Địa điểm và ý nghĩa kỷ niệm
Tại sân trong Bendlerblock, Karin Prien, Bộ trưởng Gia đình Đức thuộc đảng CDU, đứng dưới chiếc ô màu đen để kể về câu chuyện của ông nội bà. Trước bài phát biểu vào ngày tưởng niệm chống chủ nghĩa Quốc xã, bà cúi đầu trước tấm biển tưởng nhớ việc xử tử Claus Schenk Graf von Stauffenberg và các đồng chí Ludwig Beck, Friedrich Olbricht, Albrecht Ritter Mertz von Quirnheim cùng Werner von Haeften. Tay phải của bà đặt lên tim, thể hiện sự kính trọng sâu sắc với những người anh hùng đã hy sinh. Bà chia sẻ cảm xúc được phát biểu tại nơi đây, đồng thời nhấn mạnh vai trò của bà không chỉ là một bộ trưởng mà còn là người kế thừa từ nạn nhân Holocaust.
Thử thách thất bại của vụ ám sát Hitler
Cách đây 82 năm, âm mưu ám sát Adolf Hitler do Stauffenberg tổ chức gần như thành công, nhưng cuối cùng đã thất bại. Tại trụ sở chính quyền quốc xã Wolfsschanze ở Đông Phổ, Stauffenberg đã đặt một quả bom dưới bàn họp với mục đích tiêu diệt Hitler trong cuộc họp. Đây là bước đầu tiên của kế hoạch lật đổ mang tên "Chiến dịch Valkyrie". Tuy nhiên, chỉ một quả bom được kích hoạt do thời gian hạn chế và vị trí đặt bom cũng làm giảm hiệu quả phát nổ vì chiếc bàn gỗ sồi và cửa sổ mở rộng. Hitler sống sót. Stauffenberg trở về Berlin nhưng bị hành quyết ngay trong đêm ngày hôm đó tại Bendlerblock, nơi Bộ Tổng tham mưu Quân đội từng đặt trụ sở và cũng là nơi khởi nguồn phong trào kháng chiến.
Ý nghĩa phong trào kháng chiến đối với gia đình và xã hội
Tại Bendlerblock, Karin Prien nhấn mạnh rằng phong trào kháng chiến đóng vai trò sống còn đối với gia đình bà và là điều kiện quan trọng để gây dựng lại niềm tin tại Đức sau chiến tranh. Bà kể về ông nội Hans Kraus, một người Do Thái, may mắn sống sót qua Holocaust nhờ sự giúp đỡ của những người anh hùng thầm lặng.
Hans Kraus quan niệm rằng không tồn tại một tội lỗi tập thể của người Đức, mà mỗi cá nhân phải chịu trách nhiệm cho hành động của mình. "Mỗi người đều phải chịu trách nhiệm cho những gì mình làm. Cá nhân làm nên sự khác biệt," bà trích dẫn lời ông.
Phong trào kháng chiến đa dạng và tôn vinh những người âm thầm
Karin Prien khẳng định rằng phong trào kháng chiến chống chủ nghĩa Quốc xã bao gồm nhiều nhóm xã hội khác nhau. Ngày tưởng niệm không chỉ tôn vinh sự can đảm của Stauffenberg cùng khoảng 200 đồng minh, mà còn lưu giữ ký ức về những người âm thầm phản kháng dù là thiểu số. Bà kể về Hilde Coppi, thành viên mạng lưới kháng chiến Rote Kapelle, người đã tham gia các hoạt động phản kháng và thông báo tình hình các tù nhân chiến tranh Đức ở Nga khi tin tức được phát trên đài phát thanh Moscow. Năm 1942, bà sinh con tại nhà tù phụ nữ Berlin Barnimstraße. "Hành động của bà không phải lúc nào cũng ồn ào hay nổi bật, nhưng chính điều đó đã tạo nên sự khác biệt," bà nói. Hilde Coppi bị hành quyết năm 1943.
Những thách thức của nền dân chủ hiện đại
Chuyển sang hiện tại, Karin Prien cảnh báo rằng nền dân chủ không biến mất đột ngột mà bị phá hủy dần dần khi thái độ thờ ơ, không chịu nhận trách nhiệm gia tăng. Đặc biệt tại các vùng nông thôn và khu vực kém phát triển kinh tế, cần có những không gian để mọi người gặp gỡ dù có quan điểm khác biệt. Tuy nhiên, Bộ Gia đình của bà vừa quyết định cắt giảm ngân sách chương trình "Sống với dân chủ" khoảng 36 triệu euro và thay đổi trọng tâm hỗ trợ.
Phản ứng trước sự tham gia của AfD tại lễ tưởng niệm
Mối quan ngại ngày càng tăng đối với đảng AfD được thể hiện rõ nét qua một bài viết đăng trên Frankfurter Allgemeine Zeitung, do các hậu duệ của những người kháng chiến và ông Robert von Steinau-Steinrück, Giám đốc Quỹ 20 tháng 7 năm 1944 ký. Họ lên án lối nói chuyện dân túy của AfD, cho rằng đảng này làm xấu đi bầu không khí chính trị khi nối lại những tư tưởng Quốc xã và Chủ nghĩa Đông Đức từng bị lên án.
Tại lễ tưởng niệm ở Bendlerblock, Tobias Korenke, cháu bảy của Dietrich Bonhoeffer, từng cố gắng loại bỏ vòng hoa của AfD đặt tại đây, như được ghi lại trong ảnh của hãng thông tấn Đức dpa. Ông bày tỏ sự phẫn nộ sâu sắc vì AfD được phép tham gia lễ tưởng niệm và cho biết sẽ không chấp nhận điều đó.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Âm mưu ám sát Hitler năm 1944 dù thất bại, thể hiện tinh thần dấn thân của phong trào kháng chiến Đức chống chủ nghĩa Quốc xã.
- Mỗi cá nhân đều phải chịu trách nhiệm cho hành động của mình, cá nhân có thể tạo ra sự khác biệt lớn lao.
- Phong trào kháng chiến kết nối nhiều nhóm xã hội khác nhau và tôn vinh những người âm thầm đấu tranh.
- Nền dân chủ có thể bị suy yếu dần bởi sự thờ ơ và thiếu trách nhiệm của người dân.
- Sự hiện diện của đảng AfD tại các sự kiện tưởng niệm kháng chiến làm dấy lên lo ngại và phản ứng từ các hậu duệ kháng chiến.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







