Tuần trước, cơ quan này cũng cho biết đã tăng cường nỗ lực cải thiện điều kiện vệ sinh trước mùa mưa, phối hợp với các tổ chức quốc tế.
BỐI CẢNH SỰ KIỆN
Hành trình dẫn đến mùa đông khắc nghiệt này bắt đầu từ thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực ngày 10/10/2025 theo kế hoạch hòa bình 20 điểm của Tổng thống Donald Trump. Đường Vàng ban đầu để lại khoảng 53% lãnh thổ Gaza dưới sự kiểm soát quân sự của Israel. Từ đó đến nay, ranh giới này nhiều lần dịch chuyển; theo Al Jazeera, Israel hiện hạn chế quyền tiếp cận khoảng 65% lãnh thổ, trong khi khoảng 2,1 triệu người bị dồn vào phần còn lại.
Trận mưa lớn bắt đầu từ tối 6/11 đã gây ngập lụt diện rộng và làm sập nhiều tòa nhà bị hư hại, theo OCHA. Tổ chức Cứu trợ Quốc tế (IRC) cho biết khoảng 26.000 hộ gia đình bị ngập lều trại, và nhiều gia đình đang đối mặt mùa đông thứ tư trong lều – loại lều thường chỉ được thiết kế dùng khoảng sáu tháng. Nhóm điều phối nơi trú ẩn ước tính vẫn cần khoảng 121.000 lều và 561.000 tấm bạt.
Các tổ chức nhân đạo kêu gọi Israel phê duyệt thêm vật tư, từ đồ dùng trú ẩn đến phụ tùng và máy móc hạng nặng; phía Israel khẳng định đã tạo điều kiện cho hàng viện trợ và gắn việc tái thiết với điều kiện Hamas giải giáp. Mấu chốt nằm ở chỗ khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn cung đang được đo bằng sức khỏe của những người dễ tổn thương nhất.
Những điều bổ ích
Một mái che không chỉ chắn mưa, mà còn là tấm khiên đầu tiên bảo vệ sức khỏe.
Phòng bệnh từ hôm nay luôn rẻ hơn chữa một trận dịch ngày mai.
Khi không gian sống bị thu hẹp, nhân phẩm cũng cần được mở rộng bảo vệ.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.