Tình hình thừa cân, béo phì ở thanh thiếu niên Mexico ngày càng nghiêm trọng

Nghiên cứu "Tác động thần kinh nhận thức của béo phì tuổi vị thành niên: Các phương pháp thực nghiệm và lâm sàng" do các tiến sĩ Gustavo Pacheco López và Guillaume Ferreira thực hiện đã công bố số liệu cho thấy tình trạng thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên Mexico trong độ tuổi từ 10 đến 19 liên tục gia tăng qua các năm. Cụ thể, tỷ lệ này đã tăng từ 32,2% năm 2006 lên 34,9% năm 2012, tiếp tục đạt 38,4% năm 2018 và lên tới 40,4% vào năm 2023.

Tiến sĩ Gustavo Pacheco López, hiệu trưởng Đại học Tự trị Đô thị (UAM) đồng thời là nhà nghiên cứu lĩnh vực thần kinh học, đã trình bày kết quả này tại Hội nghị Quốc tế về Béo phì 2026 tổ chức tại thành phố Mexico trong tháng 7. Ông nhấn mạnh, giai đoạn thanh thiếu niên không chỉ là thời kỳ chuyển giao quan trọng của sự phát triển thần kinh mà còn là “cửa sổ nhạy cảm” với các ảnh hưởng môi trường, như chế độ ăn uống không phù hợp.

Ảnh hưởng của béo phì đến chức năng nhận thức ở thanh thiếu niên

Trong nghiên cứu với sự tham gia của 121 thanh thiếu niên từ 12 đến 17 tuổi tại Mexico City, các nhà khoa học đã đánh giá chỉ số khối cơ thể (BMI), khả năng ghi nhớ không gian và verbal, hành vi ăn uống cũng như các triệu chứng liên quan đến rối loạn ăn uống.

Kết quả cho thấy người có tình trạng thừa cân hoặc béo phì có mức độ biểu hiện các rối loạn hành vi ăn uống cao hơn và thể hiện kém hơn trong các bài kiểm tra về trí nhớ làm việc và trí nhớ lời nói so với nhóm bình thường.

Advertisement300 × 250

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc họ kém thông minh hơn mà là họ gặp khó khăn trong việc giữ lại, xử lý và khai thác thông tin trong các tình huống cần sự tập trung nhận thức cao.

Tính khả thi của việc phục hồi chức năng nhận thức thông qua can thiệp dinh dưỡng và vận động

Nghiên cứu chỉ ra rằng các khiếm khuyết về nhận thức do chế độ ăn không lành mạnh gây ra là có thể được đảo ngược trong giai đoạn thanh thiếu niên. Não bộ trong tuổi này vẫn ở trạng thái linh hoạt cao cho phép các can thiệp về dinh dưỡng và thể chất mang lại hiệu quả tích cực.

Các tổn thương nhận thức có nguyên nhân từ sự rối loạn hoạt động của các vùng não như hệ trục hải mã - hạch hạnh nhân, những khu vực đảm nhận nhiệm vụ học tập, trí nhớ và xử lý cảm xúc.

Đáng chú ý, dữ liệu nghiên cứu còn cho thấy, 38% thanh thiếu niên béo phì tham gia nghiên cứu đã giảm cân về trạng thái thừa cân, 48% người thừa cân giảm về mức cân nặng bình thường, và 75% nhóm cân nặng bình thường duy trì được trạng thái này trong suốt quá trình nghiên cứu.

Ý nghĩa của nghiên cứu với sức khỏe cộng đồng

Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và cân nặng phù hợp trong giai đoạn thanh thiếu niên để bảo vệ não bộ phát triển bình thường cũng như duy trì khả năng nhận thức và học tập.

Chuyên gia Gustavo Pacheco López cũng cảnh báo rằng mặc dù trước đây mọi người thường tập trung vào 1000 ngày đầu đời như khoảng thời gian vàng cho phát triển não bộ, nhưng hiện tại cần quan tâm đúng mức đến giai đoạn thanh thiếu niên như một thời điểm nhạy cảm không kém đối với ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường, đặc biệt là chế độ ăn uống.

Việc can thiệp dinh dưỡng và tăng cường vận động thể chất cho thanh thiếu niên không chỉ giúp cải thiện về mặt thể chất mà còn có thể đóng góp tích cực vào sự phát triển nhận thức lâu dài.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Tỷ lệ thừa cân, béo phì ở thanh thiếu niên Mexico tăng liên tục trong gần hai thập kỷ qua.
  • Béo phì ảnh hưởng tiêu cực đến trí nhớ làm việc và khả năng xử lý thông tin của thanh thiếu niên.
  • Giai đoạn thanh thiếu niên là thời kỳ nhạy cảm của não bộ với chế độ ăn uống và môi trường.
  • Các khiếm khuyết nhận thức do béo phì gây ra có thể được cải thiện thông qua dinh dưỡng và tập luyện.
  • Nghiên cứu chỉ ra rối loạn hoạt động của hệ trục hải mã - hạch hạnh nhân là nguyên nhân gây tổn hại nhận thức.

Đăng ký bản tin QMVN