Khám phá rạn san hô sống sót ngoài khơi Benin

Một rạn san hô nằm ở vùng nước sâu hơn 50 mét ngoài khơi bờ biển Tây Phi, từng bị đánh giá là đã chết trong vòng hơn sáu thập kỷ, mới đây đã được nhóm nghiên cứu dự án Coral Reefs Rediscovering and Exploration Benin (COREB) phát hiện còn sống và phát triển mạnh mẽ. Rạn san hô này được khảo sát lần đầu trong những năm 1960 khi các nhà khoa học tìm kiếm vùng đánh bắt cá tiềm năng tại khu vực này. Tuy nhiên, do khu vực nước sâu và thiết bị hạn chế, họ kết luận rạn san hô đã chết và không tiếp tục theo dõi.

Đợt khảo sát hiện đại mới nhất đã ứng dụng công nghệ sonar cùng hệ thống camera sâu áp lực cao của National Geographic Exploration Technology Lab, kết hợp drone dưới nước tích hợp camera HD chiếu sáng, giúp phát hiện chi tiết các khu vực có thể là rạn san hô. Các thiết bị này hoạt động hiệu quả trong điều kiện biển sâu và khó khăn với chi phí thấp, mang lại hình ảnh sắc nét về đáy biển.

Chi tiết công nghệ và quá trình khảo sát

Các nhà khoa học đã quét một đoạn dài 11,5 km đáy biển theo dữ liệu lịch sử, dò tìm những tín hiệu âm thanh sonar khả nghi là cấu trúc đá hoặc san hô. Sau khi phát hiện hai dấu hiệu rõ ràng, nhóm triển khai drone và hệ thống camera sâu để ghi hình thực địa.

Advertisement300 × 250

Gérard Zinzindohoué, tác giả chính của nghiên cứu và nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Hải dương học và Sinh vật biển Benin, chia sẻ: “Chuyến khảo sát gặp không ít khó khăn từ thời tiết biển đến vấn đề kỹ thuật và bất định, nhưng khi ngắm được hình ảnh đầu tiên của đáy biển các cấu trúc dường như là rạn san hô hiện ra thì niềm hy vọng xuất hiện mạnh mẽ. Đó là khoảnh khắc phấn khích lẫn không tin nổi vào mắt mình.”

Hệ sinh thái san hô mesophotic đặc biệt

Rạn san hô này thuộc loại hệ sinh thái san hô mesophotic, một dạng rạn san hô phát triển ở độ sâu nhiều hơn so với các rạn san hô thông thường. Dù vẫn cần ánh sáng để tồn tại, nhưng loài san hô mesophotic thích nghi được với điều kiện ánh sáng yếu ở vùng đáy biển sâu.

Các quan sát cho thấy rạn san hô không tạo thành khối liền mạch mà gồm nhiều mảng san hô rải rác trên nền đáy biển. Nhóm nghiên cứu đã xác định được tổng cộng 8 loại san hô và 8 loài cá sinh sống tại đây, bao gồm cá khế Châu Phi vàng, cá lính đen, cá thiên thần Guinée, cá heo Tây Phi, cá bác sĩ Monrovia, cá bướm ba sọc và hai loài cá đuôi gai.

Tầm quan trọng phát hiện và hướng nghiên cứu tiếp theo

Đây là lần đầu tiên hệ sinh thái san hô mesophotic được xác nhận tồn tại trên thềm lục địa vịnh Guinea, mở ra triển vọng nhiều rạn san hô chưa được khám phá khác dọc bờ Tây Phi. Zinzindohoué nhận định: “Khả năng cao còn nhiều rạn san hô chưa được biết đến hoặc bị quên lãng như vậy dọc theo bờ biển Tây Phi, nhưng khoa học cần tiếp tục khảo sát để xác nhận từng phát hiện thay vì đoán già đoán non.”

Nghiên cứu chưa thu thập mẫu vật, nên các loại san hô cụ thể vẫn cần kiểm định thêm. Đồng thời, vẫn chưa rõ rạn san hô này có bị chết thật sự vào thập niên 1960 rồi phục hồi hay do đánh giá sai sót ban đầu.

Theo các tài liệu lịch sử, rạn san hô nhiều khả năng kéo dài khoảng 40 km song song bờ biển, nhưng nhóm nghiên cứu mới chỉ khảo sát một phần nhỏ với số lượng chuyến khảo sát giới hạn. Họ mong muốn có cơ sở tài trợ để thực hiện nghiên cứu lặn biển và lấy mẫu bài bản nhằm hiểu rõ hơn về hệ sinh thái này và sự biến đổi của đại dương ở khu vực.

Nhà khoa học Zinzindohoué đánh giá rằng phát hiện có giá trị lớn trong việc tìm hiểu lịch sử của đại dương vùng này và những thay đổi mà nó đã trải qua trong thời gian dài.

“Đối với tôi, phần thú vị nhất là hiểu được lịch sử rạn san hô và những dấu tích về cách đại dương tại khu vực này đã biến đổi qua hàng nghìn năm. Có thể nói chúng ta mới chỉ bắt đầu đọc một kho tư liệu lưu trữ chưa được khai thác.”

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Rạn san hô dưới sâu ngoài khơi Benin được xác nhận còn sống sau 60 năm được cho là đã chết.
  • Công nghệ sonar và drone dưới nước hiện đại giúp khảo sát và ghi hình đáy biển hiệu quả hơn.
  • Hệ sinh thái san hô mesophotic tồn tại ở vùng nước sâu hơn so với san hô thông thường.
  • Phát hiện này là lần đầu tiên ghi nhận hệ sinh thái mesophotic trên thềm lục địa vịnh Guinea.
  • Cần các đợt khảo sát và nghiên cứu tiếp theo để xác định loài san hô và đánh giá toàn diện về khu vực.

Đăng ký bản tin QMVN