Quan điểm từ London: một nhà bình luận Anh kêu gọi phương Tây bảo vệ bầu trời Ukraine và “lật bài ngửa” với Putin

Theo ông Sam Kiley, những đau thương mà Ukraine đang gánh chịu cho thấy Tổng thống Nga Vladimir Putin sẵn sàng đi xa đến đâu để đạt mục tiêu. Tác giả chỉ trích chính quyền Trump đã làm suy yếu hệ thống vũ khí của Kyiv và cho rằng, trước mắt, “phòng thủ quốc gia” của châu Âu nên bao gồm cả việc cân nhắc triển khai lực lượng NATO vào Ukraine để bảo vệ dân thường. Ông dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting tuần này:

Theo tác giả, các hệ thống chống tên lửa hiện có của Ukraine gần như đã cạn kiệt, trong khi hạ tầng năng lượng, đường sắt, công nghiệp nặng và trung tâm dữ liệu đều bị tấn công nhằm bẻ gãy ý chí của người dân. Ông cho rằng một lệnh ngừng bắn đóng băng chiến tuyến hiện tại sẽ là thảm họa với phương Tây, vì Nga sẽ tận dụng thời gian để tái vũ trang và huấn luyện lại lực lượng.

Bài viết dẫn phân tích của ông Justin Bronk, chuyên gia hàng không tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI), về cách đối phó với máy bay không người lái phản lực Geran – phiên bản phát triển từ Shahed, bay tới 500 km/h, mang đầu đạn khoảng 90 kg và thường được phóng theo bầy. Những điểm chính của đề xuất:

Ukraine thực tế đã dùng cả máy bay cánh quạt Yak-52, với xạ thủ ngồi ghế sau, để bắn hạ drone Nga.

Ngày 18/10, Romania cũng phải phóng tên lửa đánh chặn những chiếc drone Geran xâm phạm không phận nước này.

Tác giả cho rằng ngay cả khi không có Mỹ, NATO vẫn vượt trội Nga: có số máy bay gần gấp đôi ở mọi hạng mục, lực lượng hải quân lớn gấp 4,5 lần và số tàu ngầm gần gấp đôi; kinh tế Liên minh châu Âu cộng với Anh đạt hơn 27.000 tỷ USD, gần gấp 10 lần Nga. Dù Nga sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn hơn nhiều so với các thành viên NATO ngoài Mỹ, ông cho rằng Điện Kremlin hiểu rõ logic “hủy diệt lẫn nhau chắc chắn” và sẽ không dùng đến chúng.

Ông nhắc lại các vùng cấm bay từng bảo vệ người Kurd ở Iraq và Kosovo trong thập niên 1990 – 2000, và kết luận rằng châu Âu cần thừa nhận với người dân đã đến lúc “lật bài ngửa” với Putin, thay vì để Ukraine chiến đấu đến người lính cuối cùng.

Quan điểm của ông Kiley không phải là đồng thuận chung. Năm 2022, NATO từng bác bỏ đề nghị thiết lập vùng cấm bay vì lo ngại xung đột trực tiếp với một cường quốc hạt nhân. Moscow nhiều lần cảnh báo bất kỳ lực lượng phương Tây nào tại Ukraine sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp, và mọi quyết định của NATO đều cần sự đồng thuận của các thành viên vốn có quan điểm rất khác nhau.

Trong khi đó, chính quyền Mỹ đang theo đuổi con đường đàm phán: ngày 21/10, đặc phái viên Steve Witkoff gặp ông Putin tại St. Petersburg và Nga đồng ý về nguyên tắc nối lại đàm phán ba bên sau ngày 10/11. Giữa hai lựa chọn – răn đe mạnh mẽ hơn hay ưu tiên ngoại giao – cuộc tranh luận về cách bảo vệ Ukraine và an ninh châu Âu vẫn còn tiếp diễn.