Sau gần tám năm theo đuổi qua nhiều tầng tố tụng, chính phủ Hàn Quốc đã quyết định dừng lại. Bộ Tư pháp thông báo hôm thứ Tư (28/10) rằng Seoul sẽ chấp nhận phán quyết trọng tài quốc tế có lợi cho quỹ đầu cơ Mỹ Elliott Investment Management trong vụ sáp nhập hai công ty thuộc tập đoàn Samsung năm 2015.
Theo đó, chính phủ sẽ không nộp đơn kiện đòi hủy phán quyết được đưa ra hồi tháng trước. Phán quyết này yêu cầu Hàn Quốc trả 48,49 triệu USD tiền bồi thường thiệt hại, cộng thêm tiền lãi và các chi phí khác. Theo thông tin từ phía Elliott, tổng số tiền vào khoảng 113 triệu USD, tương đương khoảng 153 tỷ won.
Gốc rễ từ thương vụ sáp nhập năm 2015
Năm 2015, Samsung C&T sáp nhập với Cheil Industries, một bước đi được nhiều người xem là then chốt trong quá trình chuyển giao quyền lực trong tập đoàn từ chủ tịch Lee Kun-hee sang con trai Lee Jae-yong. Elliott, khi đó là cổ đông thiểu số của Samsung C&T, phản đối vì cho rằng tỷ lệ sáp nhập gây thiệt hại cho cổ đông của công ty này.
Thương vụ vẫn được thông qua, với lá phiếu quyết định của Quỹ Hưu trí Quốc gia (NPS), cổ đông lớn nhất của Samsung C&T. Năm 2018, Elliott khởi kiện chính phủ Hàn Quốc ra trọng tài quốc tế theo Hiệp định Thương mại tự do Hàn Quốc – Mỹ, đòi bồi thường khoảng 770 triệu USD và lập luận rằng chính phủ đã can thiệp không công bằng để thúc đẩy thương vụ được phê duyệt.
Một cuộc giằng co pháp lý nhiều vòng
Năm 2023, hội đồng trọng tài lần đầu ra phán quyết có lợi cho Elliott, buộc Hàn Quốc bồi thường 48,49 triệu USD, chưa đến một phần mười số tiền quỹ này yêu cầu. Không chấp nhận, chính phủ Hàn Quốc đưa vụ việc lên Tòa án Tối cao London.
Đầu năm nay, tòa án Anh đã đứng về phía Seoul ở một điểm quan trọng khi cho rằng NPS không thể được coi là một cơ quan nhà nước, rồi trả hồ sơ về hội đồng trọng tài để xem xét lại. Đó từng được xem là một tia hy vọng cho phía Hàn Quốc.
Tuy nhiên, trong phán quyết đưa ra lại ngày 30/9, cũng chính ba trọng tài viên ấy tiếp tục kết luận có mối quan hệ nhân quả giữa việc chính phủ can thiệp để thương vụ được thông qua và thiệt hại của Elliott, giữ nguyên mức bồi thường như năm 2023.
Chúng tôi sẽ phân tích phán quyết cùng các bộ ngành liên quan, các công ty luật đại diện cho chính phủ và chuyên gia bên ngoài, và sẽ nỗ lực hết sức để thực hiện các biện pháp tiếp theo cần thiết.
Dừng lại để cắt lỗ
Bộ Tư pháp không giải thích chi tiết lý do không tiếp tục kháng cáo. Tuy nhiên, khi tòa án Anh đã từng chỉ ra lỗ hổng mà hội đồng trọng tài vẫn đi đến cùng một kết luận, việc theo đuổi thêm một vòng kiện tụng có thể chỉ khiến tiền lãi và chi phí pháp lý tiếp tục cộng dồn.
Mặt khác, khoản bồi thường cuối cùng vẫn được chi trả từ ngân sách nhà nước, tức tiền thuế của người dân. Câu hỏi ai phải chịu trách nhiệm cho những quyết định năm 2015 vì vậy có thể tiếp tục được đặt ra. Phía Elliott thì coi kết quả là sự xác nhận cho lập luận mà họ theo đuổi suốt nhiều năm. Song song đó, một quỹ Mỹ khác là Mason Capital cũng theo đuổi vụ kiện tương tự liên quan đến cùng thương vụ.
Vụ Elliott vì thế để lại một bài học đắt giá: khi nhà nước can thiệp vào quyết định của doanh nghiệp, cái giá có thể phải trả sau nhiều năm, không chỉ ở tòa án trong nước mà cả trên các diễn đàn pháp lý quốc tế.

















